Việc mở rộng Hà Nội cần được tính toán rất kỹ về nhiều mặt và có bước đi thích hợp nhằm thể hiện được thủ đô là tiêu biểu nhất cho chính trị và văn hóa của đất nước...
Tôi đã sống liên tục chẵn 50 năm ở thủ đô Hà Nội nhưng vẫn còn tự hỏi: “Mình đã là người Hà Nội thực sự chưa?”. Hỏi như thế bởi trong tổ chức cuộc sống gia đình cũng như trong giao tiếp xã hội, tuy đã có nhiều cố gắng theo khuôn phép của con người Hà thành, nhưng vẫn tự thấy mình và gia đình mình chưa đạt được độ chín thanh lịch của người Tràng An theo người gốc Hà Nội kể lại.
Giao thoa và lai tạp
Về nếp gia phong, phải kiên trì lắm mới giữ được “đạo nhà” vốn có của nơi chôn nhau cắt rốn. Trong giao tiếp, ứng xử, gia đình tôi cũng như nhiều gia đình tương tự, tuy không cục cằn, thô bạo, nhưng chưa phải lúc nào và với mọi người đều giữ được vẻ ngọt ngào, dịu dàng cả. Nhìn ra “xã hội” Hà Nội, so với vài ba chục năm về trước, thấy ít dần đi cảnh “chị ngã, em nâng”, “tắt đèn tối lửa có nhau”, “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”, mà thấy nhiều hơn cảnh “đèn nhà ai, nhà nấy rạng”, sửng cồ, gây gổ, đánh chém... nhiều khi hết sức vô cớ; hoặc cảnh người ngay sợ kẻ gian, nói tục chửi bậy và giọng nói pha tạp lấn dần sự rành rẽ, chuẩn xác, tròn vành rõ chữ, dịu ngọt là đặc trưng lâu đời của tiếng nói người “Hà Nội gốc”. Hiện thời, Hà Nội đã tràn lan cách phát âm không phân biệt nặng - ngã, l - n, rồi đây lại thêm không dấu huyền nữa nếu Hà Nội được mở rộng theo dự kiến, thì âm vựng Hà thành sẽ pha tạp biết chừng nào!
 |
| Câu thơ đi vào lòng người Việt Nam của Huỳnh Văn Nghệ: "Từ thuở mang gươm đi mở cõi/ Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long", chắc không phải là nhớ cái rìu, cái búa, Hàng Chiếu, Hàng Thùng... mà là nhớ Hồ Gươm - Tháp Rùa, tượng trưng cho văn hóa và tâm linh của người Hà Nội, cũng là của người Việt Nam... | Vì chính trị-văn hóa hay vì kinh tế?
Cái cốt cách văn hóa truyền thống của thanh lịch Hà Nội đã từng được tiếp sức bằng đỉnh cao của văn hóa tâm linh qua truyền thuyết và hiện đại. Đó là đất rồng bay (Thăng Long) với địa thế “rồng cuộn hổ ngồi”, là “trả lại kiếm” (Hoàn Kiếm)... Thăng Long phi chiến địa với Bút tháp đài nghiên, từng được thế giới ngợi ca là tiêu biểu cho nhân phẩm và lương tri của nhân loại, là “Thành phố vì hòa bình”. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh - biểu tượng của văn hóa thời đại kề bên chùa Một Cột tiêu biểu cho văn hóa tâm linh người Việt, là dòng chảy văn hóa từ trung đại đến hiện đại của thủ đô.
Tôi hơi dông dài một chút về một vài nét văn hóa đặc trưng của thủ đô từ Thăng Long đến Hà Nội, để mong góp một cách nhìn nhận dạng ra cái gì là tiêu chí hàng đầu của một thủ đô đất nước. Phải chăng, đó phải là chính trị và văn hóa. Chính trị là nơi hội tụ các cơ quan đầu não của đất nước thì đã rõ. Văn hóa là hội tụ và kết tinh hồn thiêng dân tộc, tiêu biểu cho văn hóa dân tộc với những di tích văn hóa - lịch sử hữu hình và truyền miệng cùng với tiếng nói chuẩn xác và thông dụng mà bất cứ vùng miền nào cũng nghe được, hiểu được và giao lưu được. Còn về mặt kinh tế, muốn là hàng đầu thì phải mở nhiều hơn nữa các khu công nghiệp, khu chế xuất; mà như thế sẽ biến thủ đô thành đại công trường, công xưởng. Nhìn ra thủ đô nhiều nước cũng thế. Nói đến thủ đô Bắc Kinh, người ta nghĩ ngay đến Thiên An Môn, Di Hòa Viên..., ít ai nghĩ đến công nghiệp này nọ, bởi sao so được với Thượng Hải, Quảng Châu; hay Washington khác hẳn New York...
Do vậy, mong rằng việc mở rộng Hà Nội cần được tính toán thiệt – hơn rất kỹ về nhiều mặt và có bước đi thích hợp nhằm thể hiện được thủ đô là tiêu biểu nhất cho chính trị và văn hóa của đất nước; đồng thời phù hợp với tư duy và trình độ quản lý của người VN, nhất là cán bộ thủ đô, trước mắt là đến năm 2020 và 2050. Số lượt đọc:
656
-
Cập nhật lần cuối:
13/05/2008 04:57:44 PM 
Ý kiến của bạn: |  | | Cuộc sống của người dân Hà Nội có thể sẽ xáo trộn sau khi mở rộng thủ đô. Ảnh: H.Nội |
Thông tin liên quan: Nhân dân Hà Nội “chủ động” vật lộn trong biển nước01/11/2008 12:13' PM Trận mưa lịch sử ngày 31/10/2008 gây ngập lụt toàn diện trên địa bàn thủ đô. Đường xá ngập chìm trong biển nước. Giao thông đi lại, sinh hoạt của người dân bị đình trệ. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của Hà Nội bị đảo lộn. Có thể rút ra một nhận xét chính xác: Tắc đường, tắc cống, tắc việc thông tin giữa chính quyền và người dân…
Chuyện dài đô thị và nông thôn21/10/2008 11:34' AM Liệu có người dân thành phố nào không có một gốc gác nông thôn? Người Hà Nội cũng vậy thôi. Chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, đã có nhiều công trình nghiên cứu Hà Nội miêu tả và phân tích kỹ về những dấu ấn của làng quê trên gương mặt phố phường Hà Nội, tưởng chẳng phải nói thêm... Báo động ô nhiễm môi trường văn hoá27/09/2008 04:22' PM Văn hoá, nói như nhà văn Nguyên Ngọc, là cái phanh của xã hội, của lịch sử. Một khi cái phanh ấy bị hỏng, thảm hoạ xảy ra khôn lường. Những bộc lộ gần đây ở lĩnh vực văn hoá cho thấy cái phanh ấy đang bị hỏng hóc; hoặc giả đó là hệ lụy từ một quá trình du nhập nhiều loại rác văn hoá, mà không qua một màng lọc của hệ thống quản lý hiệu quả... Người thiếu văn hóa sẽ ứng xử theo kiểu bản năng29/08/2008 07:10' AM Văn hóa còi xe, hay rộng hơn là văn hóa ứng xử nói chung, là những thứ ăn vào tiềm thức, gốc rễ. Con người thiếu văn hóa, thì sẽ ứng xử theo kiểu bản năng, và gây cho người xung quanh những sự khó chịu không đáng có. (Tran Ngoc Trung)... Tầm nhìn văn hóa13/08/2008 08:33' AM Đặc trưng chung của đô thị ngày nay không chỉ là văn minh, hiện đại mà phải nhân văn đậm đà bản sắc và phát triển bên vững. Tầm nhìn văn hóa trong phát triển đô thị cần cả tầm nhìn tổng hợp xã hội kỹ thuật, xã hội kinh tế và xã hội chính trị mang tầm thế kỷ. Chữ Tâm và văn hóa Việt Nam19/11/2008 10:47' AM Trong văn hoá Việt Nam, “Tâm” không phải là khái niệm thuần Việt mà là thứ vay mượn của Trung Quốc. Xét về mặt chữ, về ngôn từ có thể nói là chỉ mượn chữ, tức là mượn vỏ khái niệm, còn hàm nghĩa thì người Việt tự đưa vào. Chuyện nó phải là thế như một cái lẽ tất nhiên, vì giá trị tinh thần bao giờ cũng được khái quát từ thực tế đời sống. Mà đời sống Việt Nam thoạt nhìn canh tàu thu nhỏ kích cỡ, đến khi thấm vào trong thì lại khác nhau rất nhiều, khác về cơ bản... Người nông dân và sự tiêu dùng nghệ thuật18/11/2008 02:23' PM Cuối thế kỷ 19, những họa sỹ trường họa lưu động Nga đã cho tranh lên xe ngựa chở đến các vùng hẻo lánh cho nông dân xem. Ở ta, từ Cách mạng 1945, nghệ thuật được xác định là lấy đời sống của nhân dân lao động làm đối tượng phản ánh và phục vụ, rất nhiều họa sỹ đã xuống địa phương "ba cùng" với quần chúng. Thêm một lần bàn về văn hóa và văn minh16/11/2008 07:00' AM Thời gian qua, trên Tia Sáng và trên một số báo khác, có nhiều bài viết rất thú vị bàn về chủ đề văn hóa (và văn minh) trong quá trình canh tân đất nước 1. Bài viết này xin bàn thêm về chủ đề rất phức tạp và quan thiết này, nhằm góp thêm một tiếng nói để rộng đường dư luận. Một cách nhìn mới về văn hoá Việt Nam thông qua việc so sánh với văn hoá Nhật