Cầu nối bị đứt gãy

06:21 SA @ Thứ Năm - 08 Tháng Sáu, 2006
Những bài học không thể nào quên rút ra từ sự cố cơn bão Chanchu còn phải được tiếp tục phân tích một cách thấu đáo. Bài học trước tiên đương nhiên là về công tác dự báo khí tượng thuỷ văn. Vẫn biết dự báo khí tượng thuỷ văn là một công việc hết sức khó khăn! Tuy nhiên, công bằng mà nói thì Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương (DBKTTVTƯ) đã mắc một số sai sót nghiêm trọng.

Một là, đã tự mình dự báo sai, lại "làm ngơ" trước những cảnh báo đáng tin cậy của tất cả các cơ quan khí tượng trong vùng và trên thế giới. Hai là, vẫn tiếp tục thực hiện những quy định bất cập, chẳng hạn như: Chỉ thông báo diễn biến các cơn bão trước 24 giờ (trong khi các trung tâm dự báo khí tượng mạnh trong vùng và trên thế giới đã có khả năng dự báo khá chính xác trước khoảng một tuần!); chỉ chú trọng thông báo diễn biến các cơn bão cho các vùng đất liền và ven bờ, chưa quan tâm đến các hoạt động (chủ yếu là đánh bắt cá) xa bờ biển Việt Nam hàng nghìn cây số, v.v...

Bài học thứ hai là bài học về sự liên kết lỏng lẻo và sự phối hợp không đồng bộ của cả hệ thống. Trong phiên họp ngày 31.5, Thủ tướng Chính phủ đã nhận định một cách rất chính xác rằng: "Hậu quả nặng nề của cơn bão số 1 là từ lỗi của cả hệ thống". Rõ ràng là ngành dự báo giữ quan niệm lạc hậu là chỉ chú trọng đảm bảo an toàn đất liền và ven biển, chưa quan tâm đến đánh bắt hải sản xa bờ.

Ngành thuỷ sản triển khai chương trình quốc gia về đánh bắt xa bờ, nhưng lại không chú ý tới công tác phòng tránh thiên tai cho ngư dân. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chậm trễ trong việc đưa Dự án "Hiện đại hoá thông tin quản lý nghề cá trên biển" vào danh mục các dự án đàm phán kêu gọi ODA. Các địa phương quản lý tàu thuyền một cách hết sức lỏng lẻo và tắc trách, không biết ngư dân đánh bắt xa bờ đang ở đâu và có bao nhiêu tàu thuyền đã ra khơi? Công tác tìm kiếm cứu hộ dù hết sức cố gắng, nhưng kém hiệu quả...

Bài học thứ ba liên quan đến những người làm khoa học và công nghệ. Chúng tôi hoàn toàn chia sẻ với ý kiến cho rằng, cách ra quyết định trong cơn bão Chanchu vừa qua chứng tỏ cái cầu nối giữa thông tin và tri thức đã bị đứt gãy. Cầu nối ấy chính là sự nghiên cứu một cách nghiêm túc, bài bản về khoa học khí quyển. Chẳng những khoa học khí quyển, mà còn nhiều bộ môn khoa học cơ bản khác đã không được chú trọng thích đáng.

Trên thực tế, chỉ những nghiên cứu ứng dụng vụn vặt, nhưng có hiệu quả tính được ra bằng tiền là đang được khuyến khích, còn những nghiên cứu cơ bản thì từ lâu đã dần dần bị bỏ rơi. Về việc này, các nhà khoa học có uy tín ở trong và ngoài nước đã nhiều lần cảnh báo, nhưng cũng ít được lắng nghe... Bài học này chắc còn phải trả giá đắt trong nhiều năm nữa!

LinkedInPinterestCập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Phải “ra biển” như thế nào?

    06/06/2006Nguyễn MỹĐó là câu hỏi chúng tôi đặt ra giữa tang thương của cơn bão số 1 (khiến 18 tàu bị chìm và mất tích, 246 ngư dân bị chết, trong đó chỉ tìm thấy 20 thi thể). Trả lời cho câu hỏi này trước tiên là của ngành thủy sản. Bởi chỉ có họ mới nắm được các "công dân” của ngành mình đang hoạt động ở đâu, trên những phương tiện như thế nào, và cần đầu tư, hỗ trợ những gì...
  • Ứng xử với thiên nhiên

    05/06/2006Phan QuangThật chưa đủ khi chỉ gọi rừng và thiên nhiên là những người bạn tốt của Chúng ta. Còn hơn thế, đó là những người bạn nhẫn nại. Họ sẽ chẳng phàn nàn với ai. Họ chỉ thầm lặng ra đi, thầm lặng biến mất nếu bị chúng ta coi thường những nhu cầu của họ...
  • Gia nhập WTO, cần tránh một cơn bão Chanchu

    31/05/2006TS. Lê Đăng Doanh9g sáng chủ nhật 28-5-2006 tại phòng phát sóng trực tiếp của Đài Tiếng nói VN (Hà Nội), ba diễn giả tham gia diễn đàn về chủ đề “Gia nhập WTO và các doanh nghiệp vừa và nhỏ VN” đã nói về cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp vừa và nhỏ VN khi gia nhập WTO.
  • Vươn ra biển lớn thế nào?

    24/05/2006Thanh ThảoKhông phải chỉ đóng tàu to, trang bị máy mạnh là chúng ta đã có "đôi hia bảy dặm" thần kỳ đủ sức chinh phục biển cả. Đúng như trưởng ban chỉ huy PCLB T.Ư Lê Huy Ngọ đã công nhận: "Có thuyền to máy mạnh nhưng nếu chúng ta không trang bị phương tiện thông tin, không nâng cao hiểu biết của chủ phương tiện, của thuyền trưởng thì dù chúng ta có dự báo, cảnh báo cũng vẫn không có kết quả tốt được"...
  • Học phí "xa bờ"

    23/05/2006Trần ĐăngCách bờ biển nước ta khoảng 600km, bão số 1 đột ngột đổi hướng khiến ngư dân trở tay không kịp...". Từ mấy ngày qua, trên các phương tiện truyền thông cũng như các nhà chức trách đều đưa ra lý do nêu trên, để lý giải vì sao hàng trăm ngư dân bị tử nạn trong lúc bão số 1 không đổ bộ vào Việt Nam...

Nội dung khác