Gien - chiếc máy tính thu nhỏ…

Trích phỏng vấn Gs. Piotr Slonimski, nhà sáng lập bộ môn sinh học phân tửTri thức trẻ
08:10' CH - Thứ sáu, 10/03/2006

Giáo sư Piotr Slonimski thuộc nhóm những tác giả một trong ba chương quan trọng nhất trong nền khoa học hiện đại. Tên gọi của chúng là nguyên tử, Computơ (máy tính) và gien.

Gien là chiếc Computơ được thu nhỏ đến mức phi thường và hoàn hảo hơn tất cả sản phẩm của kỹ thuật điện tử. Nó nhỏ hơn rất nhiều so với bộ vi xử lý của Computơ (máy tính), kích thước chỉ bằng 1/10 triệu mm, nhưng không máy tính nào có thể so sánh với khả năng và năng lực của gien.

Người bình thường coi Computơ như công cụ hữu ích, nguyên tử làm người ta liên tưởng tới mối đe doạ bom nguyên tử, còn gien là cái gì đó bí ẩn và bất an. Nghiên cứu di truyền học, dường như giới khoa học bước vào lĩnh vực quyền năng của siêu nhiên.

Ngay tại Châu Âu, một khi đặt câu hỏi. Xêda và Napoleon có sinh cùng thời hay không, câu trả lời đa số sẽ là: Xêda sống ở thời đại trước. Thế nhưng, với câu hỏi sự khác biệt giữa gien và protein, tỷ lệ trả lời gần đúng cao nhất cũng chỉ là 1/100. Tình trạng tương tự cũng diễn ra trong những người có học, bởi lẽ nền giáo dục kinh điển Châu Âu đã và đang mang nặng đặc tính nhân văn. Hậu quả việc coi thường khoa học tự nhiên là hiện tượng thiếu hụt kiến thức trong lĩnh vực này, sự thiếu hiểu biết những khái niệm cơ bản hoặc lẫn lộn chúng ắt dẫn đến tâm trạng lo sợ khoa học.

Nhân bản con người là nỗi khiếp đảm trên trang nhất tất cả các tờ báo thế giới.

Đó là sự thật vô lý. Người ta nói bừa về khả năng nhân bản đội quân nô lệ trong khi thế giới đang cần đẳng cấp trí thức chứ không phải sức lao động. Sự thông minh của não đóng vai trò quan trọng nhất, mà não thì không thể nhân bản. Não cũng không thể kế thừa và đó là những khía cạnh cơ bản nhất. Não bộ mỗi người đều là sản phẩm đơn nhất. Nó được trang bị những gien - yếu tố mang lại cho chủ thể năng lực học tập ngay từ đầu sự phát triển, và bởi lẽ không não nào học giống não nào, thế nên thậm chí anh chị em sinh đôi một trứng cũng có não bộ khác nhau. Hãy giả sử nhân bản được nhân vật vĩ đại y hệt nhà bác học Anhxtanh. Tôi nhấn mạch về mặt di truyền thế nhưng môi trường, thời gian lịch sử và vốn sống - những yếu tố tạo nên trí tuệ và tình cảm con người, không thể nhân bản. Tất cả những gì, mà Anhxtanh từng nếm trải trong cuộc đời những gì ông học được, những gì nếm trải - là sản phẩm độc nhất vô nhị của riêng não Anhxtanh (nguyên bản). Vậy nên việc nhân bản tế bào Anhxtanh chỉ có thể khởi đầu cuộc đời của con người mới, hoàn toàn xa lạ với thiên tài.

Cái được gọi là trí tuệ nhân tạo có thể trở thành đối thủ cạnh tranh đối với não người?

Chắc chắn còn lâu Computơ vẫn chưa thay thế được não người. Computơ trợ giúp có hiệu quả cho não người, nhưng thay thế thì không. Trong vòng vài ba giây, Computơ có thể thực hiện phép tính, mà cá nhân một người phải cần tới hàng ngàn năm. Dường mhư chắc chắn rằng, Computơ sẽ thiết kế được đủ loại thiết bị, thí dụ như xe hơi có khả năng né tránh mọi va chạm. Nhưng nó có thể vẽ được những bức tranh tuyệt vời hơn những kiệt tác của danh hoạ Picaso? Có lẽ là không.

Computơ chỉ tạo ra những gì, mà trước đó con người được lập trình, tức không vượt qua rào cản những thông tin đã được chuyển giao?

