|
|
Số lượt truy cập: 12.451.228
Số người trực tuyến: 498Trong đó có 1 thành viên: Minh Bùi
|
|
|
|
|
|
| Trang chủ
>
Suy ngẫm
>
Về thực tiễn và hành động
>
Luật pháp | Thất thoát | Thanh Hào
Nhàn đàm | 
08:37' AM - Thứ ba, 17/06/2008 | | Trong những năm gần đây cụm từ thất thoát được các cơ quan báo chí, truyền hình, phát thanh và cả những buổi họp của những cơ quan điều tra về chống tham nhũng, ta thường được nghe, được đọc hai từ này.
Thường thì hai từ thất thoát được gắn liền với những tên tuổi có quyền, có chức to hay nhỏ, tuỳ thuộc vào trách khiến họ được giao. Ví như:
- Ông A, với cương vị là Giám đốc, nhưng do thiếu tinh thần trách nhiệm, không thường xuyên kiểm tra giám sát, tin ở nhân viên dưới quyền, đã gây lên thất thoát của nhà nước trị giá hàng (...) tỷ đồng!
- Do sự tính toán "non kém", thiếu chính xác công trình X khi hoàn thành có chênh lệch quá lớn so với dự án ban đầu, gây thất thoát cho công quỹ quốc gia hàng (...) tỷ đồng!
- Do... và vì ... vân vân và vân vân. Nhưng hai từ thất thoát chỉ được gắn liền với những vụ, những việc đã được các cơ quan chức năng điều tra công bố khi làm rõ những thất thoát ấy do ai đó có dính dáng đến tiền nong, tài sản của Nhà nước, của nhân dân. Cũng có những việc còn lấp ló, lơ mơ mà chẳng dưa ra được nhân chứng, vật chứng quy trách nhiệm cho nhân vật nào cả. Và người ta dùng hai chữ thất thoát là một chứng bệnh "cảm sốt" qua loa như váng đầu, sổ mũi chẳng hạn. Nó chưa đến mức nặng như những từ: ăn trộm, ăn cắp, thụt két, chiếm đoạt tài sản hay công quỹ của Nhà nước. Những cụm từ này người xướng lên cũng như người nghe đều cảm thấy đó là những bệnh nặng, tội nặng. Kẻ có bệnh tật, tội phạm kia chắc chắn sẽ phải chịu án nặng, xứng đáng với những hành vi mà họ gây ra. Những cụm từ này viết lên, nói lên, đọc lên nó chỉ đích danh đúng người, đúng tội. Kẻ gây ra những vụ, những việc đó không còn đổ tội cho ai thay hắn được, không còn chạy lên trời được. Nó rành rành hai năm rõ mười sờ sờ ra đấy, có mà trời cãi? Thế nhưng nhiều khi kẻ ăn trộm, ăn cắp, kẻ chiến đoạt tài sản hay thụt két, có án mà số của cải, tiền bạc hắn lấy được làm của riêng cho hắn lại không to, không nhiều bằng ai đó gây thất thoát. Bởi hai từ này nghe nói lơ mơ làm sao, không đổ tội cho ai một cách rõ ràng được. Đương nhiên là tiền của của quốc gia, của nhân dân thì mất đứt rõ ràng, có số liệu hẳn hoi. Và đất nước ta nghèo đi, nhân dân ta nghèo đi, không có gì được bù lại vì những thứ thất thoát kia. Cứ như tiền của đổ xuống sông, xuống biển nhìn chẳng thấy tăm nữa.
 Vậy thất thoát nghĩa đen của nó là gì, là thế nào mà nó có vẻ như một thứ chơi chữ, như có phép tàng hình như ma trơi, như ánh lân tinh trong đêm tối trời thế? Tiền của trông thấy mất hẳn hoi, cũng như ta trông thấy ma trơi, trông thấy ánh lân tinh trong đêm, ta ra tóm lấy nó, bắt lấy nó để nắm vào bàn tay, nhưng không thể nào tóm được.
