Có những thứ tồn tại đủ lâu để đến một lúc, nó không còn đơn thuần là một website, một dự án hay một cái tên miền nữa.

ChungTa.com với tôi là một thứ như vậy.

Tôi đăng ký tên miền này từ tháng 9/2003. Ngày 27/10/2003, ChungTa.com xuất hiện lần đầu trên Internet, khi ấy chỉ là một website nhỏ của một nhóm bạn bè để chia sẻ thông tin cá nhân và gia đình với nhau.

Đến ngày 17/7/2004, nó bắt đầu một hành trình khác.

Tôi chuyển ChungTa.com sang hoạt động phi lợi nhuận, với mong muốn biến nó thành một nơi chia sẻ tri thức. Khi ấy, chúng tôi là một nhóm những người còn khá trẻ, chủ yếu làm công nghệ. Công việc hằng ngày là phần mềm, Internet, hệ thống, kinh doanh. Nhưng ngoài những thứ đó, chúng tôi có một nhu cầu rất tự nhiên: đọc, học, suy nghĩ và tìm cách hiểu thế giới xung quanh mình.

Thấy một bài viết hay thì lưu lại. Đọc được một suy nghĩ đáng để nghiền ngẫm thì chia sẻ. Tìm thấy một tác giả thú vị thì tiếp tục lần theo những gì họ đã viết. Lúc đầu, ChungTa.com đơn giản chỉ như vậy. Nhưng rồi ngày càng có nhiều người tìm đến. Không phải vì chúng tôi có một chiến lược truyền thông đặc biệt. Thời ấy cũng chưa có mạng xã hội như bây giờ. ChungTa.com lớn lên chủ yếu nhờ người này đọc rồi giới thiệu cho người khác.

Dần dần, từ một nơi tập hợp những bài viết mà chúng tôi thấy thú vị, ChungTa.com trở thành một không gian nơi nhiều người cùng đọc, suy nghĩ, tranh luận và chia sẻ những điều họ cho là có giá trị.

Khẩu hiệu của website khi ấy là:

Chia sẻ tri thức
Phát triển văn hóa
Khai sáng cá nhân
Khai sáng cộng đồng.

Nhìn lại sau hơn hai mươi năm, có lẽ những câu chữ ấy mang khá nhiều lý tưởng của một thế hệ làm Internet thời đầu.

Chúng tôi tin Internet không chỉ để giải trí. Nó có thể là một công cụ để học hỏi, mở rộng tầm nhìn và giúp những tri thức vốn nằm rải rác trong sách, báo, bài viết hay suy nghĩ của từng người có cơ hội được tìm thấy thêm một lần nữa. ChungTa.com vì thế dần tập hợp khá nhiều bài viết của các nhà nghiên cứu, nhà giáo, nhà văn hóa, doanh nhân và những người thích suy nghĩ về xã hội, con người, giáo dục, văn hóa, kinh doanh hay đơn giản là cách mỗi người sống cuộc đời của mình.

Nhiều người đã dành rất nhiều thời gian cho ChungTa.com. Trong số đó, Bùi Quang Minh là người gắn bó sâu nhất với việc tập hợp, biên tập và duy trì nội dung trong một giai đoạn dài. Tôi và anh Minh là hai thành viên sáng lập Hanoi Software JSC, công ty đã cung cấp hạ tầng kỹ thuật và nguồn lực để ChungTa.com tồn tại trong những năm đầu.

Đến cuối năm 2005, ChungTa.com đã trở thành một cái tên được khá nhiều người dùng Internet Việt Nam khi ấy biết đến.

Và rồi xuất hiện một thử nghiệm lớn hơn.

Năm 2007, ChungTa.com được phát triển theo hướng một “cổng tri thức cho doanh nhân”. Một công ty riêng mang tên Doanh Nhân 360 (Businessman 360 JSC) được thành lập, và Bùi Quang Minh phụ trách chính việc phát triển dự án. Đó là lần ChungTa.com bước từ một dự án tri thức mang tính cộng đồng sang một thử nghiệm kinh doanh thực sự.

Ba năm sau, câu trả lời đã khá rõ. Đến năm 2009, nguồn vốn dành cho dự án đã hết. Hanoi Software JSC tiếp tục hỗ trợ Businessman 360 thêm khoảng một năm, rồi dự án dừng lại.

