Hàng loạt các “vị trí quan trọng trong nền kinh tế” đầu tư dàn trải, thua lỗ nặng nề

Đầu tư ngoài ngành lên tới 7 ngàn tỷ đồng

Tại buổi họp báo, hai vấn đề được đặc biệt quan tâm đó là tình hình đầu tư vốn và hoạt động huy động vốn cho đầu tư của các Tập đoàn và TCT. Mặc dù báo cáo của Ban chỉ đạo ghi nhận việc các tập đoàn, TCT hoạt động theo mô hình công ty mẹ, con là hướng đi đúng trong tiến trình đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp. Nhưng không thể phủ nhận một thực tế, thời gian qua cũng có một số tập đoàn, TCT đầu tư vào lĩnh vực chứng khoán, ngân hàng, bất động sản với số tiền lên tới hơn 7000 tỷ đồng.

Báo cáo do Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp khẳng định: Các Tập đoàn, Tổng Công ty đang giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ vật chất để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô. Thống kê cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2008, tổng vốn nhà nước của 7 tập đoàn, 11 TCT 91 và 56 TCT 90 chiếm 402.815 tỷ đồng, tổng doanh thu 510.811 tỷ đồng, đạt 59,3% kế hoạch năm, tăng 50,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng lợi nhuận trước thuế đạt 79.329 tỷ đồng, đạt 53,5% kế hoạch, tăng 72% so với cùng kỳ năm 2007. Tổng số tiền nộp ngân sách là 78.066 tỷ đồng, đạt 68,4% kế hoạch, tăng 58,6%.

Về vấn đề này, Thủ tướng đã có ý kiến chỉ đạo các DNNN không được sử dụng vốn đầu tư của chủ sở hữu, quỹ đầu tư phát triển và nguồn vốn xây dựng cơ bản để tham gia góp vốn thành lập, mua cổ phần của các quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán. Việc đầu tư phải không làm ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên cho đến thời điểm này, vẫn có những tập đoàn tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực ngoài ngành như việc Tập đoàn Dầu khí đầu tư vào ngân hàng Hồng Việt là một ví dụ. Tình hình đầu tư vào các lĩnh vực ngoài ngành đang gây ra những lo ngại, thậm chí các chuyên gia kinh tế nước ngoài còn cảnh báo về tính hiệu quả.

Về lĩnh vực hoạt động huy động vốn cho đầu tư của các tập đoàn, TCT báo cáo của Ban chỉ đạo cho biết: Tính đến 31-12-2007, tổng vốn huy động (bao gồm cả vốn vay trong nước, vay nước ngoài, vay ngắn hạn, vay dài hạn và các khoản nợ phải trả khác) của 76 tập đoàn, TCT là 514.465 tỷ đồng, gấp 1,36 lần vốn chủ sở hữu.

Trước số liệu tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu của các DNNN như trong báo cáo nêu ra, nhiều câu hỏi tại buổi họp báo đã dẫn chứng về tỷ lệ này được báo chí đề cập trong thời gian gần đây gấp tới 20 lần, chiếm 40% GDP. Ông Trần Xuân Hà, Thứ trưởng Bộ Tài chính, thành viên Ban chỉ đạo giải thích: Như chúng tôi vừa nêu, tỷ lệ nợ trên vốn của các doanh nghiệp hiện nay không lớn, chỉ khoảng 1,36 lần. Theo tôi hiện nay chưa có vấn đề gì lớn đối với các DNNN. DNNN của ta khác với DNNN của nước ngoài vì chủ sở hữu là Nhà nước.

