Nhicôlai Alêchxanđơrôvich Rubakin (1862-1946) là nhà bác học, nhà văn, nhà truyền bá khoa học và nhà hoạt động văn hóa quần chúng có tài của Nga. Bằng quá trình hoạt động nhiều mặt của mình, ông đã có nhiều cống hiến lớn cho nền văn hóa Nga cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Do có tư tưởng tiến độ, tham gia các tổ chức cách mạng chống chế độ Nga hoàng nên ông bị tước quyền giảng dạy ở trường Đại học Pêtrboug, rồi bị bắt giam và cuối cùng, sau khi được tự do, ông buộc phải bỏ ra nước ngoài (từ 1907 để sống lưu vong).
Ông có quan hệ mật thiết và thường xuyên trao đổi thư từ với V.I. Lênin, N.C. Crupxcaia, G.V.Plêkhanốp, A.V. Lunatsaxki. Ông viết đủ loại sách, báo về khoa. học, về lý luận hướng dẫn thực thành, về đề tài tố cáo chế độ thối nát độc quyền, bất bình đẳng của Nga hoàng.
Từ 1908, ông sống ớ Thụy Sĩ. Tại đây ông liên hệ mật thiết với các nhà cách mạng Nga, xây dựng "thư viện" riêng, viết sách báo về nước Nga Xô viết.
"Thư viện" do ông xây dựng, tới năm 1946 là lúc ông qua đời, Có trên tám vạn cuốn Sách, cùng với kho các tác phẩm của ông được chuyển về Thư viện Quốc gia Lênin ở Matxcơva.
"Tự học như thế nào” là một trong những tác phẩm mà N. A. Rubakin để lại cho chúng ta. Cuốn sách viết về vấn đề rất cần cho tất cả mọi người đặc biệt là thanh niên. Nhiệm vụ của thanh niên là phải phấn đấu học tập nâng cao kiến thúc của mình trong nhà trường, sau khi ra trường. Thanh niên có thể nghiên cứu phương pháp học tập do N. A. Rubakin đưa ra để áp đụng, nâng cao vốn kiến thức và trở thành người thực sự có văn hóa, có chuyên môn giỏi. Phương pháp tự học này được N. A. Rubakin hướng dẫn rất cụ thể, có lập luận cho các giải pháp mà ông đề ra.
Trước hết, ông lập luận “Thế nào là người có học thức”. Trong cuộc sống rất cần kiến thức chuyên môn, phải có một nghề nhất định để sống và góp phần vào việc tạo ra của cái cho xã hội để tồn tại. Nhưng để phân biệt được những vấn đề xảy ra xung quanh ta thì lại cần đến kiến thức chung bằng con đường tự học Tự học không chỉ là xem sách mà phải biết so sánh cái viết trong sách với thực tế cuộc sống, biết so sánh cái khoa học với cái không khoa học, biết liên hệ giữa các môn khoa học. Không nên sợ bất đồng ý kiến với người khác không nghiên cứu cái chung chung, mà phải nghiên cứu vấn đề đang được tranh luận - những vấn đề chủ yếu của thời đại, mở rộng tầm nhìn cho bản thân.
Ông cũng phân tích rõ mối liên hệ giữa việc “Tự học và đặc tính riêng của từng người”. Ở đây ông kết luận không có trở ngại nào ngăn cản được việc phổ biến và tiếp thu kiến thức trong cuộc sống cần phải có đấu - tranh và cái gì đoạt được trong đấu tranh mới thực sự là của mình không có vinh quang nào lại không khó khăn đối với những người chỉ nghĩ tới chức vụ, tới vinh quang mà không biết vượt khó khăn thì không thể có vinh quang thực sự: có năng khiếu mà không có công rèn luyện, học tập để phát triển năng khiếu thì nó cũng mai một đi.
Và để học thì phải đọc sách. Nhưng “phải đọc như thế nào?” rồi phải "chọn sách” ra sao? Đây là những vấn đề được Rubakin hướng dẫn, phân tích rất tỉ mỉ vì ông có vốn kinh nghiệm thực tiễn của mình rất phong phú,
Trong phần nghệ thuật đọc sách, N. A. Rubakin khuyên nên luyện cho mình có lòng ham mê học và đọc sách, càng đọc được nhiều càng tốt. Phải biết đối chiếu kiến thức đã học được với chương trình chung của khoa học mà cuốn sách đề cập tới. Ông cho rằng, nhìn và nhớ không phải đã đủ trong phương pháp đọc sách, mà phải biết xúc cảm, rung động trước từng câu từng chữ, biết biến chúng thành vật sống trong mối quan hệ chung. Ông cho rằng, nên đọc sách văn học gắn liền với sách khoa học kỹ thuật, cái nọ bổ sung kiến thức cho cái kia.
Trong phần “Tiểu thuyết là công cụ để giáo dục thẩm mỹ”, ông khẳng định: Thẩm mỹ không phải là thứ vất đi như trước kia có một thời gian người ta đã làm. Phải xem thẩm mỹ là một yếu tố cần thiết của cuộc sống. Công cụ sắc bén để phát triển về thẩm mỹ là phải đưa nó váo cuộc sống, cảm xúc trước cái đẹp trong thiên nhiên, trong con người. Phải nghiên cứu tìm hiểu thẩm mỹ thông qua các tác phẩm văn học nghệ thuật.
Rubakin kết luận rằng: Hãy mạnh dạn tự mình đặt ra câu hỏi rồi tự mình tìm lấy câu trả lời - đó chính là phương pháp tự học.
“Tự học như thế nào” của N.A.Rubakin chắc sẽ giúp bạn đọc trẻ Việt Nam trong việc học tập nâng cao kiến thức tòan diện của mình để góp phần nhiều hơn nữa vào sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa Việt Nam.
Mục lục
1. Như thế nào là người có học thức?
2. Việc tựh học và những đặc tính riêng của từng người
3. Cần phải đọc sách như thế nào?
4. Chọn sách
5. Nghệ thuật đọc sách
6. Về vấn đề đọc sách văn học
7. Tiểu thuyết là công cụ để giáo dục thẩm mỹ Số lượt đọc:
10296
-
Cập nhật lần cuối:
04/02/2009 10:22:31 AM 
Ý kiến của bạn về bài viết: |  |
Thông tin liên quan: Khuyến học: tự nhận thức để thành công11/05/2009 02:34' PM Khuyến học giúp độc giả không chỉ thấy thông tin không chỉ thấy thông tin hay hiểu về việc vì sao Nhật Bản đạt được những kỳ tích như ngày nay, mà thậm chí xa hơn có thể rèn luyện suy nghĩ, có được nhân sinh quan mới, phương pháp tư duy và hành động mới, khoa học hơn, quyết liệt để thành công trong cuộc sống. Ngày nay, không đổi mới nhận thức cũng coi như mù chữ08/02/2009 12:38' PM Trình độ nhận thức thực tế khách quan của con người cũng bị giới hạn bởi điều kiện lịch sử. Có những điều mà ngày hôm nay cho là chân lý nhưng ngày mai lại bị nghi ngờ, thậm chí bị phủ định do có những phát minh, phát kiến mới, làm thay đổi hiểu biết của con người. Do đó nhận thức của con người phải luôn luôn đổi mới... Ta là sản phẩm của chính mình24/01/2009 10:13' PM Định nghĩa lại sự học luôn là khởi nguồn cho mọi cuộc cách mạng về giáo dục. Do đó, điều quan trọng nhất hiện nay là nỗ lực tạo nhận thức cho người học để mỗi người hiểu rằng, họ mới chính là "ông chủ" của quá trình giáo dục, là "nhà quản trị" sự học của bản thân, với tâm thế: "Ta là sản phẩm của chính mình!". Học tập hiệu quả: Chỉ dẫn và chiến lược19/12/2008 02:26' PM Bạn đang khủng hoảng trong việc tìm cho mình một phương pháp học hiệu quả khi mà việc học đang trở nên quá vất vả? Bạn không thể tập trung học khi ngày thi tới gần? Bạn đã từng nghe nói đến ASPIRE, SQ3R…? Nhà văn Nhật Chiêu: Chơi cùng giấc mơ06/04/2007 02:11' PM Đang được nhiều độc giả yêu mến như một dịch giả, một nhà nghiên cứu văn học nước ngoài, văn học Phật giáo và văn học Nhật Bản uy tín, Nhật Chiêu bất ngờ xuất hiện với những truyện ngắn gây xôn xao văn đàn, khởi đầu là Người ăn gió, rồi gần đây nhất là Mưa mặt nạ... Hạt cơ bản03/02/2007 04:08' PM Một cái tên dễ khiến người đọc nhầm lẫn đây là một cuốn sách lý thuyết vật lý. Kì thực, đây là một tác phẩm văn học nổi tiếng trong nền văn học Pháp đương đại, một cuốn sách không mấy dễ đọc vì sự dữ dội cũng như giá trị nhân bản của nó được chắt lọc qua lối viết khác người để làm nổi bật chính giá trị nhân bản ấy của tiểu thuyết gia Michel Houellebecq... Tâm lý học đám đông28/10/2006 06:10' AM là