Nhưng ChungTa.com thì không biến mất. Sau năm 2010, nó trở lại gần với trạng thái ban đầu của mình: một dự án bên lề, không còn tham vọng trở thành một doanh nghiệp, nhưng vẫn tiếp tục tồn tại như một kho nội dung và một phần ký ức của Internet Việt Nam. Và cứ thế, nó tồn tại thêm hơn mười lăm năm nữa.

Cuối tháng 6/2026, tôi quyết định đóng toàn bộ hệ thống web cũ của ChungTa.com.

Quyết định này thực ra không khó về mặt kinh doanh. Mô hình website kiểu cũ đã hết vai trò từ lâu. Cách con người tìm kiếm, đọc và chia sẻ nội dung đã thay đổi hoàn toàn. Một hệ thống được xây dựng từ hơn hai thập niên trước cũng cần rất nhiều công sức chỉ để tiếp tục tồn tại.

Nhưng lý do cuối cùng khiến tôi quyết định hạ nó xuống lại thực tế hơn. ChungTa.com chứa một khối lượng rất lớn nội dung được tập hợp trong suốt hơn hai mươi năm, phần lớn hình thành trong một thời kỳ Internet Việt Nam có cách vận hành, cách chia sẻ và môi trường pháp lý rất khác hiện nay. Có những bài viết từng được đăng trên báo chí, tạp chí hay những nguồn khác từ rất lâu. Có những nội dung được chia sẻ trong một giai đoạn mà cách hiểu và thực hành về bản quyền trên Internet ở Việt Nam còn rất khác. Giữ nguyên toàn bộ hệ thống cũ đồng nghĩa với việc tiếp tục mang theo những nghĩa vụ và rủi ro không còn tương xứng với giá trị mà nó tạo ra ở hiện tại. Bối cảnh xã hội và môi trường quản lý cũng đã khác rất nhiều.

Lúc này, tôi không còn hứng thú duy trì một hệ thống chỉ để tự tạo thêm những bận rộn khác. Vậy nên tôi chọn đóng nó lại. Không ồn ào. Không có một tuyên bố lớn. Chỉ đơn giản là đến lúc nên kết thúc.

Hai mươi ba năm là một quãng thời gian khá dài. ChungTa.com đã đi qua gần như toàn bộ thời kỳ Internet đại chúng ở Việt Nam: từ những năm website cá nhân và diễn đàn còn là trung tâm của thế giới trực tuyến, qua thời blog, mạng xã hội, smartphone, rồi đến thời đại mà AI có thể đọc, viết và tổng hợp thông tin trong vài giây. Nó cũng đi qua một phần khá dài trong cuộc đời tôi. Từ một người làm phần mềm còn trẻ, hứng thú với việc lưu lại những bài viết mình thích; đến những năm làm doanh nghiệp, thử nghiệm những ý tưởng Internet; rồi rất nhiều thay đổi khác trong công việc và cuộc sống.

Có những dự án cần tiếp tục phát triển.
Có những dự án nên bán đi.
Có những thứ nên đóng lại.
Có những thứ chỉ cần được giữ lại như một dấu mốc.

Với tôi, ChungTa.com bây giờ thuộc loại cuối cùng.

Tôi sẽ không khôi phục lại kho nội dung cũ và cũng không cố biến nó trở lại thành một “cổng tri thức” như hai mươi năm trước. Thời của nó đã qua. Từ đây, ChungTa.com sẽ trở thành một phần trong không gian cá nhân của tôi, cùng với những công việc, dự án, suy nghĩ và hành trình mà tôi đang tiếp tục tại quynhorange.com.

Nếu bạn từng đọc ChungTa.com từ rất lâu, từng gửi bài, tranh luận, giới thiệu một bài viết cho bạn bè, hay đơn giản từng tình cờ tìm được ở đây một điều hữu ích vào đúng lúc mình cần, thì cảm ơn bạn.

Có lẽ giá trị lớn nhất của ChungTa.com chưa bao giờ nằm ở số lượng bài viết đã được lưu lại. Nó nằm ở những khoảnh khắc một ý tưởng của người này tình cờ gặp đúng một người khác.

Và như thế, sau hơn hai mươi năm, với tôi là đủ.

Quỳnh Orange (Nguyễn Đức Quỳnh)