Trong ý nghĩa nhất định có thể vượt qua, nếu như nó bước vào vùng tổ hợp, tức bắt đầu tìm kiếm mọi khả năng sắp xếp và liên kết những yếu tố tạo thành các tập hợp thông tin. Đó sẽ là sự lặp lại quá trình tiến hoá, bởi lẽ toàn bộ sự tiến hoá chính là kết quả cửa kỹ năng tổ hợp, nói một cách đơn giản - là tạo ra một cái gì mới từ những yếu tố hoàn toàn cũ. Trong đa số các trường họp không xuất hiện cái gì đặc biệt, nhưng sau cả triệu lần như thế không loại trừ kết quả là sự phát triển mang tính bước ngoặt. Sự kiện gần đây nhất là việc trang bị cho con người năng lực nói. Tức chỉ cần thay đổi nhỏ vài ba, nhiều nhất hơn một chục gien. Kết quả là sự tạo ra nền văn hóa, và cuối cùng là Computơ và những ứng dụng của chúng.

Khi chúng ta trò chuyện cách đây không đầy 3 năm, giáo sư từng khẳng định rằng, chỉ riêng việc mô tả bản đồ gien con người không phải là chủ đề thú vị. Còn cuộc phiêu lưu trí tuệ lớn với sự hiểu biết về nó chỉ xảy ra vài ba chục năm nữa, nhờ nỗ lực của những thế hệ bác học trẻ. Thế nhưng trong các phòng thí nghiệm gần đây đã xuất hiện những tiến bộ vượt bậc - Gs có thay đổi quan điểm của mình?

Đúng là trong nghiên cứu khoa học đã có bước tiến vượt bậc. Nhờ thế hệ máy tính hoàn hảo hơn, khả năng tính toán gia tăng đáng kể, bản thân tôi cũng cộng tác với các nhà toán học, nhưng bước ngoặt vẫn chưa có. Tôi vẫn cho rằng, việc mô tả bản đồ gien, mà dung lượng của nó tương đương với khoảng 30 ngàn cuốn sách - không làm bản chất sự việc thay đổi. Quan trọng là hiểu được chức năng của vài chục ngàn gien cấu thành bản đồ gien con người. Nhiệm vụ không dễ nhưng tôi biết cách làm thế nào. Bước tiếp theo cần làm là hiểu rõ sự tương tác giữa chúng với nhau.

Gần như 100.000 gien là 100.000 chương trình khác nhau, chúng cộng tác với nhau trong mạng khổng lồ. Thật khó thậm chí ngay việc tưởng tượng xem tất cả phức tạp đến mức nào!

Những kết quả nghiên cứu cơ thể thấp hơn có giúp ích gì, trong trường hợp này?

Không chỉ hữu ích, mà rất cần thiết. Tôi tạm dẫn thí dụ, việc đi từ kiến thức về gien đơn lẻ đến sự hiểu biết quá trình tương tác giữa các gien khó khăn tới mức nào. Như chúng ta đã biết, để sống thực vật đều cần Nitơ. Lúa mì, ngũ cốc không tổng hợp được Nitơ từ không khí và cần phải cung cấp cho chúng ở dạng phân bón. Ngay đến thực vật rễ sần như các loại đậu đỗ, cũng không làm được việc đó, mà phải cần sự trợ gíúp của đủ loại vi khuẩn và nấm ký sinh trong bộ rễ của chúng. Có tới ngót 30 loại gien cộng tác với nhau mới thuần hoá được Nitơ. 10 năm trước người ta đã tưởng rằng, việc đưa những gien đó vào thực vật rễ sần không có gì khó khăn. Khi ấy, phân bón trở thành không cần thiết, nhờ cuộc cách mạng thực sự trong nông nghiệp, có thể nuôi sống tất cả nhân loại đói ăn. Tiếc rằng, cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa thành công trong việc tạo ra mạng cùng lệ thuộc thích hợp cho số lượng không lớn gien, để chúng có thể hoạt động bình thường.

Chương trình mô tả bản đồ gien con người đã sắp hoàn thành. Một trong những hệ quả của nó là sự nhận dạng những gien tất yếu dẫn đến bệnh tật với từng cá nhân cụ thể, dấu hiệu cho phép dự đoán tuổi thọ, hay thiên hướng nghiện ngập... Và cái gì tiếp theo? Ai sẽ có quyền tiếp cận với kho thông tin gien? Ai và trong những bối cảnh nào có thể sử dụng nguồn thông tin này?

Gien - chiếc máy tính thu nhỏ…
ChúngTa.com @ Facebook
Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: .
Tổng số người truy cập: .
Số người đang trực tuyến: .
.
Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,