nhà tâm lý học xã hội người Pháp nghiên cứu về đám đông, đủ để hình thành một lý thuyết về "đám đông". Ngoài những công trình về "đám đông", ông còn viết về nhiều lĩnh vực khác, tác động không nhỏ đến cung cách hành xử của con người trong xã hội. Điểm qua những tác phẩm đó, ta đều nhận biết được những công trình có ý nghĩa xã hội sâu sắc... Niềm tin và xây dựng niềm tin khoa học14/09/2006 03:28' PM Vấn đề niềm tin từ lâu trở thành đối tượng nghiên cứu của lịch sử triết học bởi vai trò định hướng hết sức quan trọng của nó đối với con người. Không có niềm tin, đặc biệt là niềm tin khoa học, con người sẽ sống và hoạt động không có định hướng, luôn bi quan, dao động và không phát huy được khả năng chủ động sáng tạo của mình… Quân Vương17/08/2006 06:39' AM được coi là cha đẻ của khoa lý luận chính trị hiện đại nền lý luận dựa trên những sự kiện thực nghiệm, phi tôn giáo và không rao giảng đạo đức. Đối với những người nghiên cứu triết học, Machiavelli được đánh giá như một trong những tác gia hàng đầu cần nghiên cứu trong lĩnh vực triết học chính trị. Làm nên vai trò to lớn ấy của ông một phần là nhờ vào tác phẩm Quân vương... Yếu tố cơ hội trong đời người23/06/2006 06:34' AM Các tư tưởng gia vĩ đại trong quá khứ có nhiều ý khiến rất khác nhau về vấn đề cơ hội là gì và thậm chí liệu có một điều như thế hay không. Nhưng có một điều họ đồng ý là: chúng ta không thể biết chắc về vận may của mình, mà cũng không thể điều khiển nó. “Tính may rủi” là cái gì không chắc chắn và không thể tiên đoán được... Quyển sách của cuộc đời04/01/2006 11:34' AM Một tác phẩm nổi tiếng của Krishnamurti (1895 – 1986) người Ấn Độ. Ông được giáo dục tại Anh và đã truyền giảng tư tưởng triết lý của mình trên khắp thế giới. Ông được xếp vào một trong số năm vị thánh của thế kỷ XX... Cộng trừ nhân chia đời người06/12/2005 08:40' AM Nguyên tố cơ bản của sinh mệnh là thời gian, thời gian là một chuỗi con số khó khăn đơn điệu nhưng lại thần kỳ. Muốn đem chuỗi số này đến một môi trường tất để phát huy tới cực điểm, đòi hỏi phải học được cách giải tổng hợp. Để tự phê bình và kiểm điểm không trở thành cái “mốt”27/11/2005 09:16' AM Trên các trang báo hằng ngày, những câu chữ như " trình độ cán bộ bất cập", " quản lý lỏng lẻo", " quy hoạch kém", " thiếu tinh thần trách nhiệm", " tình trạng tham nhũng, tiêu cực lãng phí, quan liêu ngày càng phức tạp, tinh vi", " cấp dưới không nghiêm chỉnh chấp hành mệnh lệnh cấp trên"... xuất hiện với một tần suất khá cao. Thành khẩn nhận khuyết điểm, sai lầm là biểu hiện thái độ nghiêm túc ý thức trách nhiệm đối với quần chúng... Nói với thế hệ trẻ06/11/2005 10:45' AM Tốt nghiệp đại học mới chỉ là cơ sở để mở đầu cuộc đời của người cán bộ nghiên cứu. Có bằng tiến sĩ cũng là bắt đầu con đường nghiên cứu khoa học. Hãy ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ: “Học để làm việc, làm người, làm cách mạng. Học để phục vụ nhân dân”... Trò chuyện cùng họa sĩ11/03/2010 11:15' AM Người ta luôn chê trách phê bình mĩ thuật (và văn nghệ nói chung) nhưng không thể phủ nhận vai trò tối quan trọng của nó và truyền thông đối với sự phát triển của nghệ thuật, nhất là trong thời đại thông tin. Những người như tác giả cuốn sách này không chỉ đóng vai người quan sát (như họ thường tự nhận) mà đã trở thành một tác nhân trong đời sống mĩ thuật, văn hóa. Game - Trải nghiệm kỹ năng làm việc nhóm08/03/2010 10:19' AM Ngày nay, các nhà giáo dục, các lãnh đạo hoặc nhà quản trị hiện đại đã nhận ra rằng, hoạt động vui chơi có vai trò không hề thua kém so với bất kỳ hình thức hoạt động nào khác (giảng dạy, hội thảo,…) trong quá trình tác động về mặt nhận thức cho con người. Tiếu lâm và triết học03/03/2010 03:33' PM Chuyện tiếu lâm và triết học là hai lĩnh vực rõ ràng không liên quan gì đến nhau; một bên đọc lướt để cười, một bên nghiền ngẫm để giải đáp những bí ẩn của cuộc đời. Thế nhưng hai tác giả Thomas Cathcart và Daniel Klein lại bỏ công viết một cuốn sách nhằm “tìm hiểu triết học thông qua chuyện tiếu lâm” với tựa đề “Plato và Platypus bước vào quán rượu…”. Người châu Á có thể tư duy?24/02/2010 04:52' PM "Người châu Á có thể nghĩ" (Can Asian think)? Nếu bất chợt có ai đặt câu hỏi này với bạn thì cũng đừng ngạc nhiên quá đỗi bởi câu hỏi đó đã được Kishore Mahbubani, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Singapore (1993-1998) và là Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Chính sách công danh tiếng ở Singapore đặt ra từ lâu. Câu hỏi đó gợi cho chúng ta và hầu hết người châu Á một sự tò mò, băn khoăn và thậm chí là một sự khiêu khích. Đối thoại với tương lai09/02/2010 10:10' AM Một cuốn sách có khả năng truyền cảm hứng sống mạnh mẽ cho mọi người, đặc biệt là cảm hứng kiến tạo tương lai, làm nảy sinh ở họ những ý tưởng mới, những khao khát trí tuệ, mới thực sự là cuốn sách cần thiết. Đối thoại với tương lai chính là cuốn sách quan trọng ấy... Sức mạnh của những người phi lý04/02/2010 10:22' AM Một số doanh nhân hàng đầu hiện nay rõ ràng là những người phi lý, thậm chí một vài người có thể bị coi là điên rồ. Tuy vậy, trong cuốn Sức mạnh của những người phi lý, các tác giả lập luận rằng tương lai của chúng ta, tất cả chúng ta, lại có thể do chính những con người này quyết định... Trai nước Nam làm gì?30/01/2010 03:53' PM Hoàng Đạo Thúy là nhà Hà Nội học hàng đầu của Việt Nam. Ông có nhiều tác phẩm thuộc nhiều lĩnh vực giáo dục, xã hội, chính trị, quân sự, lịch sử, văn hóa... đặc biệt là những tác phẩm về lĩnh vực nghiên cứu lịch sử văn hóa Hà Nội. Năm 1943, Hoàng Đạo Thúy viết cuốn sách "Trai nước Nam làm gì?" để kêu gọi thanh thiếu niên rèn luyện trí tuệ, đạo đức, ý chí và thể lực, chờ ngày giúp nước. Cuốn sách được viết cách đây hơn 60 năm, nhưng tính thời sự và giá trị giáo dục của tác phẩm vẫn còn có ý nghĩa sâu sắc trong cuộc sống ngày hôm nay. Chungta.com xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn "Trai nước Nam làm gì?" của nhà Hà Nội học Hoàng Đạo Thúy. Triết lý kinh doanh thực tiễn29/01/2010 09:08' AM Muốn kinh doanh bền vững, phải đi từ những điều cơ bản nhất. Trả lời cho câu hỏi: Doanh nghiệp tồn tại vì cái gì? Kinh doanh với mục đích gì và theo cách nào? Matsushita Konosuke – người sáng lập tập đoàn Matsushita, nay là Panasonic, đã triển khai một quan niệm kinh doanh và nhân sinh quan sáng sủa và hiệu quả... Bài khác: Đời người và những quy luật của tự nhiên17/10/2005 08:58' AM Trong cuộc sống, chúng ta thường suy ngẫm: Tại sao cũng là người mà lại có số phận khác nhau. Tại sao cái phải bỏ ra và cái thu được lại không tỉ lệ thuận với nhau. Có cách nào để hiểu biết tương lai, tránh khỏi hiểm họa, đi đến thành