Trước hết hãy nói về bề ngoài.
Một người có nhân cách đúng đắn, đàng hoàng trước tiên phải là người chỉnh tể ngay từ mái tóc, bộ râu, quần áo mặc trên người. Không thể nói một người có nhân cách mà đi trên đường cứ chân nọ đá chân kia, loạng choạng vì say rượu, cúc trên cài khuyết dưới, bẩn thỉu, hôi hám, giày không buộc dây (loại giầy có dây), không bít tất, râu ria lởm chởm
Chúng ta từng có nhiều thời kỳ mọi người ra đường đều đàng hoàng chỉnh tề, từ cụ đồ, ông quan về hưu đến chị cu, anh xã ở nhà cởi trần, đi đất nhưng đi đâu là có guốc, dép, đầu có khăn có nón, không mặc thì chiếc áo cũng phải vắt vai Nhưng rồi một thời kỳ đầy khó khăn và chiến tranh, nhiều nếp sống bị phá vỡ, người ta đua nhau tùy tiện, cởi trần ra đường, nói năng tục tĩu, lăng loàn, bừa bãi, người ít học được ưu ái, kẻ trí giả bị coi thường, nói năng lễ phép lịch sự bị coi là tiểu tư sản (tạch tạch sè).
May thay đến nay, sau 15 năm đổi mới, cuộc sống đã sang trang khác. Lớp người già dừng lại và lui về phía sau là đương nhiên. Lớp trẻ tiến lên, đi hàng đầu, xông xáo, năng nổ, linh hoạt cũng đương nhiên. Nói cách khác, nhân cách lớp trẻ ngày nay đã hoàn toàn khác trước, khác cả cái tốt lẫn khác cả điều xấu. Và đó là biện chứng. Có học, có tri thức, con người nhất định phải khác người không có học hay ít học. Họ dễ dàng đạt nhiều thành tích, đạt nhiều đỉnh cao trong thời đại khoa học này. Một dẫn chứng: Lĩnh vực truyền thông, điện tử, khoa học, chúng ta có thể sánh vai vơi nhiều nước trong khu vực, chư không còn chỉ là chị cu, anh hĩm sau lũy tre xanh.
Lớp già phần nào đã chùng gân cốt, trí óc, có phần mệt mỏi, dù uyên bác cũng phải nhường lối cho lớp trẻ, vì thế mà lớp trẻ có điều kiện vươn lên.
Đang có bao nhiêu người ở độ tuổi trên dưới ba mươi làm giám đốc, sáng tạo, lãnh đạo một lĩnh vực lập nhiều thành tích trong nông nghiệp, công nghiệp, trang trại, sáng tác Đó chính là thể hiện nhân các ra bằng hành động, bằng thực tế việc làm Thật đáng mừng cho hôm nay và hy vọng cho ngày mai, khi con đường đã mở rộng và lớp người còn đang ngồi trên ghế nhà trường hôm nay sẽ làm chủ của ngày mai vào giữa thế kỷ XXI.
Tuy nhiên, bình tĩnh mà suy xét thì đôi lúc cũng có nhiều điều đáng lo ngại. Thường nhân danh cái mới, lớp trẻ đang có xu hướng ít coi trọng truyền thống, coi trọng những giá trị tinh thần đã được đúc kết từ mấy nghìn năm như văn hóa cổ truyền, nếp sống đạo đức nghi lễ
Thanh nữ coi thường công dung ngôn hạnh, cho là hoạt động xã hội tốt là đủ, mọi công việc cần đã có “dịch vụ”, nói năng đâu cần lễ phép như thời phong kiến, yêu đương thì Âu hóa, đã xuất hiện lấy nhau thử, lấy nhau theo hợp đồng, “hạnh” là lạc hậu.
Nam thanh niên thì ưa cái lạ, cái “mới” du nhập từ nước ngoài, từ ăn mặc đến phong cách ứng xử, uống rượu lu bù mới là sành điệu, nhuộm tóc xanh đỏ mới là dân chịu chơi, thích hò hét nhạc Tây mà khinh thường văn hóa dân tộc, dân gian, coi thường tiếng mẹ đẻ, mà ưu dùng tiếng nước ngoài từ nói năng đến đặt tên cửa hàng, sản phẩm.
Đã có không ít thanh niên đua đòi, coi thường nền nếp gia phong, bỏ mặc ông bà cha mẹ già nua, mỗi tháng vứt ra chút tiền coi như làm xong nghĩa vụ, mặc cho mấy chị “ô sin” làm gì thì làm, không quan tâm đến tình cảm và nhu cầu của người cao tuổi.
Nhân cách không chỉ là học thức, nó gồm hàng trăm nghìn chi tiết ứng xử trong đời sống, từ việc lên tàu xe nhường chỗ cho người già, nâng đỡ trẻ em, giúp người khó khăn, niềm nở với kẻ bất hạnh cho đến hoài bão, mơ ước lớn lao, làm được việc gì đó cho có ích lợi cho nước một cách vẻ vang
Lớp trẻ ngày nay có thừa điều kiện để sống một cách có nhân cách theo những điều kiện mới đó. Nhưng cũng khó tránh khỏi một bộ phận còn nông cạn, a dua, đua đòi. Số người ấy đã quên mất mình là người phương Đông, người Việt Nam văn hiến.
Nhân cách không cố định, cũng không có một công thức cứng nhắc. Nó linh hoạt, uyển chuyển, nó tuỳ nơi, tùy lúc, tùy hoàn cảnh mà thể hiện tính cách con người, nhất là lớp người trẻ tuổi hiện nay đang có phần đông đảo, đang hoạt động thiết thực trong mọi lĩnh vực.
Thiếu sót, lãng quên, sai lầm gì cũng sẽ khắc phục được, miễn là lớp trẻ luôn tỉnh táo và biết giữ nhân cách của mình.
Băng Sơn, Theo Đầu Tư
Số lượt đọc:
5729
-
Cập nhật lần cuối:
06/02/2009 10:58:07 AM 
Ý kiến của bạn về bài viết: | Thông tin liên quan: Cảnh báo “hoại tử phần hồn”!29/09/2009 11:47' AM Khi xã hội xuất hiện những chuyện như học sinh tạt cả chậu a-xít vào mặt thầy giáo, cầm dao rượt đuổi thầy chạy lòng vòng quanh trường, dùng những từ ngữ lưu manh chửi rủa thầy cô, còn phụ huynh thì “đột nhập” vào lớp học hành hung thầy cô ngang nhiên trước sự ngỡ ngàng của cả trường... thì những hành động đó đã không thể được coi là bình thường trong thang bậc giá trị về luân lý đạo đức... Bản năng, văn hóa và nhân cách20/07/2009 12:00' PM Bản năng và văn hóa là một vấn đề rất quan trọng, như một cặp phạm trù, một quan hệ tất yếu phổ biến trong quá trình tiến hóa, tha hóa và phát triển của con ngừời, của nhân cách có ý nghĩa phương pháp luận triết học nhân văn rất sâu sắc còn ít được nghiên cứu sâu, có hệ thống... Nhân cách tuyệt chủng18/06/2009 03:24' PM Chúng ta không thấy rằng hiện nay một hệ thống giá trị để giúp cá nhân định hướng sự phát triển tinh thần không tồn tại hay nếu có tồn tại cũng chỉ là một hình ảnh già nua, mờ nhạt, một kỷ niệm hơn là một động lực mạnh mẽ khuyến khích cá nhân tự thăng tiến theo một chiều hướng tích cực... Chủ nghĩa chuộng giới trẻ ở phương Tây đã hết thời?22/10/2008 08:38' PM Người ta từng coi những người đã vào độ tuổi 50 là những kẻ ngoài cuộc vì cho rằng họ không còn tinh thần chiến đấu, không còn sức tiến lên… Thế nhưng thực tế gần đây đã chứng minh ngược lại. Một xu hướng mới đang được hình thành ở các nước phương Tây, mà theo chuyên gia ngành xã hội học người Pháp Francois Dubet thì “lực hút” của xã hội đang được chuyển dần từ thanh niên sang những người ngoại tứ tuần. Giáo dục lễ độ28/07/2008 07:59' AM Chỉ cần một lời chào, một câu cảm ơn, một sự nhún nhường, đủ tạo ra một hình ảnh đẹp... Người với người29/05/2008 05:17' PM Người ta thường phàn nàn rằng, bây giờ đạo đức bị băng hoại, bị xuống cấp, bị xói mòn... và bây giờ người ta đối với nhau chẳng ra sao (Xin lưu ý: "Bây giờ '). Chẳng phải là bây giờ mà từ thời cổ, khi bắt đầu có văn tự là con người đã bày tỏ sự bất bình về mối quan hệ không tốt đẹp giữa người với nhau... Thiên đường đầu tiên28/03/2008 04:22' PM Tôi tin rằng nhân cách xã hội. Nhân cách văn hoá của một đứa trẻ được quyết định ngay từ sự cảm nhận đầu tiên về cuộc sống xung quanh nó... V.I.P tự phong - Ảo tưởng của những cô gái trẻ28/01/2008 09:29' AM Giờ đây, cụm từ Vip được dùng nhiều hơn cả cho những cô gái mới lớn, có chút nhan sắc, thành tích và tự phong mình "cao hơn người thường một bậc". Về sự hình thành nhân cách30/12/2007 06:01' PM Trên cơ sở phân tích mối quan hệ biện chứng giữa nhân tố sinh học và nhân tố xã hội trong con người, bài viết lý giải sự hình thành nhân cách dưới tác động của môi trường xã hội và tính tích cực của mỗi cá nhân. Theo đó, nhân tố xã hội cơ bản có ảnh hướng lớn đến sự hình thành nhân cách là tồn tại xã hội, hoàn cảnh sống mang tính lịch sử - cụ thể mà cá nhân đó sống . Còn tính tích cực xã hội của mỗi cá nhân, một mặt, phụ thuộc nào nhu cầu và lợi ích của họ, mặt khác, phụ thuộc vào môi trường xã hội và khuynh hướng tiên bộ xã hội, như nền dân chủ. các quan hệ xã hội… "Biểu tượng" của giới trẻ Việt Nam23/09/2007 08:21' AM Danh từ “8X” và “9X” đã trở thành một “thương hiệu” được sử dụng phổ biến trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Đến bây giờ, những từ ngữ này đã có tính chất phổ cập toàn dân và trở thành “biểu tượng” cho giới trẻ Việt Nam với hình ảnh một lớp người năng động, cá tính, sành điệu và… chịu chơi... Năm mới suy nghĩ về hai chữ Phúc và Đức02/03/2007 02:33' PM Phúc bao giờ cũng đi đôi với Đức. Ai cũng trách phúc lợi, phúc lộc nhưng lại quên phúc đức, phúc thiện. Muốn được phúc phải có đức và ngược lại, đó là quy luật. Nội dung của đức phụ thuộc vào điều kiện lịch sử, văn hóa, xã hội, tôn giáo... Cơ hội ở mỗi người17/02/2007 09:33' AM “Không khắc phục được ta duy bao cấp thì sẽ khó bề tận dụng được cơ hội và đối phó với những thách thức. Trong “trận chiến” hội nhập, mỗi một người, mỗi một doanh nghiệp phải là một người lính xung kích thì mới thắng được”... Giương buồm ra khơi…14/02/2007 08:53' AM WTO. Thế hệ doanh nhân trẻ 7X, 8X đã ra đời, cùng con thuyền đất nước hội nhập vào biển lớn. WTO và hội nhập đã có quá nhiều ngôn từ để đề cập đến một trạng thái mới của Việt Nam. Bên cạnh những "hồ hởi", không phải không có những ưu tư... Về sự suy giảm giá trị đạo đức hiện nay16/01/2007 12:00' AM Những năm gần đây, không ít giá trị đạo đức đã bị xói mòn, suy giảm nghiêm trọng. Chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, lối sống thực dụng chạy theo đồng tiền, tệ nạn xã hội, tệ tham nhũng, buôn lậu... có chiều hướng phát triển. Sự suy giảm giá trị đạo đức xã hội thực sự trở thành một trong những vấn đề nổi cộm trong đời sống xã hội ta hiện nay... Người trẻ nhưng ý thức đừng… trẻ21/12/2006 01:01' PM ... có những câu chuyện nhỏ nhưng lại không hề nhỏ... Kể để nhắc nhau, để thấy rằng người trẻ học kiến thức ở trường, nhưng cũng đừng quên học ý thức, học phép lịch