Bước vào thiên niên kỷ III sao người khôn chưa khôn

06:30 SA @ Thứ Sáu - 24 Tháng Ba, 2006

So với tuổi 4 tỉ rưỡi năm của trái đất, thì tuổi của loài người còn rất trẻ. Các sinh vật đầu tiên đã xuất hiện trên trái đất và sống dưới nước cách ngày nay đã 3,5 tỉ năm.

Mãi cách ngày nay 400 triệu năm, những động vật có xương sống đầu tiên mới mon men tiến lên cạn, trong đó có lớp lưỡng cư và lớp bò sát. Phải đợi hơn 200 triệu năm tiến hóa nữa, cách ngày nay 175 triệu năm mới xuất hiện những động vật có vú đầu tiên, với thân hình nhỏ bé chỉ bằng con chuột hay con thỏ bên cạnh những loài bò sát khổng lồ đang thống trị trên trái đất.

Trong lớp có vú thì bộ linh trưởng, tổ tiên chung rất xa xôi của loài khỉ và loài người, xuất hiện cách ngày nay 60 - 70 triệu năm: Cách ngày nay 35 triệu năm xuất hiện loài vượn có dạng người đầu tiên, nhưng thân hình vẫn nhỏ chỉ bằng con mèo, gọi là vượn Ai Cập (Aegyptopithecus). Nhưng cách ngày nay 20 triệu năm, một sự kiện lớn diễn ra: lục địa Ấn Độ nằm ở Nam bán cầu di chuyển lên phía Bắc và đụng vào lục địa Á – Âu tạo nên dãy núi cao Alpes – Himalaya, khiến cho khí hậu Châu Phi bị khô đi, rừng trở nên thưa thớt đồng cỏ phát triển. Nguồn thức ăn ở trên cây trở nên khan hiếm khiến vượn người phải xuống đất kiếm ăn. Một số con thích nghi với tư thế đứng trên hai chân, dùng tay để hái qủa trên các cây thấp, mắt phải nhìn xa để canh chừng thú dữ. Cách đây 3,5 triệu năm, khi tìm thấy ở Ethiopia hóa thạch một con vượn cái, đúng thẳng trên hai chân, các nhà bác học đã tưởng nó là tổ tiên của loài người, nhưng thực ra đó vẫn là loài vượn.

Công cuộc tìm kiếm tổ tiên của loài người tập trung ở vùng đứt gãy Đông Phi, nhất là ở Kenya. Tại đây, trong các lớp trầm tích tuổi 2 triệu năm, năm 1973 người ta đã tìm thấy hàm răng hóa thạch rất giống hóa thạch răng người, bên cạnh đó có những công cụ bằng đá để tự vệ hoặc để săn bắt: người ta cho rằng biết dùng công cụ đã là người, nên xếp nó vào giống người và gọi là Người khéo (Homo habilis), nhưng thực ra chúng mới là vượn thôi vì sọ chúng mới có thể tích 510 cm3 chỉ bằng 1/3 sọ người hiện đại. Năm l984 cùng tại Kenya, trong các trầm tích cách đây 1,6 triệu năm người ta đã tìm thấy bộ xương đầy đủ của một cậu bé khỏe mạnh cao tới l,5m, sọ khá lớn đạt 1200 cm3: người đã đã xếp nó vào giống người. Và đặt tên là Người đứng thẳng (Homo erectus).