công. Tất cả những câu hỏi đó không phải lúc nào chúng ta cũng tìm thấy câu trả lời thỏa đáng. Quyển sách của giáo sư Valentin Kovalev sẽ giúp chúng ta giải mã những vấn đề đó... Khoa học cơ bản thế kỷ XX đối với một số vấn đề lớn của Triết học14/10/2005 08:09' AM Nhằm giới thiệu với bạn đọc một cách nhìn tương đối toàn diện về những thành tựu của khoa học cơ bản thế kỷ XX, mà đặc biệt là mối quan hệ tương hỗ giữa khoa học cơ bản và triết học trong thế kỷ này, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Khoa học cơ bản thế kỷ XX đối với một số vấn đề lớn của triết học của tác giả Lê Văn Giạng... Thiên đường của trái tim07/10/2005 06:11' PM Là một nhà giáo dục, nhà tư tưởng và nhà văn, Komensky đã để lại những tác phẩm có giá trị tư tưởng lớn. Các chuyên gia sư phạm coi Komensky là người đặt nền móng cho lý luận dạy học tiên tiến hiện đại. Những nhận định của ông về xã hội, về con người và cuộc đời… vẫn giữ nguyên tính thời sự và đầy sức thuyết phục. Những ước mơ của ông về một thế giới công bằng của những con người biết hành động theo lẽ phải và ánh sáng của trí tuệ, những khát vọng của ông về một thiên đường “nơi mà cái thiện sẽ ngự trị trong trái tim của mọi người” mãi mãi sẽ còn là mục tiêu hướng tới của các thế hệ... Các lạt ma hóa thân12/10/2005 08:05' AM Sách thu hút bạn đọc các giới trước hết do sức hấp dẫn của những câu chuyện truyền miệng vốn có từ lâu về xứ sở huyền bí Tây Tạng. Mà, theo truyền thống tâm linh, người ta tin, sau khi chết, một vị lạt ma có thể hóa thân thành một người khác... Bức thông điệp bi thảm của cổ nhân12/10/2005 08:02' AM Bức thông điệp bi thảm của cổ nhân thể hiện ở độ cao của núi thiêng Cailat (6666 mét) mang ý nghĩa toàn cầu, nó nhắc nhở ta về những quy luật của hành tinh chúng ta. Nhưng tại sao các quy luật đó lại liên can tới những con số 6666 dữ tợn? Bởi Trái đất vốn hiền hòa và hành tinh chúng ta vốn xanh tươi cơ mà! Phan Châu Trinh toàn tập05/10/2005 02:45' PM Bộ sách “Phan Châu Trinh tòan tập” vừa ra mắt nhân dịp giỗ lần thứ 79 ngày mất của nhà chí sĩ họ Phan (24-3-2005). Hội khoa học lịch sử VN, trực tiếp là giáo sư Chương Thâu, nhà sử học Dương Trung Quốc và bà Phan Thị Minh - hậu duệ của cụ Phan Châu Trinh - đã sưu tập tòan bộ trước tác của cụ Phan và lần đầu tiên công bố đầy đủ nhất trong ba tập sách với tổng cộng hơn 2000 trang in khổ lớn... Sửa đổi lối làm việc01/10/2005 08:10' AM Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh ký bút danh X.Y.Z, viết xong tháng 10 năm 1947. Đây là tác phẩm quan trọng về xây dựng Đảng, một tài liệu học tập của cán bộ để tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong làm việc… Tư duy hệ thống: Quản lý hỗn độn và phức hợp27/09/2005 10:42' AM Cái mới trong khoa học quản lý là quản lý tình thế hỗn độn và phức hợp, trên cơ sở quán triệt tư duy hệ thống. Nhà khoa học quản lý Jamshid Gharajedaghi cung cấp cho các nhà tổ chức và quản lý, cho giới kinh doanh và đông đảo độc giả những kiến thức cần thiết về tư duy hệ thống, bao gồm triết học hệ thống, các lý thuyết hệ thống và phương pháp luận hệ thống, đồng thời trình bày những ứng dụng cụ thể các lý thuyết nói trên vào việc nghiên cứu và thiết kế một số dự án ở các công ty và các cơ quan chính phủ nhiêu nước, mà bản thân tác giả đã tham gia và có vai trò tư vấn chủ chốt... |
