Thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ Chủ nghĩa tư bản lên Chủ nghĩa xã hội

Chúng ta và cả cộng đồng nhân loại vừa được chứng kiến những giây phút lịch sử của sự kiện chuyển giao thế kỷ. Thế kỷ XX, thiên niên kỷ thứ hai đầy biến động đã qua để giờ đây, chúng ta và cả cộng đồng nhân loại bước sang thế kỷ XXI, thiên niên kỷ thứ ba cũng sẽ lại chứa đầy những biến cố lịch sử mới.

Là những người có may mắn được hưởng niềm vui lớn lao ấy trong cuộc đời con người, chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào rằng thế kỷ XX là thế kỷ phát triển rực rỡ nhất của loài người trong thiên niên kỷ thứ hai. Đó là thế kỷ mà khoa học và công nghệ phát triển với tốc độ vũ bão, đời sống vật chất và tinh thần của con người được nâng lên gấp bội. Nhưng đó cũng là thế kỷ có nhiều sự kiện đau buồn như đã diễn ra hai cuộc chiến tranh thế giới và hàng loạt các cuộc xung đột vũ trang khiến cho cả cộng đồng nhân loại phải hứng chịu biết bao tổn thất nặng nề. Dấu ấn nổi bật và đậm nét của thế kỷ này là những thắng lợi trong cuộc đấu tranh cách mạng kiên cường, giành độc lập dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người trên phạm vi toàn thế giới, được mở đầu bằng Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại - cuộc cách mạng mà "trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế".

Thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại đã "mở đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới" và như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Cách mạng Tháng Mười đã mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc và cả loài người, mở đầu một thời đại mới trong lịch sử thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CHXH trên toàn thế giới".

Vào các năm 1957 và 1960, Hội nghị quốc tế các Đảng Cộng sản và Công nhân xác định: Nội dung cơ bản của thời đại chúng ta là sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, mở đầu bằng Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại.

Tuy nhiên, kể từ đó, việc nghiên cứu, nhận thức nội dung cơ bản ấy của thời đại chúng ta đã không tránh khỏi bị chi phối bởi sự thăng trầm của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và của hệ thống XHCN. Những năm 80 về trước, thắng lợi không thể phủ nhận được trong công cuộc xây dựng CHXH ở hàng loạt nước trong hệ thống các nước XHCN, trước hết là Liên Xô, đã xuất hiện một khuynh hướng tuyệt đối hóa những thành quả đạt được trong công cuộc xây dựng CHXH, đã hình thành một quan niệm về thời đại dựa trên những ảo tưởng có thể nhanh chóng thủ tiêu chủ nghĩa tư bản và thúc đẩy một cách chủ quan quá trình cách mạng XHCN, không phù hợp với quy luật khách quan của sự phát triển xã hội. Ngược lại, vào những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX, khi chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ, khiến phong trào cách mạng XHCN thế giới tạm thời lâm vào thoái trào, đã có không ít người vấn nuôi hy vọng đi tới CHXH bằng con đường bằng phẳng, êm ả rốt cuộc lại nhanh chóng rơi vào tâm trạng bi quan, thất bại chủ nghĩa, nên đã vội vàng phủ nhận nội đung và tính chất cơ bản của thời đại hiện nay.

Đương nhiên là chúng ta không được phép dửng dưng trước sự khủng hoảng, đổ vỡ ở hàng loạt nước trong hệ thống XHCN. Chẳng lẽ, sự khủng hoảng, đổ vỡ của chế độ XHCN không đưa ra lời cảnh tỉnh nào đối với những người cách mạng hay sao? Song, nếu vì thế mà đã vội vàng đi đến kết luận rằng nội dung và tính chất của thời đại đã thay đổi thì thật là một sai lầm lớn.

Nhiều năm đã qua, sau sự biến động nói trên, thực tiễn đã và đang diễn ra trên thế giới cho phép chúng ta khẳng định rằng, sự sụp đổ đó không có nghĩa là sự sụp đổ của CHXH với tư cách là một học thuyết khoa học và cách mạng, kim chỉ nam cho sự nghiệp giải phóng hoàn toàn và triệt để giai cấp công nhân, nhân dân lao động, các dân tộc bị áp bức và giải phóng con người, xây dựng XHCN và cộng sản chủ nghĩa. Sự sụp đổ ấy cũng không phải là sự sụp đổ của phong trào XHCN thế giới, vì hiện nay các nước XHCN ở Châu Á và châu Mỹ Latinh vẫn tiếp tục giành được nhưng thắng lợi to lớn, không những trụ vững mà còn có bước phát triển mới rất quan trọng. Ngay ở các nước trước đây là XHCN, tuy Nhà nước XHCN không còn, nhưng ý thức hệ XHCN và các lực lượng XHCN vẫn tồn tại và tất yếu sẽ tìm ra phương thức phù hợp với thực tiễn của mỗi nước để tổ chức lại và tiến bước theo tiến trình phát triển lịch sử của nhân loại.

Phong trào XHCN thế giới đang ở một khúc quanh lịch sử, một bước thụt lùi lớn, song chắc chắn rằng "loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội vì đó là quy luật tiến hoá của lịch sử". Dù cho hiện nay có những đảo lộn rất lớn, nhưng những đảo lộn ấy không làm bánh xe lịch sử quay ngược lại, không hề làm thay đổi tính chất và nội dung căn bản của thời đại hiện nay được mở đầu bằng Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại năm 1917. Khẳng định đó của Đảng Cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng và có cơ sở vững chắc. Bởi lẽ, thời đại là một phạm trù lịch sử có tầm bao quát rộng lớn và phản ánh tổng quát một giai đoạn lớn của lịch sử, mang ý nghĩa cơ bản về sự vận động của thế giới, cũng như của mỗi cộng đồng quốc gia dân tộc. Một thời đại cụ thể, suy đến cùng, là tổng hoà những nhân tố lịch sử cấu thành, là sự xác nhận của lịch sử với tính hợp quy luật đối với sự tồn tại của một chế độ xã hội nhất định.