Ba triệu năm để tiến hoá từ người đứng thẳng đến khôn hiện đại

Người đứng thẳng đã di chuyển sang phương Đông: người ta đã thấy hoá thạch của nó ở Java và ở Chu Khẩu Điếm gần Bắc Kinh cùng với các công cụ bằng đá và tro bếp,chứng tỏ nó đã biết dùng lửa để nướng thức ăn. Thế nhưng vì sọ của chúng còn nhỏ, mới 1200cm3, nên người thẳng đúng cũng mới là người vượn (pithecanthropus). Người vượn Java có tuổi 700.000 năm, người vượn Bắc Kinh tuổi htọ 300.000 năm. Ở thung lũng sông Neander (Đức) trong các trầm tích tuổi 150.000 năm người ta đã tìm thấy di tích người khôn thời cổ (homo sapiens) với các công cụ bằng đá. Người khôn hiện đại (homo sapiens sapi-ens) xuất hiện cũng ở Đông Phi cách ngày nay 100.000 năm, mau chóng di chuyển sang Châu Á, Châu Âu. Họ xuống Châu Úc cách đây khoảng 60.000 năm và trong lúc khoảng tử 13.000 – 70.000 năm họ đã qua eo Bering vào bộ thời Băng hà để sang Châu Mỹ và như vậy đã chiếm lĩnh toàn bộ các lục địa. Trong những điều kiện môi trường sinh sống khác nhau họ đã phân hóa thành các chủng da trắng, da vàng hoặc da đen nhưng vẫn là loài người đồng nhất, vì dù ở đâu nếu lấy nhau họ vẫn sinh con được. Như vậy, sự tiến hóa sinh học của loài người kể từ vượn người đứng thẳng đến người khôn hiện đại phải mất ba triệu năm.

Loài người ban đầu đi lang thang, sống bằng săn bắn và hái lượm. Mãi cách ngày nay khoảng 10.000 năm, một số bộ tộc một định cư thành làng bản hoặc thị trấn. Vào thiên niên kỷ thứ nhất trước CN, loài người đã biết dùng công cụ bằng đồng thay cho đồ đá và vào thiên niên kỷ thứ nhất trước CN họ đã biết dùng đồ sắt. Chẳng bao lâu xuất hiện các vương quốc đầu tiên và các nền văn minh đầu tiên trên thế giới.

Các nền văn minh của loài người

Các vương quốc đầu tiên đó đều thiết lập chế độ nô lệ. Vương quốc xuất hiện sớm nhất trong lịch sử nhân loại có lẽ là các vương triều cổ Ai Cập với các triều quan Pharaon. Từ 3000 năm trước CN nó đã xây dựng nên các kỳ quan trên thế giới là các kim tự tháp. Từ 2000 năm trước CN, người Assyria đã có những bảng tra của thiên văn. Chắc rằng toán học và thiên văn học đã hình thành từ cổ Ai Cập sau đó truyền sang người Hi Lạp là người đã xâm chiếm Ai Cập từ năm 332 trước CN. Trong lịch sử nhân loại, cống hiến của người Hi Lạp cho văn minh của loài người thật là vĩ đại. Ngay từ năm 776 trước CN họ đã tổ chức các cuộc điền kinh, tức là Olympics đầu tiên trên thế giới. Đến thế kỷ thứ IV, thứ V, nền văn minh đó phát triển rực rỡ với các tên tuổi của các nhà triết học, khoa học và văn học như Socrate, Platon, Aristote, Thalès, Anaxagoras, Eratosthenes, Aristharcus, Strabo,Ptolémée... các nhà văn như Eschyle, Sophocle... các công trình kiến trúc và điêu khắc tuyệt vời của cổ Hi Lạp. Thế nhưng năm l46 trước CN, Hi Lạp bị Rome đánh bại.

Nền văn minh cổ đại Trung Quốc cũng cống hiến cho nhân loại kim nam châm, thuốc súng, kỹ thuật làm giấy và nghề in. Được thừa hưởng nền văn minh Hi Lạp, đế chế Rome phát triển rộng lớn,để lại những công trình kiến trúc đồ sộ, nhưng đến năm 746 sau CN thì bị những người Barbarian tiêu diệt.

Sau đó Châu Âu trong cả nghìn năm rơi vào thời Trung đại đen tối dưới sự thống trị của Giáo hội công giáo. Trong cả nghìn năm đó di sản của văn minh Hi Lạp lại truyền qua tay người Ixlam và phải đợi tới thế kỷ XV, XVI cùng với sự phát hiện Châu Mỹ và sự phát triển của chế độ tư bản thì khoa học, nghệ thuật, văn học mới phát triển rực rỡ trong thời Phục hưng. Từ đó lịch sử Châu Âu bước vào thời kỳ cận đại, trong khi đó các nước khác ở Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ vẫn còn trong chế độ phong kiến hoặc nô lệ, nhiều nơi vẫn còn những bộ lạc du canh du cư...

