- Ông đánh giá thế nào về đời sống văn học Mỹ?
- Thị trường văn học dịch ở đây vô cùng đa dạng. Tôi có cảm tưởng bất cứ tác phẩm cổ kim đông tây nào cũng đều được dịch hết. Điều khiến tôi ngạc nhiên là nhiều người sống khá sung túc, đầy đủ tiện nghi, nhưng họ vẫn dịch văn học, một công việc rõ ràng là không hề được trả công cao. Cách lý giải duy nhất chỉ có thể là: họ có nhiều tiền và khi đó, việc dịch văn học không phải nhằm mục đích sinh nhai nữa mà chỉ để làm phong phú thêm cho nền văn học Mỹ. Trong khi đó, triết học ở nước Mỹ khá nghèo nàn, hay nói cho đúng hơn là thiếu một căn bản triết học. Bởi vậy sách triết không phong phú cho lắm.
- Thế còn dòng văn học của người Việt ở hải ngoại?
- Tôi đọc không nhiều, nhưng theo những gì tôi biết thì trong bộ phận văn học hải ngoại này, những cây bút nữ có vẻ "sáng" hơn. Những cây bút trẻ cũng viết hay hơn, có lẽ bởi họ không nợ nần gì quá khứ.
- Cách đây chưa lâu, có một nhà văn hải ngoại đã tự nhận là "văn học hải ngoại đang tự ăn thịt mình". Ông lý giải điều này như thế nào?
- Tôi hiểu nhà văn nọ muốn ngụ ý đến cái không gian khá chật hẹp của văn học hải ngoại. Đặc điểm lớn nhất của những cây bút hải ngoại, cụ thể ở Mỹ, là họ sống ở ngoại quốc nhưng lại viết về tâm trạng Việt Nam. Nhưng họ có hít thở bầu không khí Việt Nam đâu mà viết! Tôi vẫn nhớ lời nhà văn Boris Pasternak nói rằng "một nhà văn không thể xa rời tổ quốc mình". Chính vì thế mà khi phải lựa chọn giữa giải Nobel và việc phải sống lưu vong thì ông đã chọn sống chết với nước Nga. Nếu không nặng lòng với đất nước quê hương thì không thể nào hiểu được tâm trạng của những người cùng dòng máu.
- Trước đây, ông có nói đến con số "1.000 bản" cho mỗi tác phẩm in trên thị trường Việt Nam. Theo ông, làm cách nào để ngành xuất bản Việt Nam thoát khỏi tình trạng ít ỏi đó?
- Tôi nghĩ chủ yếu vẫn do cơ chế xuất bản, chỉ có lợi với người làm sách, còn tác giả viết hoặc dịch không bao giờ giàu được. Ở Pháp, nếu in được 50.000 bản thì người ta khoe nhắng cả lên, còn ở ta thì càng giấu đi được bao nhiêu càng tốt! Chính cái hiện trạng này dễ tạo ra ấn tượng rằng người Việt Nam không đọc sách, còn tác giả viết sách, dịch sách thì không sống nổi. Như cuốn Thế giới của Sophie tôi dịch trước đây, trên thế giới bán được hàng triệu bản, ở Việt Nam cũng chỉ đề in có 1.000 bản mà thôi. Hầu hết sách đều do đầu nậu làm, chỉ cần nhấc điện thoại lên điều đình 5 phút là xong...
- Ở nước ngoài, ông có theo dõi văn học trong nước không?
- Thành thực mà nói tôi đọc không nhiều. Đó là thiếu sót lớn nhất của tôi. Nhưng qua những gì tôi biết, tôi vẫn cảm thấy những cây bút trẻ đã thổi một luồng không khí mới vào đời sống văn học Việt Nam. Những người trẻ viết ít run tay và rất trong sáng. Tôi vẫn nhớ những tên tuổi như Phan Thị Vàng Anh, Châu Giang, Phan Triều Hải. Đọc Bảo Ninh tôi rất thích. Cuốn Nỗi buồn chiến tranh anh ấy viết như một công trình văn chương chứ không phải một sơ đồ tư tưởng.
Dịch giả Huỳnh Phan Anh vừa ký kết với NXB Văn Nghệ TP.HCM một hợp đồng chuyển nhượng quyền dịch giả 17 tác phẩm văn học của ông.