Khi phân tích mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản thông qua những biến đổi về kinh tế và chính trị của nó, C.Mác đã chỉ ra logic khách quan tất yếu dẫn tới sự phủ định của chính CNTB và sự ra đời của CHXH - giai đoạn đầu của hình thái kinh tế xã hội mới, hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa.

Quan niệm đầy đủ về một thời đại mang tính quá độ đòi hỏi chúng ta phải có sự nhận thức đúng đắn về địa vị của cả CHXH lẫn CNTB trong thế giới thực tại. Điều đó không hề làm mất đi trong nhận thức và quan điểm của chúng ta sự cần thiết phải phê phán tính chất phản động về chính trị của các thế lực tư bản, đế quốc. Hơn nữa, nó không làm mất đi tính cảnh giác trước âm mưu và hành động "diễn biến hoà bình" của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm xoá bỏ chủ nghĩa xã hội, bóp nghẹt các phong trào giải phóng dân tộc. Với tư duy biện chứng, trước sau như một, chúng ta tuyên bố sự diệt vong không thể tránh khỏi của CNTB thế giới và sự ra đời tất yếu của CHXH trên toàn thế giới

CNTB vẫn mang trong mình những mâu thuẫn đối kháng vốn có, những nhân tố chứa đựng sự bùng nổ xã hội sâu sắc, song nó hiện nay vẫn là một chế độ xã hội đang tồn tại CHXH với nhưng thành tựu đã đạt được trong gần một thế kỷ đã, đang và vẫn chứng tỏ trước loài người khả năng và triển vọng phát triển của mình. Với tư cách là một sự kiện lịch sử vừa mới xác lập và đang còn là những thử nghiệm ban đầu, sự đổ vỡ mất mát của CHXH đầu là hiện thực, song đó chỉ là tạm thời. Phong trào XHCN thế giới đầu đang ở giai đoạn thoái trào, song rồi đây nó sẽ phục hồi và phát triển. Lịch sử luôn luôn là một chuỗi liên tục của quá trình phát triển. Ph.Ăngghen đã từng nói không có chế độ nô lệ cổ đại thì không có CNXH hiện đại. Lịch sử vừa đòi hỏi con người hành động sáng tạo, lại vừa tạo ra những tiền đề cho quá trình sáng tạo mới của con người. Lịch sử chứng tỏ rằng, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới không diễn ra trong một thời gian ngắn và theo một con đường thẳng tắp. Cũng như mọi thời đại khác trong lịch sử, nó có tiến, có thoái, quanh co khúc khuỷu, nhưng cuối cùng loài người nhất định sẽ đi đến một xã hội tốt đẹp, văn minh, dân chủ, tiến bộ hơn chế độ TBCN đó chính là chế độ XHCN và cộng sản chủ nghĩa. Sự phát triển xã hội diễn ra theo tiến trình lịch sử tự nhiên như các nhà sáng lập CHXH khoa học đã khẳng định. Đó là xu thế tất yếu không thể đảo ngược được của lịch sử.

Mặc dù đã có biết bao biến cố lớn lao diễn ra trong hơn một thập kỷ qua mà biến cố lớn nhất là sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu, song thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ CNTB lên CHXH trên phạm vi toàn thế giới, mở đầu bằng Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại. Đó là thời đại đấu tranh cho thắng lợi của hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CHXH gắn liền với cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, tạo ra những tiền đề vật chất - kỹ thuật ngày càng đầy đủ cho việc chuyển lên CHXH.

Để đi tới mục tiêu ấy của thời đại, hơn bao giờ hết, trong giai đoạn hiện nay, nhân dân các nước càng phải ra sức cùng nhau đoàn kết đấu tranh chống các thế lực thù địch của hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CHXH càng phải tỉnh táo trước âm mưu và hành động “diễn biến hòa bình" của chúng hòng duy trì vĩnh viễn sự thống trị của CNTB trên hành tinh này.

Lịch sử Việt Nam hơn 70 năm qua với sự lựa chọn con đường giải phóng dân tộc đi vào quỹ đạo cách mạng vô sản, đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc nhằm giải phóng và thống nhất Tổ quốc Việt Nam, đặc biệt là thắng lợi của con công cuộc đổi mới toàn diện đất nước là thắng lợi của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Cách mạng nước ta vừa thể hiện, vừa góp phần thúc đẩy trào lưu chính của thời đại ngày nay - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CHXH trên phạm vi toàn thế giới.

Khúc quanh hiện nay của lịch sử cách mạng thế giới, dù có làm cho sự quá độ từ CNTB lên CHXH trên toàn thế giới bị kéo dài thêm, song không thể đảo ngược được xu thế của thời đại. Con đường của thời đại, con đường mà nhân loại đang đi tới chính là con đường thắng lợi của hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CHXH.

Nhận thức đúng và làm rõ nội dung, tính chất của thời đại ngày nay là cơ sở quan trọng để chúng ta hoạch định đúng đắn đường lối và sách lược của chúng ta và "chỉ có dựa trên cơ sở hiểu biết những đặc điểm cơ bản của một thời đại, chúng ta mới có thể tính đến những đặc điểm chi tiết của nước này hay nước nọ"như V.I.Lênin đã từng khẳng định.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang