Đang tải dữ liệu...
ChúngTa.com.NET CommunityHanoi Software JSCDoanh nhân 360
Home
 
Suy ngẫm
 
Giáo dục
 
Trải nghiệm Trưởng thành
 
Kinh doanh
 
CNTT
 
Góc Giải trí
 
Tác giả
   Bản chất thế giới    Nhận thức    Hệ giá trị    Thực tiễn-Hành động    Ngẫm nghĩ Việt Nam    Điểm sách hay
Tìm bài viết
Tìm kiếm nâng cao
Thống kê
Số lượt truy cập: 42.584.758
Số người trực tuyến: 425
Bạn đọc đến từ đâu?

Bạn đọc của ChúngTa.com đến từ đâu?

Những chấn thương tâm lý hiện đại

Vương Trí Nhàn
Thời báo kinh tế Sài Gòn
   
02:17' PM - Thứ sáu, 31/10/2008

Nghe báo chí nói tới đã lâu, song mãi tận kỳ vào Sài Gòn hồi tháng 6 vừa qua, tôi mới thật chứng kiến cảnh thành phố kẹt xe triền miên đến vậy. Một tài xế taxi nói: Bây giờ thì chẳng ai nhường đường cho ai nữa, ai cũng cố chen lên bằng được, thành thử đường càng thêm kẹt. Mà con người sao đối xử với nhau quá tệ. Con người bây giờ ác quá!

Nhận xét ngẫu nhiên của người tài xế đã chạm tới mối quan hệ giữa người với người trong đời sống hàng ngày, mà giao thông chỉ là một khía cạnh. Lẽ ra chúng ta phải nhìn những người đang ngồi trên chiếc xe bên cạnh xe mình với cặp mắt thiện cảm. Cùng dân thành phố với nhau, cùng lo làm ăn công chuyện, lẽ ra phải giúp đỡ và chia sẻ với nhau. Đằng này hình như mỗi người cùng đi với ta trên đường là đối tượng cạnh tranh với ta, là kẻ ngăn cản ta trong cuộc mưu sinh quyết liệt, kẻ làm hỏng mất dự định tốt đẹp mà ta đang theo đuổi. Giữa những người cùng đi đường tự lúc nào đã nảy sinh cái quan hệ giữa các đối thủ. Có ai muốn đâu nhưng sao lại có cuộc biến hình khốn khổ vậy!

Chú ý tới một khía cạnh tâm lý nữa: sau khi phải vượt qua một chặng đường chen chúc khó chịu, nhiều người cảm thấy mệt nhoài. Sinh ra nản lòng. Sinh ra ngán ngẩm. Cảm thấy mình không được tôn trọng. Tự thấy mình như bị đọa đày, lại, lại thấy mình có quyền hư hỏng cho đỡ bực...

Có thể tôi đã phóng đại một chút nhưng đó chính là một phần những chấn thương tâm lý mà tình trạng giao thông căng thẳng đã mang lại cho xã hội.

Tôi lại nhớ tới những chấn thương khác.

Năm 18 tuổi, từ Hà Nội tôi vào thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, học trường đại học sư phạm. Đi cắt hộ khẩu, một việc bình thường mà tôi phải chầu chực, rồi bị vặn vẹo tới mức phải ra ngoài khóc mới đủ sức vào làm tiếp. Gần nửa thế kỷ đã qua, đến nay trong lòng tôi câu chuyện vẫn còn in hằn như vết sẹo.

Con của anh bạn dạy tiếng Anh ở một trường trung học cơ sở mới đây đã xin nghỉ việc để đi làm cho một công ty nước ngoài. Anhbạn cho rằng chỉ vì thu nhập thấp?! Không hẳn. Ở Hà Nội hiện nay chỉ cần biết chút tiếng Anh cũng sống được. "Khổ nhất với cháu bây giờ là không yêu được học sinh. Chẳng những dốt, lười mà còn... láo với mình nữa chứ. Bài làm mình vừa trả, nó nhìn qua rồi liệng ngay xuống đất. Chỉ vào lớp năm phút nhiều khi cháu đã muốn bỏ lớp để đi. Thế thì làm sao tiếp tục công việc mà người ta bảo là thiêng liêng này được nữa". Tôi không còn biết khuyên bảo gì nữa khi nghe cháu nói vậy.

Trong các gia đình, các bậc cha mẹ đang phải chứng kiến một lớp trẻ chán chường. Trẻ không thiết học. Trẻ không tìm thấy niềm vui sống. Trẻ nhìn người lớn bằng con mắt nghi ngại, căm ghét. Thế có nên đổ hết lỗi cho lớp trẻ? Không đúng! Mặc dầu chúng ta đã tìm hết cách để hạn chế việc đưa tin gọi là tiêu cực trên mặt báo, song ai cũng hiểu là làm sao ngăn chặn hết được cuộc đời ùa vào tai con em chúng ta. Chỉ cần ra phố, chỉ cần ngồi với một đám bạn bè, chỉ cần nhìn cách một phiên tòa trên truyền hình hay lắng nghe câu chuyện qua lại giữa bố mẹ bên mâm cơm... bọn trẻ đã hiểu hết tất cả.