Với sự phát triển của chế độ tư bản phương Tâ, các nước Châu Âu đi xâm chiếm thuộc địa, tạo nên các đế quốc rộng lớn như đế quốc Espana (Tây Ba Nha), đế quốc Anh, Hà Lan, Pháp. Trong các thế kỷ XVII, XVIII các cuộc cách mạng ở Châu Âu đã lật đổ các nền quân chủ chuyên chế để lập ra chế độ quân chủ lập hiến hoặc chế độ cộng hòa, thậm chí sau khi lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, Lênin đã muốn xây dựng ngay chế độ XHCN. Nhưng 300 năm cuối của thiên niên kỷ thứ hai là thời kỳ đặc biệt quan trọng với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật hiện đại. Đặc điểm của sự phát triển đó là càng về sau tốc độ phát triển càng nhanh với một tốc độ chóng mặt, một năm của cuối thế kỷ có thể bằng cả chục năm trước.

Một tác giả đã phân văn minh loài người thành 3 giai đoạn:

1- Văn minh nông nghiệp trong đó loài người sử dụng sức lao động cơ bắp của tay chân hoặc của gia súc.

2- Văn minh công nghiệp trong đó lao động cơ bắp đã được thay thế bằng máy móc chạy bằng nhiên liệu hóa thạch (chỉ là năng lượng nhiệt hạch của mặt trời tích luỹ trong lòng đất), hoặc bằng năng lượng hạt nhân.

3- Văn minh hậu công nghiệp hay văn minh trí tuệ trong đó lao động trí óc đã được trợ giúp hoặc thay thế bằng máy tính, với đặc điểm máy tình càng ngày càng nhanh, đạt tới hàng tỉ phép tính trong một giây! Song song với các tiến bộ về khoa học kỹ thuật thì các tiến bộ về y học đã khiến tuổi thọ của con người được kéo dài thêm từ 30 - 40 tuổi đầu thế kỷ đã tăng lên 60 - 70 vào cuói thế kỷ thế kỷ, đồng thời dân số tăng đột ngột tới 6 tỉ người vào cuối thiên niên kỷ.

Đạo đức con người không tiến kịp bước khoa học

Rất đáng phàn nàn là nếu khoa học công nghệ đã tiến vượt bậc thì hầu như như đạo đức con người chưa tiến được bao nhiêu. Từ lúc nhân loại định cư để làm nông nghiệp tới nay không thời nào là không có chiến tranh. Trong các loài động vật sống trên Trái đất thì loài người là loài duy nhất chế tạo ngày càng nhiều vũ khí để giết người hàng loạt.

Nếu vào đầu CN hoàng đế Roma đã tiêu diệt 1 triệu dân Gaulois, vào đầu thế kỷ III chỉ một trận xích mích đã tiêu diệt 80 vạn quân Tào Tháo. Sau khi phát hiện châu Mỹ, các đội conquistador đã tiêu diệt 16 triệu thổ dân. Hai cuộc đại chiến trong thế kỷ XX lần thứ nhất tiêu diệt 8 triệu người, lần thứ hai 40 triệu người. Sau cả hai cuộc chiến tranh đẫm máu đó loài người đã thiết lập ra tổ chức LHQ để dàn xếp mâu thuẫn giữa các nước, để bảo vệ hòa bình và bảo vệ môi trường sống sông trên toàn bộ trái đất chúng ta. Nhưng với điều lệ hiện nay, tổ chức LHQ chưa thể có đủ sức mạnh và uy tín để dần xếp các mâu thuẫn đó.

Với các phương tiện thông tin liên lạc như hiện nay, trái đất đã trở nên quá nhỏ bé , và nếu muốn có thể xây dựng thành một Liên bang cộng hòa thế giới hoặc một nước Cộng hòa thế giới mang lại cuộc sống hòa bình và hạnh phúc cho tất cả các dân tộc trên trái đất này... Đã trải qua 100 thiên niên kỷ từ khi xuất hiện, chẳng lẽ người khôn (homo sapiéns sapiéns) vẫn mãi là loài thú dại dột tàn ác tiêu diệt lẫn nhau?

Nguồn:
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Liệu bản chất con người có thay đổi theo thời gian không?

    19/07/2018Nhiều hệ tư tưởng đã đưa ra ba câu trả lời chính cho câu hỏi về tính bất biến hay không đổi của bản chất con người. Đầu tiên là quan điểm truyền thống cho rằng con người về cơ bản thì giống nhau từ thế hệ này sang thế hệ khác. Theo quan điểm này, một loạt những đặc điểm về thể chất và trí tuệ tạo thành bản chất đặc trưng của con người không thay đổi và sẽ không thay đổi chừng nào con người vẫn là con người và không phải là loài sinh vật khác. ...
  • Chúng ta thoát thai từ đâu?

    07/01/2014"...khó mường tượng, cơ chế gì mà chỉ một mô người chết có thể tung ra một lượng thông tin to lớn về tạo dựng những mô người mới ở một cơ thể khác, tức kích thích sự tái sinh. Rồi chuyện mỗi tế bào người phức tạp đến thế nào cũng khó hình dung... Rõ ràng mọi chuyện đó xảy ra theo một chương trình hoạt động liên tục, chặt chẽ mà so với nó một cái máy tính hiện đại nhất cũng chỉ là cái đồ chơi treo trên cây thông Nôen. Các chương trình đó khu trú ở đâu? Tất nhiên không chỉ trong các gen. Theo dữ kiện vật lý mới thì các chương trình đó được ghi trong năng lượng tế vi, ở phương Đông năng lượng đó gọi là năng lượng của Chúa Trời, và cả ở trong nước cơ thể người . Vậy ai đã lập ra các chương trình tái tạo mô người diệu kỳ đó?..."
  • Vì sao con người không bất tử?

    12/02/2006BS. Vũ Hướng VănCó nhiều người cho rằng đời người là một khối lượng vật chất tồn tại như một ngọn nến được đốt lên khi chào đời và sẽ tắt khi nến cháy hết. Hoặc như chiếc đồng hồ chạy pin, khi pin hết thì đồng hồ ngưng lại...
  • Ngày xưa chúng ta không đơn độc

    02/12/2005Phạm Ngọc Uyển (Nguồn Tạp chí Pour la Science - Vì khoa học)Ngày nay, Homo sapiens (Người tinh khôn) là họ - người (hominidé) duy nhất trên Trái đất. Tuy thế, trong vòng ít nhất là bốn triệu năm, nhiều loại họ - người đã chia nhau sống trên hành tinh chúng ta. Vì sao những bà con chúng ta đã biến mất?
  • Nhân học triết học hiện đại với vấn đề tồn tại người

    12/09/2005Đỗ Minh HợpTriết học thế kỷ XX đã trôi qua dưới khẩu hiệu "sự phồn vinh của nhân học". Những biến đổi trong cách tiếp cận nghiên cứu con người đã gắn liền với sự hình thành nhân học triết học. Con người trở thành trung tâm của vũ trụ, là chiếc chìa khoá để mở ra mọi vấn đề...
  • Giữa con người và con vật khác nhau ở điểm nào?

    21/07/2005Từ thời Darwin, quan điểm ngược lại đã trở nên phổ biến, không chỉ giữa các nhà khoa học, mà cả trong các tầng lớp học thức nói chung. Học thuyết của Darwin về nguồn gốc con người cho rằng con người và loài vượn người đã thừa hưởng từ một dạng tổ tiên chung; và cùng với quan điểm về nguồn gốc tiến hóa của con người này là quan điểm cho rằng con người và những loài động vật có vú cao cấp chỉ khác nhau về mức độ. ...
  • xem toàn bộ

Nội dung khác