Nhà nước sẽ không bù lỗ, trừ sản phẩm dầu

Theo báo cáo hàng loạt những tập đoàn, TCT lỗ với số lượng lớn như: TCT xăng dầu lỗ 900 tỷ đồng, TCT Xây dựng miền Trung lỗ 88 tỷ đồng, TCT Hàng không lỗ 83,5 tỷ đồng, TCT Chè lỗ 4,8 tỷ đồng. ..và nhiều TCT tuy không lỗ nhưng lợi nhuận đạt thấp như TCT Thủy sản Hạ Long 600 triệu đồng, TCT Thiết bị y tế đạt 700 triệu đồng... Về tình trạng kinh doanh thua lỗ của các Tập đoàn, TCT, Thứ trưởng Trần Xuân Hà cho biết thêm: Theo thống kê năm 2007 có 97% Tập đoàn, TCT kinh doanh có lãi, có nghĩa là chỉ 3% số lượng Tập đoàn, TCT lỗ. Năm 2008 này,vẫn có thể có một số DN thua lỗ.

Trả lời câu hỏi, liệu Nhà nước có bù lỗ cho các Tập đoàn, TCT do việc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ để kiềm chế lạm phát, mà không được phép tăng giá bán dẫn đến thua lỗ, ông Trần Xuân Hà khẳng định: Nhà nước chỉ tiến hành bù lỗ đối với sản phẩm dầu, tất cả các sản phẩm khác doanh nghiệp tự hạch toán, tự kinh doanh và tự bù lỗ.

Liên quan đến vấn đề này, nhiều câu hỏi được đặt ra là, liệu Chính phủ có can thiệp quá sâu bằng các biện pháp hành chính, làm méo mó và không tôn trọng nền kinh tế thị trường hay không, ông Phạm Viết Muôn - Phó trưởng ban chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp cho biết: Mục tiêu số 1 của Chính phủ là kiềm chế lạm phát, có những thứ chúng ta phải chấp nhận hành chính. Nhiều tổ chức quốc tế cũng khuyên chúng ta nên làm như vậy, vì quy mô nền kinh tế còn nhỏ. Trong 6 tháng cuối năm, sẽ có các mặt hàng doanh nghiệp đòi tăng nhưng Chính phủ không đồng ý cho tăng để đảm bảo kiềm chế lạm phát. "Đúng là làm thế này thì sẽ làm méo mó thị trường nhưng chúng ta đành chịu méo mó thị trường để không làm ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Những lúc như thế này phải hy sinh cái này để được cái kia", ông Muôn nói.

Cắt giảm và đình hoãn các danh mục đầu tư

Việc cắt giảm và đình hoãn các dự án đầu tư là một trong những giải pháp được Chính phủ đề ra nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Trong năm 2008, các Tập đoàn, TCT sẽ tiến hành cắt giảm, đình hoãn 609 dự án, với tổng số vốn 34.190 tỷ đồng. Các đơn vị cắt giảm đầu tư nhiều là TCT Hàng Hải 6.179 tỷ đồng, Tập đoàn Dầu khí 6000 tỷ đồng (113 dự án) TCT Du lịch Sài Gòn 2.768 tỷ đồng, Tập đoàn Bưu chính viễn thông 1.880 tỷ đồng (245 dự án), Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy 6.500tỷ đồng (49 dự án)...

Tuy nhiên, tại cuộc họp báo này, dẫn chứng của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy liên tiếp được đưa ra để minh chứng cho sự cắt giảm không đúng đối tượng và cắt giảm không hiệu quả đang diễn ra. Đó là việc, Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy công bố cắt giảm 6.500 tỷ đồng, nhưng đồng thời lại trình Chính phủ "siêu đề án" với tổng số vốn đầu tư 19.000 tỷ đồng để xây dựng đội tàu trong khi kết quả có khả thi hay không còn đang phải bàn cãi(!).

Về dự án của Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy, ông Phạm Viết Muôn cho biết: Đề án 19.000 tỷ đồng là đề án trong tương lai, không phải là kế hoạch để thực hiện trong năm nay. Dự kiến dự án này sẽ được thực hiện kéo dài đến năm 2020, khi chúng ta đạt được mục tiêu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.