sự. Người trẻ đấy, nhưng ý thích đừng... trẻ! Bảy bước tới tha hóa09/10/2006 12:57' PM Khi một đứa trẻ đánh mất của quý gì đó, người ta phải căn vặn hỏi han xem quá trình đánh mất diễn ra như thế nào bởi nghĩ rằng qua đó, giúp cho nó biết tự giữ gìn của cải và từ nay trở đi không đánh mất nữa. Quá trình tha hoá, quá trình tự đánh mất mình ở chúng ta có chỗ khác. Ai cũng chỉ sống một lần trên đời, cái gì mất đi thì vĩnh viễn không lấy lại được nữa... Mục tiêu giáo dục: Thành nhân trước khi thành tài!30/09/2006 08:30' AM Nhiều năm nay, ngành giáo dục nước ta đã lâm vào tình trạng khủng hoảng triền miên ở mọi cấp. Những vấn đề tiêu cực trong ngành đang là nỗi bức xúc lớn của toàn xã hội. Tân Bộ trương Nguyễn Thiện Nhân đã đặt mục tiêu phòng chống tiêu cực lên hàng đầu như chống gian lận trong thi cử và bệnh thành tích của Bộ giáo dục... Giáo dục nhân cách sáng tạo và phát triển bền vững09/09/2006 06:57' PM Nhân cách sáng lại là một phẩm chất phát triển của con người, trong đó con người, thông qua hoạt động sống của mình, tạo nên những giá trị tinh thần, giá trị vật chất có tính mới về chất đối với nhu cầu và lợi ích của sự phát triển xã hội. Bản chất con người vốn có khả năng sáng tạo, song, tiềm lực này có được "thực tế hóa" hay không, lại phụ thuộc vào điều kiện xã hội, giáo dục cộng đồng và ý thức cá nhân... Giá trị đạo đức truyền thống và những yêu cầu đạo đức đối với nhân cách con người Việt Nam hiện nay10/08/2006 08:16' PM Những giá trị tinh thần và đặc điểm của nhân cách con người Việt Nam có nguồn gốc sâu xa và bắt nguồn từ những hoàn cảnh địa lý, môi trường tự nhiên, lịch sử và xã hội... Mới đầu giống mèo hơn, cuối cùng không bằng chuột08/08/2006 08:42' PM ...chúng ta rất dễ tranh giành cắn xé nhau lúc no đủ. Hóa ra sự thay đổi hành vi của chuột là do thay đổi điều kiện môi trường sống, còn sự xuống cấp hành vi của con người với nhau là do suy đồi về môi trường văn hóa xã hội. Chân phanh và chân ga11/03/2010 02:46' PM Một xứ bỏ ra hàng tỷ đô la để bảo vệ thương hiệu. Xứ khác trong nháy mắt với vài chục triệu đô có thể hô biến một truyền thống? Phải có tấm lòng chính trực05/03/2010 10:32' AM Trong kinh doanh có rất nhiều điều quan trọng liên quan tới tâm thể của người kinh doanh nhưng một trong những điều căn bản nhất mà tôi luôn nghĩ đến và gắng sức giữ gìn, đó là một tấm lòng chính trực. Chỉ khi người làm kinh doanh có một tấm lòng chính trực thì những điều mà tôi đề cập trên đây mới thực sự có nghĩa, người làm kinh doanh mà thiếu đi tấm lòng chính trực thì không bao giờ có được sự phát triển lâu dài. Học cách chết02/03/2010 10:24' AM ... những ai đang gặp khó khăn (tinh thần hay thể chất) biết cách biến những lúc khó khăn đó (dù là dịp khó khăn cuối cùng trong đời) thành những dịp để biết thêm cuộc đời, để sửa hết những gì mình làm không đúng trước đó... Tai họa từ lòng ghen tỵ26/02/2010 09:38' AM Tính ghen tỵ đã được biết đến từ lâu như một thói xấu mang tính phổ quát của con người. Văn chương của nhân loại đưa ra biết bao điển hình sinh động của thói xấu ấy dẫn đến những tội ác làm kinh động lòng người. Tết này về đi, con gái!12/02/2010 07:42' AM