Bản15/11/2008 07:47' AM Qua người hiểu mình là một trong những con đường nhận thức được nhiều người công nhận là cần thiết và “có triển vọng”, tức có khả năng tạo nên hiệu ứng có giá trị đích thực đối với những chủ thể đang muốn tự hiểu về mình . Thế hệ trẻ văn minh hay bơ vơ08/11/2008 10:33' AM Đơn giản, nếu được hỏi sẽ mang gì khi đến một hòn đảo, câu trả lời của thanh niên Đức là: đĩa CD mà tôi thích! Cuộc triển lãm Jung:de do viện Goethe tổ chức tại TP.HCM “dọn ra” 17 cái mặt CD, mỗi CD là một vấn đề thuộc đời sống người trẻ Đức. Thanh niên Đức đang thực sự quan tâm đến vấn đề gì trong cuộc sống của họ? Họ sẽ “định diện” nền văn hoá mà họ đang làm chủ như thế nào? Những chấn thương tâm lý hiện đại31/10/2008 02:17' PM Mãi tận kỳ vào Sài Gòn hồi tháng 6 vừa qua, tôi mới thật chứng kiến cảnh thành phố kẹt xe triền miên đến vậy. Một tài xế taxi nói: Bây giờ thì chẳng ai nhường đường cho ai nữa, ai cũng cố chen lên bằng được, thành thử đường càng thêm kẹt. Mà con người sao đối xử với nhau quá tệ. Con người bây giờ ác quá! Tác động của truyền thông với sự phát triển của thực tiễn và lý luận nghệ thuật29/10/2008 09:44' AM Sự phát triển của thực tiễn và lý luận nghệ thuật- dù ở đâu, thời kỳ lịch sử nào cũng vậy- thường phụ thuộc vào 3 nhân tố quan trọng và phổ quát nhất: Sự phát triển của khoa học và công nghệ;Những chính sách chính trị (trong đó bao gồm cả những chính sách về văn hóa và nghệ thuật);Những nhà tư tưởng và nghệ sỹ lớn. Bài khác: Xã hội nào, tính cách ấy03/04/2008 06:30' PM Nói đến tính cách, phải nói đến phương thức sống của xã hội vào thời kỳ đó. Phương thức sống ở đây hiểu theo nghĩa là sự thể hiện trên quy mô xã hội và mang tính chất tổng hợp của các phương thức tồn tại vật chất, sản xuất tinh thần, giao tiếp xã hội và quản lý xã hội... Đừng đánh mất nếp sống văn hóa Nam Bộ28/03/2008 03:20' PM Mỗi miền có một nét văn hóa mang màu sắc địa phương nằm trong nền văn hóa chung của đất nước: Không được xa rời bản sắc chung, song cũng không nên đánh mất bản sắc của từng vùng... Văn hóa thời hội nhập: Sắp xếp trong hỗn độn25/03/2008 08:40' AM Trong lịch sử văn hóa Việt Nam, ít nhất chúng ta đã trải qua hai lần biến đổi lớn về văn hóa xã hội và phải nói rằng hệ quả của nó đã đưa tới những biến đổi tích cực, theo hướng đi lên của dân tộc. Lần một, sự biến đổi ấy đã kéo dài và phát triển trong ngót nghét hai thiên niên kỷ mà ảnh hưởng của nó là văn hóa phương Đông , rõ nét và mạnh mẽ hơn, nhanh chóng hơn trong một bối cảnh toàn cầu hóa... Văn hóa là hiểu biết và thương yêu20/03/2008 08:44' AM Văn hóa là những gì làm cho con người rộng hơn và sâu hơn (hoặc cao hơn, sâu hay cao chỉ là một cách nói). Phát triển con người cả bề rộng lẫn bề sâu. Đó là sự hoàn thiện hóa con người... Con người phải hợp lý18/03/2008 08:45' AM Trong cách ứng xử và trình bày quan điểm của con người này luôn có một cái gì đó tinh tế, nhẹ nhàng, thậm chí gượng nhẹ, như thể không muốn "làm đau dẫu chỉ một chiếc lá trên cành", mặc dầu những vấn đề mà tôi từng được nghe ông nói trên truyền hình hoặc trình bày trong các bài báo đều nóng bỏng... Con cháu chúng ta đang rất thiệt thòi…04/03/2008 05:57' PM Cảm nhận của nhà văn, nhà văn hóa Băng Sơn – tác giả của rất nhiều cuốn sách viết về văn hóa, tục lệ ngày Tết, một người sống rất lâu năm ở Hà Nội sẽ cho chúng ta thấy sự thay đổi rất nhiều của Tết xưa và Tết nay. Nhiều điều đã mất đi mà không phải ai cũng nhận ra được… Sống trọn ba chiều thời gian26/02/2008 06:10' PM Người Việt Nam ta sống trọn cái hiện tại, đồng thời chăm chút cho tương lai không biết mấy là đủ, tôn vinh quá khứ chẳng bao giờ là thừa... |