Có lẽ chỉ còn cách giở từ điển ra tra xem cụm từ thất thoát được các nhà ngôn ngữ học giải nghĩa ra làm sao? Nhưng thật đáng buồn là trong tay lôi có hai quyển từ điển tiếng Việt, cả hai đều không có cặp từ thất thoát. Từ điển tiếng Việt do Nxb Khoa học Xã hội (ấn hành lần thứ hai năm 1977) do Văn Tân và Nguyễn Văn Đạm chỉnh lý và bổ sung có 53 cụm từ: Thất. Bắt đầu là chữ thất, được giải nghĩa: "Người được phong hàm thất phẩm trong xã hội cũ”. Đến chữ "Thất ý", giải nghĩa "không được như mong muốn". Và lại giở quyển từ điển tiếng Việt thứ hai mà tôi có trong tay do Hoàng Phê chủ biên và tập thể những nhà ngôn ngữ học của Viện ngôn ngữ học. (In lần thứ 5 với 38.410 cụm từ... Đây là một công trình được thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi thư khen, hoan nghênh đề ngày 7/3/1987. Công trình in lần thứ năm này do Nhà xuất bản Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học Hà Nội - Đà Nẵng 1997 xuất bản. Tuy nhiên kể cả công trình đồ sộ này cũng không có cụm từ thất thoát. Quyển từ điển này trong mục từ "thất" có 48 cụm từ. Bắt đầu từ chữ "thất" đến “thất vọng". Giải nghĩa: Mất hy vọng. Và như vậy là cả hai quyển từ điển, với mấy chục nhà ngôn ngữ học cũng chưa từng thấy xuất xứ của cặp từ Thất thoát. Phải chăng đây là một cặp từ mới xuất hiện kể từ có tệ nạn tham nhũng? Ai là người đầu tiên sáng tác ra hai chữ thất thoát này? Phải nói rằng Thất thoát là một cặp từ mới đầy sáng tạo. Nó góp phần làm phong phú thêm lên ngôn ngữ tiếng Việt. Nghe êm tai, nhẹ nhàng và người gây ra thất thoát bị nghe thật dễ chịu, mở cờ trong bụng. Như thế là chả ai tội vạ gì, chỉ có Nhà nước và nhân dân là gánh chịu sự "gánh vàng đi đổ sông ngô" như câu ca dao xưa.
Có lẽ bây giờ ta phải lồng ghép hai chữ Thất và chữ Thoát vào với nhau cho thành một cặp Thất thoát. Trước hết xin hãy mở từ điển của Viện Ngôn ngữ học do Hoàng Phê chủ biên. Nguyên văn: Thất: đg (id, kết hợp hạn chế). Mất. Làm việc thất nhân tâm. Cũng sách đã dẫn, ta lại tìm chữ Thoát trong sách từ điển của Nhà xuất bản Khoa học Xã hội do Văn Tân và Nguyễn Văn Đạm chủ biên. Thoát: Ra khỏi chỗ nguy, nơi bị giam: thoát nạn, thoát chết. Tuy nhiên, nếu ta cứ theo các bậc thầy ngôn ngữ đưa ra những ví dụ thì còn rối rắm và hơi máy móc. Chỉ với những cách giải nghĩa của sách và kết hợp với cách hiểu đơn giản, nôm na của mọi người, có thể dễ hiểu hơn, có nghĩa của hai chữ thất thoát là: Thất là “mất".
Kẻ gây ra thất thoát tiền của Nhà nước, họ đã "làm việc thất nhân tâm" và họ "thoát ra khỏi chỗ nguy, thoát nạn". Và nếu như không có hai chữ thất thoát phải dùng đến những cặp từ: ăn trộm, ăn cắp, chiếm đoạt tài sản của Nhà nước, của nhân dân thì họ sẽ bị "'ràng buộc, kìm hãm bị giam giữ". Vì có cặp từ thất thoát nên họ được giải thoát. Và họ chắc chắn ngày đêm phải cảm ơn người đã sáng tạo ra cặp từ kia. Ai đó đã kết hợp hai từ này vào với nhau hết sức tài tình như vây. Những kẻ gây nên những việc thất thoát quả là tài. Thực chẳng khác gì cái việc của chàng Uy-h-xơ trong trường ca của Hy Lạp. Anh chàng Uy-li-xơ chọc thủng mắt ngã khổng lồ một mắt và xưng tên mình là "không ai cả”. Vậy ta có thể gọi thất thoát là một cụm từ na ná như cái tên "không ai cả". Chí ít nó cũng có tính hài hước như vậy ...