Đó là Ảo ảnh (Thomas Mann), Tình yêu và lý tưởng (Thomas Mann), Tình cuồng (Raymond Radiguet), Tình yêu và tuổi trẻ (Valery Larbaud), Thời gian của một tiếng thở dài (Anne Philipe), Hò hẹn trên đồi (Anne Philipe), Chừa yêu (Colette), Rimbaud (Yves Bonnefoy), Citadelle (Saint Exupéry), Aldolphe (Benjamin Constant), Thế giới của Sophie (J. Gaarder), Không gian và khỏanh khắc văn chương (tiểu luận phê bình – Huỳnh Phan Anh), Bí quyết thành công thời hiện đại (bản tiếng Pháp), Bãi hoang (J.R. Huguenin), Chàng chăn cừu (Coelho), Lạc lối về (H. Boll), Tình yêu bên vực thẳm (Remarque).
Các sách này đều đã xuất bản trước đây. Hiện tại NXB Văn Nghệ đang liên lạc thỏa thuận tác quyền đối với các tác phẩm này trước khi tái bản trở lại, theo tinh thần Công ước Berne.
Hợp đồng của NXB Văn Nghệ và dịch giả Huỳnh Phan Anh được thể hiện bằng một khoản tiền tượng trưng. Và khi NXB tái bản các sách này, nhuận bút sẽ được tính theo khung giá ưu tiên, đồng thời, mỗi lần tái bản NXB cũng sẽ trả nhuận bút cho dịch giả theo như luật định.
Ông Huỳnh Phan Anh cho biết 17 tác phẩm này là một phần nhỏ trong số các tác phẩm văn học nước ngòai mà ông đã dịch từ thập niên 70 thế kỷ trước đến nay. Ông định cư tại Mỹ từ 3 năm trước, và tác phẩm dịch mới nhất của ông là quyển Bí ẩn cuộc đời (tiểu sử Vitor Hugo của André Maurois) xuất bản tại VN năm trước. Theo
Theo Thanh Niên Số lượt đọc:
5630
-
Cập nhật lần cuối:
03/08/2005 08:39:42 AM |  | | Dịch giả Huỳnh Phan Anh |
Thông tin liên quan: Vươn ra thế giới để trở lại phục vụ dân tộc mình tốt hơn!07/01/2010 07:30' AM Tìm hiểu về Việt Nam là nguyện vọng tự nhiên của bạn bè quốc tế. Không nên chỉ đặt vấn đề tự giới thiệu. Mà trước tiên nên hiểu rằng văn học Việt Nam chưa được quan tâm, lý do chính là chúng ta chưa có những tác phẩm đạt tới cái mà họ quan tâm, hơn thế nữa cần cho người ta, buộc người ta phải tìm, phải chú ý, phải dịch. Hãy lắng nghe tiếng nói chân thành của chính họ. Chỉ tinh thần đối thoại mới làm nên khả năng tiếp xúc lâu dài. Thế giới của Sophia09/09/2009 04:38' PM Cuốn sách mà tôi muốn nói đến là “Thế giới của Sophie” của tác giả Jostein Gaarder, Na Uy, do Huỳnh Phan Anh dịch, xuất bản tại Việt Nam năm 1998. Cuốn sách được dịch sang tiếng Việt chỉ hai năm sau khi xuất bản tại Na Uy Trong thời gian đó, “Thế giới của Sophie” cũng được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới. Điều này chứng tỏ sự nhất bén của người dịch và nhà xuất bản... Nói nhiều ngôn ngữ khác nhau30/06/2009 02:04' PM Tuần qua, đời sống bình lặng của văn chương Việt Nam bỗng trở nên sôi động với một “vụ án” được gọi tên là “đạo thơ”. “Đạo”, mạo danh… vốn không phải chuyện mới, nhưng lần này nó lại liên quan đến giấc mơ đưa văn chương Việt Nam ra thế giới. Trí tưởng tượng mang đôi cánh ướt11/10/2008 02:34' PM Văn hóa Việt Nam không khuyến khích thái độ cực đoan, mà luôn hướng đến sự dung hòa, giao thoa và cộng sinh giữa các chiều kích, các thế lực và các giá trị. Vì thế, nhà văn Việt Nam ít có những cảm xúc và suy nghĩ cực đoan làm động lực cho một trí tưởng tượng sáng tạo mãnh liệt, đi đến tận cùng. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cá tính sáng tạo của nhà văn thường mờ nhạt. Giã biệt bóng tối25/05/2008 10:18' AM Đầu tháng 3-2008, Tạ Duy Anh trình làng tiểu thuyết Giã biệt bóng tối do NXB Hội Nhà văn ấn hành. Nổi danh ngay từ truyện ngắn đầu tiên Bước qua lời nguyền, nhà văn Tạ Duy Anh thường mang lại cho đời sống văn chương không ít xôn xao mỗi khi tung ra tác phẩm mới... Đọc tiểu thuyết Tiếng Người của Phan Việt18/03/2008 06:26' PM Sau 3 năm im hơi lặng tiếng kể từ khi đoạt giải Văn học tuổi 20, Phan Việt xuất hiện trở lại với một cuốn tiểu thuyết sẽ bắt độc giả phải đọc từ đầu đến cuối... Dịch giả Trần Hữu Kham viết cổ tích đời mình28/07/2007 03:14' PM Diễn tả hai bước ngoặt đời mình, anh dẫn lời đứa cháu: Một, khi anh mới bị mù - như chạm vào tận cùng sự bất lực - "Cậu Kham sao giống con heo quá! Suốt ngày cứ ăn rồi ngủ". Một, khi anh lấy vợ - lại ở trạng thái ngược lại - "Cậu Kham mà cũng lấy vợ hả? Sao giống chuyện cổ tích vậy?"... Tâm huyết đời văn của một người thích đùa19/05/2007 01:38' PM Tác phẩm cuối cùng của nhà văn Vũ Bão (1932-2006 ) là cuốn tiểu thuyết có nhan đề bắt đầu bằng chữ U. Khi vào nghề văn ông đã đề cho mình kế hoạch là sẽ đặt tên các sách mình viết ra theo đủ 24 chữ cái tiếng Việt... Hòa Vang - 'Hạt bụi người bay ngược' dòng đời28/04/2007 05:25' PM Tác giả Hòa Vang mà bạn đọc từng quen biết lâu nay vừa cho ra mắt tuyển chọn những truyện ngắn hay nhất và mới nhất có tên 'Hạt bụi người bay ngược' do NXB Văn học ấn hành... Nhà văn Nhật Chiêu: Chơi cùng giấc mơ06/04/2007 02:11' PM Đang được nhiều độc giả yêu mến như một dịch giả, một nhà nghiên cứu văn học nước ngoài, văn học Phật giáo và văn học Nhật Bản uy tín, Nhật Chiêu bất ngờ xuất hiện với những truyện ngắn gây xôn xao văn đàn, khởi đầu là Người ăn gió, rồi gần đây nhất là Mưa mặt nạ... Phú Quang: Vẫn còn nhau, mùi hoa sữa mùa yêu…28/12/2006 06:04' PM Hơn ai hết, nhắc đến Phú Quang là nhắc đến những ca khúc trữ tình, nhất là các bài hát về Hà Nội như: Em ơi Hà Nội phố, Hà Nội ngày trở về, Mơ về nơi xa lắm, Im lặng đêm Hà Nội, Tôi muốn mang Hồ Gươm đi. Về lại phố xưa, Mây xưa, Bâng quơ, Thương tâm tóc dài ơi, Đâu phải bởi mùa thu, Khúc mùa thu, Trong ánh chớp số phận... Những bài học London02/10/2006 12:59' PM Tôi luôn luôn khẳng định rằng đó là một nguyên tắc, tuy không thuyết phục được con, bởi nó đã gặp vô khối người lớn không làm như thế. Ở London, tôi đã mấy phen chết hụt vì nguyên tắc của mình. Vì ở Anh, người ta đi bên trái đường nên khi tôi nhìn sang bên trái theo thói quen, xe cộ lại lao tới từ bên phải... “Mềm hóa” triết học13/07/2006 09:13' PM Công ty Văn hóa & truyền thông Nhã Nam cùng Nxb Văn học vừa cho ra mắt bộ sách Danh tác triết học, gồm một số tác phẩm của Nietzsche, Schopenhaue... nhưng thay vì những tuyển tập dày cộp, lại là những cuốn mỏng, bìa mềm, dễ đọc, dễ biểu với văn phong lưu loát, chỉn chu. Thể thao & Văn hóa trao đổi với ông Nguyễn Nhật Anh (Giám đốc Công ty)... Trăn và thỏ06/06/2006 12:37' PM Bàn về đề tài "Thỏ", nhà văn Nga, Anton Tsekhov có một truyện ngắn "Trăn và Thỏ", câu chuyện về một Don Joan hiện đại hay đến đau lòng. Một câu chuyện sẽ khiến chúng ta phải suy nghĩ. Có những người đã yêu và đã sống một đời, bất chợt một ngày nhận ra mình vẫn chưa thật sự yêu - hay họ đã nhàm chán với tình yêu hàng ngày, họ cảm thấy - hay đi tìm một cảm gíac khác thường. Và ra đi... Phát triển hứng thú học văn từ góc độ tâm lý học18/04/2006 09:14' PM Văn học nhà trường là vấn đề bức xúc thời sự khiến cả xã hội quan tâm. Mục tiêu của giáo dục hiện đại là phát triển và hoàn thiện nhân cách con người. Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi cách nhìn về con người,về giáo dục con người, trong đó có vấn đề dạy và học văn - một môn học hướng con người vươn tới chân, thiện, mỹ trong quá trình phát triển nhân cách... Nguyễn Nhật Ánh ra mắt 'Đảo mộng mơ'21/03/2010 03:36' PM Nhà văn best-seller tiếp tục thể hiện sức viết không mệt mỏi và đồng hành cùng thế giới mênh mông của trẻ thơ khi giới thiệu tác phẩm mới nhất của anh... Biểu tượng thất truyền- Dan Brown tái xuất giang hồ12/03/2010 10:39' AM Hội Tam điểm là tổ chức bí ẩn nhất thế giới, cuốn theo quanh vô vàn ám tượng và truyền thuyết. Hình ảnh thì phô trương, nhưng hoạt động thì giấu kín. Hội viên có thể công khai nhưng cách thức kết nạp thì ém nhẹm. An cư lạc nghiệp11/02/2010 07:59' AM Đầu xuân mà kể chuyện dọn nhà với cháy nhà? Thoạt nghe cũng... ngại. Nhưng lòng chợt ấm áp cảm thông với một nhân vật trong bài viết: Bỏ cái nhà này, dọn đồ đạc qua nhà khác, chỉ là thay đổi cái vỏ. Ở trong ngôi nhà này bày biện những đồ vật thân thiết đầy kỉ niệm, anh mới thoải mái là mình. Từ đó, để thấm thía hơn với niềm mong ước an cư lạc nghiệp của mỗi người. Khúc hoan ca tự do21/01/2010 10:49' AM Trong cuốn tiểu thuyết Alexis Zorba, Con Người Hoan Lạc, Nikos Kazant- zakis đã thật tài tình khi dựng một cặp bài trùng có tính cách trái ngược nhau: người kể chuyện - một trí thức trẻ tuổi, còn bạn đồng hành của anh là một lão công nhân già thất học. "Đời sống tình yêu"12/01/2010 02:44' PM "Người xưa từng nói, tình yêu là tự do, trong đời tôi chưa từng nghe điều gì ngớ ngẩn hơn thế. Tình yêu không mất tiền ư? Tình yêu đòi một cái giá cao nhất". Đó là những lời của nhân vật trong một trong những tiểu thuyết xuất sắc nhất của nhà văn người Israel, Zeruya Shalev - "Đời sống tình yêu" - vừa được ra mắt độc giả VN. Tìm trong hoang dã (*)15/10/2009 09:02' AM Có lẽ những câu hỏi: Ta sống trên đời này để làm gì? Mục đích cuộc sống của ta là gì? Ta sống cho ai? Ta sống vì cái gì? luôn là những câu hỏi nhức nhối đối với mỗi người trẻ mới bắt đầu bước vào cuộc sống. Tuy nhiên, không phải ai bước qua thời tuổi trẻ cũng giải đáp được những câu hỏi ấy. Chàng trai trẻ Christopher McCandless trong cuốn sách Tìm trong hoang dã, được dịch từ nguyên bản tiếng Anh Into the wild của Jon Krakauer cũng luôn băn khoăn trăn trở với những câu hỏi đó. Hai người trên đảo Không Tên14/10/2009 06:48' AM Sức hấp dẫn của cuốn sách không phải ở sự khai thác một đề tài mới lạ hay tạo dựng cốt truyện dài hơi, ngồn ngộn vốn sống với vô số những tình tiết ly kỳ, mà thể hiện ở nghệ thuật dẫn chuyện và phương thức mà nhà văn cấu trúc nên tác phẩm... Bài khác: Ví dụ ta yêu nhau11/11/2003 07:00' PM Xin giới thiệu các bạn một chuyện tình lâm ly, nên thơ của nhà văn Đoàn Thạch Biền viết năm 1974 (năm 1995 NXB Trẻ đã xuất bản lại lần thứ 3): Mỗi cuốn sách có một số phận. Cuốn sách này cũng vậy. Nó được in lần đầu vào tháng 7 năm 1974 dưới bút hiệu Nguyễn Thanh Trịnh. Và rồi mất hút. 15 năm sau nó mới có dịp in lần thứ hai và 21 năm sau in lần thứ ba. 21 năm đối với một tác phẩm có thể đã là quá dài, cũng có thể là còn quá ngắn, để đánh giá tác phẩm ấy. Nhưng riêng với người viết, hẳn thật sự bồi hồi xúc động. Hệt như người cha gặp lại đứa con đầu lòng, sau 21 năm thất lạc, xuất hiện trước ngưỡng cửa nhà mình trong một đêm mưa.
|
