Tham nhũng là lạm dụng quyền được trao để mưu lợi cá nhân. Có uỷ quyền là có thể tham nhũng. Tham nhũng cổ gần như loài người và sẽ còn khi loài người còn. Chẳng ai tin vào hi vọng hão huyền về một xã hội không có người được trao quyền, không có nhà nước.
Tham nhũng không chỉ xảy ra ở khu vực nhà nước mà cả ở khu vực tư nhân. Khi quyền sở hữu và quyền quản lý tách rời nhau thì cần đến sự uỷ thác và nguy cơ tham nhũng nảy sinh, đại thể tỉ lệ với độ tách rời đó. Như thế nguy cơ tham nhũng tăng dần theo thứ tự từ công ty tư nhân, trách nhiệm hữu hạn, cổ phần, doanh nghiệp nhà nước, đến các cơ quan nhà nước. Có nguy cơ song tham nhũng có xảy ra hay không còn phụ thuộc vào các điều kiện, vào cái giá (ô danh, bị phạt tiền, mất chức, mất quyền, phạt tù...) mà kẻ tham nhũng có thể phải trả. Cái giá phải trả đó đại thể bằng tích của giá tuyệt đối nhân với khả năng bị phát hiện. Nếu cái giá đó cao hơn món lợi do tham nhũng mang lại, hành vi tham nhũng có thể không xảy ra. Như thế để phòng chống tham nhũng có hiệu quả cần:
Giảm nguy cơ tham nhũng bằng tư nhân hoá doanh nghiệp nhà nước, hạn chế quyền lực của các cơ quan nhà nước (nhà nước nhỏ).... Tuy vậy không thể giảm độ tách rời giữa sở hữu và quyền quản lý. Nhà nước hiệu đại, doanh nghiệp hiện đại cần đến sự uỷ thác. Minh bạch về quyền hạn, chức năng của những người và cơ quan được uỷ thác, có cơ chế kiểm soát, theo dõi làm cho nguy cơ tham nhũng giảm hay không tăng.
Tăng khả năng phát hiện, nâng cái giá bọn tham nhũng phải trả. Tất cả về cơ bản thuộc phạm vi thể chế là vấn đề pháp trị, hô hào đạo đức suông không có mấy kết quả. Minh bạch,, quy trình rõ ràng, công khai về quyền hạn, nghĩa vụ, mô tả công việc của mọi chức danh công chức, mọi thủ tục đầu tư, mua sắm,...sẽ giúp giảm nguy cơ tăng khả năng phát hiện tham nhũng. Tự do ngôn luận đóng vai trò hết sức lớn để làm tăng khả năng phát hiện, tăng giá kẻ tham nhũng phải trả. Với tổ chức, cái giá cao nhất là mất quyền cai trị. Nếu thể chế xã hội tạo ra công cụ để người bị trị có thể sa thải những kẻ cai trị mà không cần dùng bạo lực, và để những kể nắm quyền không dễ huỷ bỏ các thể chế này, thì đó là xã hội dân chủ. Dân chủ không loại bỏ, song giúp chống tham nhũng. Chỉ có thể có sáng tạo, tiến bộ khi có cạnh tranh dù là trên thương trường, trong khoa học, nghệ thuật hay trên chính trường. Ngẫm thế thấy chống tham nhũng ở ta quả là khó khi gần như thiếu tất cả các thể chế đó. Nguồn:
Theo Tin học và Đời sống Số lượt đọc:
3487
-
Cập nhật lần cuối:
21/07/2005 06:37:29 PM |  |
Thông tin liên quan: Công tác tư tưởng - văn hóa với cuộc đấu tranh chống tham nhũng15/05/2008 06:10' PM Người ta thường nói, tham nhũng phát sinh từ quyền lực cộng với hành vi vụ lợi cá nhân. Do đó tham nhũng được hiểu là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn, lợi dụng chức vụ và quyền hạn đó để tham nhận hối lộ hoặc cố ý làm trái pháp luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại tài sản Nhà nước, tập thể và cá nhân. Tham nhũng và phòng, chống tham nhũng05/01/2008 10:42' AM Bài viết nêu khái quát về thực trạng, quy mô và tác hại của tham nhũng đối với sự phát triển của xã hội, về cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong thời gian qua ở nước ta. Theo tác giả, hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở nước ta chưa cao là do liều lượng của các biện pháp phòng, chống tham nhũng hiện còn chưa đủ mạnh, chưa nhằm trúng khâu đột phá. Khâu đột phá đó, như quan niệm của tác giả, là cần trừng phạt nghiêm những kẻ tham nhũng, đặc biệt với những kẻ tham nhũng là đảng viên - cán bộ... Chống tham nhũng có trọng điểm31/07/2007 08:10' PM Tham nhũng là bất trị? Chắc có lẽ không ai trả lời khẳng định cho câu hỏi đó, thế nhưng những vụ tham nhũng đã và đang bị phanh phui trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực đã khiến cho chúng ta không khỏi có cái cảm giác bi quan khi hình như nạn tham nhũng càng ngày càng trở nên trầm trọng và rất khó trị... Đặc điểm Tham nhũng ở Việt Nam30/11/2006 04:46' PM Về khái niệm tham nhũng, cho đến nay đã có nhiều nghiên cứu làm rõ nội hàm của khái niệm này và đã có nhận thức tương đối thống nhất của giới khoa học cũng như của các chính khách trong nước và thế giới. Liên hợp quốc cũng đưa ra khái niệm tham nhũng với các dấu hiệu đặc trưng của nó... Cơ chế nào sửa sai lỗi hệ thống?18/10/2006 12:43' PM ...tham nhũng ở nước ta đã trở thành quốc nạn. Không phải chỉ một, hai cá nhân hay một vài đơn vị tha hóa mà căn bệnh đang lan rộng khắp guồng máy. Thừa nhận hay đến lúc bắt buộc phải thừa nhận: tham nhũng xuất phát từ cơ chế mà trong đó mỗi sai phạm của cá nhân chỉ đóng vai trò hệ quả. Cái nhân của nó nằm tận bên trong, vì bộ máy đang tồn tại những khuyết điểm mang tính hệ thống. Gia tài 60 năm Luật học17/08/2008 09:48' AM ... 60 năm đã trôi qua. Tan rồi hợp, một giới luật học mới nhen nhúm tái hình thành từ gần ba thập kỷ nay. Chúng ta đã học được gì của tiền nhân và sẽ để lại gì cho hậu thế; gia tài của 60 năm cải cách có đủ chắp cánh cho những thế hệ tương lai xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật. Đó là những câu hỏi lớn, chắc sẽ còn day dứt người đương thời và con cháu mai sau. Bài viết dưới đây góp vài thiển ý nhằm nhìn nhận lại những cột mốc thịnh suy đáng nhớ của 60 năm ngành luật kinh tế Việt Nam và những rắc rối trong đổi thay của ngành luật này thời nay... Cuộc trò chuyện giữa bụt và cô bé bán hàng rong12/08/2008 02:28' PM Bụt: Kìa con, vì sao con khóc?
Cô bé: Con khóc vì không được bán hàng. Bụt: Ôi , con ơi!
Cô bé: Ngày xưa , mỗi lần có cô bé nhà nghèo khóc bụt lại hiện ra. Báo chí và pháp luật02/08/2008 08:32' AM Sinh hoạt đầu tiên trong ngày của người dân Mỹ có lẽ là đọc báo, nếu không kể tiết mục vệ sinh cá nhân. Nhìn hình thức bên ngoài của tờ báo Mỹ trông rất đã con mắt: tờ báo dầy cộm như cuốn sách, giá bán lẻ chỉ có 50 cents, cộng thêm hình ảnh rất đẹp, bắt mắt, cộng thêm nội dung cực kỳ phong phú, đủ mọi thứ trên đời... Kiến và củ khoai Mỹ09/07/2008 08:12' AM Thành ngữ Việt có câu "con đến kiện củ khoai" để chỉ sự kiện tụng của người thấp cổ bé miệng đối với những tay cường hào ác bá, thế mạnh tiền nhiều. Mỹ thì không có dạng cường hào ác bá nhưng chuyện kiện tụng thì có lẽ chiếm giải vô địch thế giới... Người có chức, có quyền và tệ tham nhũng07/07/2008 10:05' AM Chúng ta hay nói "những người có chức có quyền" như một cụm từ gắn liền nhau với lập luận là có chức thì có quyền, mà có quyền thì có thể dùng quyền đó làm điều tốt, lại cũng có thể dùng cái quyền đó làm điều xấu... Thất thoát17/06/2008 