Nguồn:
Nhàn đàm Số lượt đọc:
473
-
Cập nhật lần cuối:
17/06/2008 09:08:09 AM 
Trao đổi/Nhận xét | Tổng số:
1 |
Rất hay Quá hay từ "thất thoát"
Giải nghĩa mới hiểu thêm
Rõ thêm bệnh trầm kha
Của sự đời – nan giải. 
Ý kiến của bạn: |  |
Thông tin liên quan: Nhờn cảm giác06/06/2008 06:23' PM Tác hại của tham nhũng thì ai cũng biết. Nó là gốc của loạn, của bất công, của đủ thứ đê mạt về nhân cách, của mafia, của đói nghèo, lạc hậu, của sự suy kiệt nguyên khí… Không thể kể hết được... Bác Hồ và việc chống tham nhũng19/05/2008 09:45' AM Nhân 118 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta lại nhớ đến Bác, nhớ những lời dạy của Bác từ nửa thế kỷ trước về tệ quan liêu, tham nhũng: “Tham ô, lãng phí và tệ quan liêu là kẻ thù của nhân dân, nó là kẻ thù khá nguy hiểm vì nó không mang gươm, mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta…” Cái máy04/05/2008 07:01' PM Công việc chống tham nhũng thời hiện đại té ra rất khó khăn. Người ta đã huy động nhiều tuyên ngôn, lực lượng mà vẫn không ăn thua. Cuối cùng phải cầu cứu các nhà khoa học... Sâu mọt và giòi bọ24/04/2008 11:58' AM Chuyện như đùa nhưng lại là sự thật trăm phần trăm. Một tờ báo nọ có đăng bài nhàn đàm về tham nhũng... Chống tham nhũng phải từ dân06/09/2006 05:48' AM Quy hoàn toàn trách nhiệm chữa căn bệnh tham nhũng cho Nhà nước, trông đợi kết quả nhiệm màu từ một số cá nhân lãnh đạo, hoặc từ một số chính sách chống tham nhũng của Nhà nước có phải chăng là một cách đặt vấn đề lạc hướng và xã hội sẽ tiếp tục bị thất vọng? Những phản ứng về sân golf và "vấn đề tế nhị" FDI25/09/2008 09:07' AM "Bên cạnh việc tái khôi phục sự quản lý có chất lượng hành chính, Chính phủ nên có cả sự quản lý về mặt hiệu quả chính trị và xã hội trong quá trình cấp phép hoặc kêu gọi đầu tư nước ngoài" - Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trần Bạt phân tích về những phản ứng xung quanh các dự án golf và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI... Anh tham nhũng và ông chánh án xem Tây du ký17/09/2008 09:12' AM Thời buổi này, xem cái gì người ta cũng vận vào chuyện thời sự mà bàn tán. Nhiều vụ tiêu cực đang được phanh phui, xã hội thấy chuyện đau lòng mà vẫn phấn khởi vì cái xấu xa đang được diệt trừ. Trong suốt bộ phim 23 tập không thấy Đường Tăng và Tôn Ngộ Không tham nhũng, trừ chuyện ăn trộm đào tiên trên vườn nhà trời. Ấy thế mà người ta lại vận vào chuyện tham nhũng mới lạ chứ. Trí thức là trí thức – Cán bộ là cán bộ22/08/2008 08:32' AM Cần một cuộc cách mạng đau đớn, quyết liệt trong đào tạo và sử dụng trí thức. Trí thức thực là trí thức- cán bộ thực là cán bộ, ai vào việc nấy độc lập sáng tạo mới mong kinh tế, văn hóa nước nhà thực sự cất cánh bền vững. Gia tài 60 năm Luật học17/08/2008 09:48' AM ... 60 năm đã trôi qua. Tan rồi hợp, một giới luật học mới nhen nhúm tái hình thành từ gần ba thập kỷ nay. Chúng ta đã học được gì của tiền nhân và sẽ để lại gì cho hậu thế; gia tài của 60 năm cải cách có đủ chắp cánh cho những thế hệ tương lai xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật. Đó là những câu hỏi lớn, chắc sẽ còn day dứt người đương thời và con cháu mai sau. Bài viết dưới đây góp vài thiển ý nhằm nhìn nhận lại những cột mốc thịnh suy đáng nhớ của 60 năm ngành luật kinh tế Việt Nam và những rắc rối trong đổi thay của ngành luật này thời nay... Cuộc trò chuyện giữa bụt và cô bé bán hàng rong12/08/2008 02:28' PM Bụt: Kìa con, vì sao con khóc?