"Cá nhân cảm thấy không thể ảnh hưởng tới hoàn cảnh xã hội đang sống, không tìm được chuẩn mực đúng đắn cho mọi hành vi của bản thân và tự nhiên cuộc đời mất đi khá nhiều ý nghĩa đáng lẽ phải có. Khi nhận ra mọi giá trị đảo lộn, họ vẫn cảm thấy chỉ có thể đạt tới mục đích của mình bằng những con đường bất hợp pháp. Trong khi trở nên càn rỡ hư hỏng, họ vẫn cảm thấy cô đơn và không ai hiểu hết cho mình...". Đó là nội dung của khái niệm tha hóa được các nhà xã hội học hiện đại miêu tả, và được ghi lại trong cuốn Từ điển xã hội học do nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Viện chủ biên.

Không còn phân biệt đúng sai, mất lòng tin ở chung quanh và chính mình, không còn cảm thấy cái gì là thiêng liêng, nghe mấy chữ "tình người" giống như một lời đùa cợt, thấy ai giàu nghĩ ngay rằng người ấy không làm ăn bất hợp pháp thì cũng tham nhũng, ăn cắp... Bằng kinh nghiệm của mình và những người xung quanh, tôi cảm thấy lúc nào cũng có thể bổ sung những chi tiết tương tự để vẽ nên tâm lý con người hiện đại.

Người xưa có câu "cái vạ chết lòng" là chỉ cái ý này. Trong các sách sinh học, người ta nói rằng trước khi chết thực sự, thật ra "cái chết bộ phận" diễn ra thường xuyên trong mỗi sinh vật. Cái sự "chết lòng" nói ở đây cũng dùng theo nghĩa đó. Tôi không nói tất cả, nhưng quả thật tình trạng tha hóa không xa lạ với nhiều người. Với lớp lớn tuổi thì còn đỡ. Ta tìm cách chống lại. Rồi ta có vẻ khỏi bệnh. Rồi ta lại mắc tiếp. Đến như lớp trẻ thì bệnh trạng phát triển rất nhanh và nhiều trẻ đang nhoài ra khỏi tầm tay chúng ta để sống với niềm tin của những kẻ sống để trả thù đời, bất cần, phá phách. Khi người ta trẻ thì các chấn thương càng nặng.

Số lượt đọc:  4839  -  Cập nhật lần cuối:  31/10/2008 02:19:19 PM
  Trao đổi/Nhận xétTổng số:  3
Tiên hoc lễ
tran ba an  - Email:  baantran@yahoo.com   (12/11/2008 02:55:27 PM)
Nếu cứ nhắm mắt lờ đi, thì còn đỡ đau lòng...Nhưng tất cả những tôn ti, những "Nhân chi sơ" ngày càng trở nên hiếm hoi, ngày ngày những điều đáng buồn ấy vẫn cứ bầy ra trước mắt.

Hai con dê đi qua chiếc cầu nhỏ thà là rớt xuống sông vẫn chẳng nhường nhau. Cuộc sống thực dụng đã thành thói quen mất rồi. Biết làm sao đây? Biết phải khởi đầu lại từ đâu đây???
Âu cũng là hệ quả thôi
Trí Nhân  - Email:  trinhan@yahoo.com.vn   (03/11/2008 01:43:56 PM)
Trách lớp trẻ một thì phải trách lớp già mười, âu cũng là quả báo mà thôi. Gieo gió ắt gặt bão, mình sống sao thì con cháu mình nó như vậy. Hậu quả sẽ dồn vào đời kế tiếp, chắc chắn sẽ tàn khốc và phũ phãng hơn nhiều lần. Một xã hội đại loạn không phải tự nhiên nó sinh ra vậy, mà là do tổ chức, điều hành có vấn đề, nó nằm ở tư duy và ý thức hệ.

Nếu cứ cố tình dùng ý chí của thiểu số người áp cho một xã hội, đi ngược lại quy luật cũng như lợi ích số đông nhân dân thì tất sẽ gánh chịu những phản kháng tiêu cực!
Anh Vương
tran quang  - Email:  quocquang9@yahoo.com   (03/11/2008 02:30:50 AM)
Bài anh viết sâu và sinh động đọc rất thấm nên cũng rất buồn, anh toàn nói chuyện xấu nên buồn quá anh à, làm người khác buồn, chẳng thấy lối thoát.

Tôi tin đó chẳng phải là chức năng của nền văn học (anh là nhà phê bình văn học).
  Ý kiến của bạn về bài viết:
Bài mới:  
Mứt nỗi buồn đại trà
09/02/2010 01:05' PM
Ba nhân vật tên Hổ
09/02/2010 07:16' AM
Tết Nguyên đán
06/02/2010 01:31' PM
Không không là không!
05/02/2010 09:53' AM
Bài khác:
Liên kết web
Ranh ngôn dí dỏm

Sức mạnh của kẻ ngốc là ở chỗ, người thông minh cũng bất lực trước họ.

 Nhẹ dạ, đó là một công việc rất nặng nề.

 Cuộc sống đàn ông giống như đĩa CD-ROM, cứ xoay quanh cái lỗ thủng.

 Kẻ ích kỷ, đó là người yêu bản thân mình hơn yêu những kẻ ích kỷ khác.

 Khi bạn muốn đọc gì đó, bạn tìm bằng Google, đó là dấu hiệu bạn đã bị căn bệnh thế kỷ Y2K.

 Ai cũng biết giá của mình nhưng thường là cầu cao hơn cung.

 Nghệ thuật hiện đại là khi bạn mua một bức tranh để che đi cái lỗ ở trên tường và rồi bạn cho rằng cái lỗ trông còn ổn hơn!

 Thà một lần với nàng Bạch Tuyết còn hơn 7 lần với các chú lùn.

Trang chủGiới thiệuLiên hệ