08:37' AM Trong những năm gần đây cụm từ thất thoát được các cơ quan báo chí, truyền hình, phát thanh và cả những buổi họp của những cơ quan điều tra về chống tham nhũng, ta thường được nghe, được đọc hai từ này... “Suýt chết” vì nói thật, nói sớm!14/06/2008 08:03' AM Tham nhũng có sức tàn phá rất lớn đối với kinh tế, làm suy thoái đạo đức và lối sống, gây bất công xã hội và làm suy yếu hệ thống chính trị. Ở Việt Nam, tham nhũng đã trở thành "quốc nạn”, nó - cùng với sự tụt hậu về kinh tế và suy thoái về đạo đức lối sống - đã trở thành "quốc nhục”... Bài khác: Nhà nước và pháp luật trong thời kỳ đổi mới01/01/1900 12:00' AM Xã hội ta là xã hội dân chủ: "Bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân", "quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân". Cuộc vận động xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở xã, phường, ở cơ quan, ở doanh nghiệp đã được triển khai rộng rãi, thực hiện tích cực đã mang lại những kết quả tốt bước đầu. Nhưng còn cần phải làm nhiều hơn, mạnh hơn nữa. Chống rửa tiền trong nền kinh tế tiền mặt21/07/2005 11:07' AM Một trong các biện pháp chống rửa tiền thường được hệ thống ngân hàng các nước công nghiệp phát triển áp dụng là kiểm soát ngay từ đầu các khoản tiền mặt được nộp vào hệ thống ngân hàng. Toàn dân hiến kế chống tham nhũng21/07/2005 08:06' AM Hôm nay (ngày 20.7), dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng được đưa ra lấy ý kiến đóng góp của mọi tầng lớp nhân dân, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể quần chúng... Theo tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng tại kỳ họp thứ 7 - Quốc hội khoá XI thì tình hình tham nhũng hiện nay của nước ta đang diễn ra rất phức tạp, trong nhiều lĩnh vực, có xu hướng tăng về quy mô, tính chất ngày càng nghiêm trọng... Xoá bỏ những lãnh địa riêng19/07/2005 04:21' PM Trước hết, cạnh tranh có ý nghĩa nhân văn vì cạnh tranh thì người tiêu dùng được lợi, doanh nghiệp phải điều tiết lợi ích, chia sẻ cho người tiêu dùng. Có cạnh tranh thì phải có biện pháp chống độc quyền. Vì độc quyền thì người tiêu dùng bị coi rẻ, cạnh tranh thì khách hàng là thượng đế, được doanh nghiệp chăm sóc tận tình. Bàn về kỹ thuật làm luật19/07/2005 04:09' PM Nhiều người chê luật nước ta phần nhiều là luật khung, chỉ gồm những định nghĩa và qui phạm chung, khó cho việc thi hành. Dựa vào cái khung chồng chềnh đó, vô số văn bản dưới luật được ban hành, từ tài liệu tập huấn, công văn hướng dẫn, thông tư, quyết định của các bộ, ngành cho tới các nghị định của Chính phủ. Đưa luật cạnh tranh vào cuộc sống 6 “cái nút” quan trọng cần tháo gỡ19/07/2005 03:00' PM Với 6 chương, 123 điều khoản, Luật cạnh tranh là một trong những văn bản luật đồ sộ và có tầm quan trọng đặc biệt trong việc định hướng cho nền kinh tế thị trường đang hình thành và ngày càng phức tạp ở nước ta. Luật cạnh tranh đi vào cuộc sống chắc chắn sẽ góp phần làm cho thị trường ngày càng lành mạnh hơn; những hành vi độc quyền trong kinh doanh gây hậu quả nghiêm trọng cho Nhà nước, cộng đồng và người tiêu dùng sẽ bị hạn chế. Công cụ chống tham nhũng của Tổ chức minh bạch quốc tế18/07/2005 02:22' PM Cảnh sát điều tra sẽ có kết luận về những vụ việc đang làm công chúng buồn lòng, thậm chí nghĩ rằng mình đang bị lừa đảo, móc túi. |