Biết không con gái? Tết năm ngoái, khi mẹ bạn Nga, mẹ bạn Bích tất tả đun nước, dọn bánh vì bạn con mình đến chơi đông thì mẹ một mình, cầm cái remote TV chuyển hết kênh này đến kênh khác… Văn hóa gia đình04/02/2010 09:59' AM Làm thế nào để xây dựng văn hoá gia đình, cổ suý cho văn hoá gia đình theo truyền thống hoặc những giá trị văn hoá rất tốt đẹp. Nhưng khái niệm kinh tế của gia đình, nền móng kinh tế của gia đình thì dường như là chưa được nói đến... Người nghèo, chó dữ và những ông chủ giàu01/02/2010 11:25' AM Suy nghĩ từ vụ chó bécgiê cắn chết một phụ nữ đi mót cà phê ở Buôn Ma Thuột... Người đàn ông thành công29/01/2010 07:38' PM Đã nhiều lần anh trả lời câu hỏi này rồi: “Vì sao anh phải làm việc nhiều đến thế?”, rằng anh phải làm việc nhiều như vậy là vì em, vì các con, vì gia đình của chúng ta. Anh làm việc nhiều như vậy mới có thể mua được căn nhà rộng, chiếc xe hơi 4 chỗ, có tiền gửi ở ngân hàng, mua bảo hiểm cho cả nhà… Lúc đầu em cũng nghĩ vậy, nhưng... Bài khác: Sự tha thứ01/01/1900 12:00' AM Sự tha thứ là điều người ta bàn bạc khi nói về đạo đức như là một phạm trù đạo đức liên quan tới con tim chứ không phải lý trí của con người. Về mặt tâm lý, tha thứ có hai mức độ. Thứ nhất là khi nhớ đến ai đã làm một điều gì sai phạm với mình thì ta không nghĩ đến việc trả đũa lại. Thứ hai, cũng trường hợp như vậy nhưng người sai phạm lại còn đến nhờ mình giúp họ một việc gì đó. Khi ấy mình chăng những phải quên việc sai trái, mà lại còn phải làm như đã được nhờ. Lời nói đâu mất tiền mua01/01/1900 12:00' AM Trong thế giới hiện đại nhờ khoa học kỹ thuật tiến bộ, giao thông thuận tiện, sách vở dồi dào, nền văn hoá giao tiếp trở thành một vấn đề phổ biến. Văn hóa giao tiếp trong quá trình toàn cầu hóa là một vấn để mang tính hai mặt, nó có thể biến mọi điều thành có thể và ngược lại. Ta thừa và thiếu những gì?01/01/1900 12:00' AM Chúng ta rất cần cù lao động nhưng nhiều khi sinh ra tâm lý thích hưởng thụ: Phải thừa nhận rằng tinh thần lam làm chịu khó của dân ta đáng khâm phục, vừa làm nhà nước vừa làm thêm ngoài giờ để tăng thu nhập đến nỗi nhiều khách quốc tế cứ tròn mắt mà nghe những anh tài xích lô dịch thuật làu làu, hoặc các vị bơm vá xe góc đường bình giảng triết học. Lớp “Học làm Người” giữa lòng TP.HCM20/11/2003 03:51' PM Tại số nhà 48 Bành Văn Trân, phường 7, quận Tân Bình (TP.HCM) có một trường học mang tên Trường Hán Nôm Nguyễn Trãi. Nói là “trường học” nhưng thực chất chỉ có mỗi một phòng rộng khoảng chừng 100 m2. Trường chỉ có duy nhất một giáo viên, vừa giảng dạy, vừa kiêm chức hiệu trưởng... Chữ tín không quan trọng11/11/2003 03:44' AM Người Việt Nam mạnh về nghĩa mà yếu về tín. Lời ấy dễ khiến người nghe giật mình vì sự nặng lời. Ai cũng cảm thấy mình như là bị "sốc", mặc dù vẫn lờ mờ hiểu rằng điều đó không phải là không có lý. Về “con người có giáo dục”11/02/2003 03:51' PM Đẩy lùi thế kỷ XX, cái “thế kỷ ngang ngạnh, cái thế kỷ nổi loạn” như có người đã đặt tên, loài người bước vào thế kỷ XXI dường như còn “ngang ngạnh” hơn, “nổi loạn” hơn ! Hai năm đã trôi qua trong những sự biến “ngang ngạnh”, “nổi loạn” với những sắc thái mới. |