Cô bé: Con khóc vì không được bán hàng. Bụt: Ôi , con ơi!
Cô bé: Ngày xưa , mỗi lần có cô bé nhà nghèo khóc bụt lại hiện ra. Báo chí và pháp luật02/08/2008 08:32' AM Sinh hoạt đầu tiên trong ngày của người dân Mỹ có lẽ là đọc báo, nếu không kể tiết mục vệ sinh cá nhân. Nhìn hình thức bên ngoài của tờ báo Mỹ trông rất đã con mắt: tờ báo dầy cộm như cuốn sách, giá bán lẻ chỉ có 50 cents, cộng thêm hình ảnh rất đẹp, bắt mắt, cộng thêm nội dung cực kỳ phong phú, đủ mọi thứ trên đời... Kiến và củ khoai Mỹ09/07/2008 08:12' AM Thành ngữ Việt có câu "con đến kiện củ khoai" để chỉ sự kiện tụng của người thấp cổ bé miệng đối với những tay cường hào ác bá, thế mạnh tiền nhiều. Mỹ thì không có dạng cường hào ác bá nhưng chuyện kiện tụng thì có lẽ chiếm giải vô địch thế giới... Bài khác: “Suýt chết” vì nói thật, nói sớm!14/06/2008 08:03' AM Tham nhũng có sức tàn phá rất lớn đối với kinh tế, làm suy thoái đạo đức và lối sống, gây bất công xã hội và làm suy yếu hệ thống chính trị. Ở Việt Nam, tham nhũng đã trở thành "quốc nạn”, nó - cùng với sự tụt hậu về kinh tế và suy thoái về đạo đức lối sống - đã trở thành "quốc nhục”... Nhờn cảm giác06/06/2008 06:23' PMTác hại của tham nhũng thì ai cũng biết. Nó là gốc của loạn, của bất công, của đủ thứ đê mạt về nhân cách, của mafia, của đói nghèo, lạc hậu, của sự suy kiệt nguyên khí… Không thể kể hết được... Dụng hiền tài06/06/2008 05:13' PM Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mẽ và thịnh vượng. Nguyên khí kém thì thế nước yếu ớt, suy bại. Vì thế các bậc thánh đế minh vương không ai là không lấy việc nuôi tài, chọn sĩ, vun bồi nguyên khí là công việc đầu tiên... Luật pháp và đạo đức của người lãnh đạo28/05/2008 08:48' AM Sự phán xét thiếu hay có đạo đức hay không hoàn toàn là thuộc phạm vi chủ quan của riêng nhà lãnh đạo và chưa chắc đã phù hợp với thực tế. Nhưng điều này không dẫn đến hệ quả dùng phương tiện biện minh cho cứu cánh: một người lãnh đạo vừa có đạo đức vừa có năng lực không hề là một sự mâu thuẫn... Bác Hồ và việc chống tham nhũng19/05/2008 09:45' AMNhân 118 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta lại nhớ đến Bác, nhớ những lời dạy của Bác từ nửa thế kỷ trước về tệ quan liêu, tham nhũng: “Tham ô, lãng phí và tệ quan liêu là kẻ thù của nhân dân, nó là kẻ thù khá nguy hiểm vì nó không mang gươm, mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta…” Tình yêu công lý16/05/2008 09:00' PM “Công lý mà không được dung hòa bởi tình yêu thương thì chỉ là sự bất công tệ hại nhất”? Vấn đề đã đặt sai căn bản: công lý chính là lòng yêu thương, nó không phải và không nên đặt trong thế đối lập với lòng yêu thương. Quả thật, nếu công lý không xuất phát từ lòng yêu thương những con người bị bất công chà đạp thì nó không còn là công lý nữa. Vai trò của pháp luật đối với việc hình thành và phát triển ý thức đạo đức ở nước ta hiện nay15/05/2008 06:44' PM Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó là phương tiện không thể thiếu bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bình thường của xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Pháp luật không chỉ là một công cụ quản lý Nhà nước hữu hiệu, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hoá đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới. |
|
|
|
|
