Câu chuyện Kiến trúc và Hoài bão của thanh niên trẻ Việt Nam

Giám đốc Công ty Cổ phần Vườn Ươm Tâm Việt
10:33 SA @ Thứ Năm - 03 Tháng Ba, 2016

Một công trình muốn đẹp, bền vững, phải có thiết kế đẹp. Một khu vực, đất nước muốn đẹp, bền vững, phải có quy hoạch tổng thể hợp lý và tầm nhìn lâu dài.

Đầu thế kỷ 19, Eugene Haussmann, với tư duy quy hoạch và tầm nhìn vĩ đại đã giúp cho Napoleon III biến Paris từ một thành phố với “những con phố nhỏ bẩn thỉu, hôi hám, những ngôi nhà đen sạm, xấu xí, một môi trường bụi bẩn, nghèo khổ của những người ăn xin, người bán hàng rong, phụ nữ may vá, phụ nữ bán thuốc nước và mũ” (Jean – Jaques Rousseau) trở thành một thủ đô hiện đại, lộng lẫy, với những đại lộ thẳng tắp chạy xuyên qua thành phố, Paris của thế kỷ 20 là Kinh đô của ánh sáng.

Manchester đầu thế kỷ 19 cũng là một trong những cái nôi của cách mạng công nghiệp. Chúng ta biết đến Manchester hiện nay là một trung tâm toàn cầu về sáng tạo và công nghiệp tri thức, nhưng không biết rằng để có được thành tựu đó, Manchester đã phải trải qua 50 năm suy sụp với đầy những thách thức về thất nghiệp, bệnh tật, lạc hậu và bị bỏ rơi, để từng ngày xây dựng theo quy hoạch và tầm nhìn định sẵn.

Quay về với Kiến trúc Việt Nam, người trẻ thường đố nhau: “Đố các bạn biết, phố hàng Đào ở đâu?”. Thực chất: “Phố “hàng đào” ở khắp nơi, không chỉ Hà Nội mà cả Sài Gòn, Tây Nguyên và khắp Việt Nam, đâu đâu cũng đào, sáng cáp quang, chiều điện thoại, tối cống rãnh, nửa đêm lại ống nước. “Hàng đào” quanh năm, đào khắp nơi”. Tại sao vậy, vì kỹ thuật không có quy hoạch, lắp đặt nước không nhìn cáp quang, điện thoại cũng chẳng nhìn internet, cứ như thế cái nọ chồng chéo cái kia, giao thông Việt Nam dưới đất thì đào lấp, trên cao thì từng bó từng bó dây rợ.

Hình ảnh tương tự khi chúng ta nhìn vào mặt tiền những ngôi nhà khắp Hà Nội, đủ thứ phong cách, trẻ trung có, già cỗi thực dân có, Pháp có, Nhật có, Hàn có, Tunisie có, mái vòm, mái thép, mái củ hành, có cả, lộn xộn và phi kiến trúc.

Còn rất nhiều ví dụ nữa trên thế giới về câu chuyện quy hoạch để phát triển bền vững. Tôi không lạm bàn chuyện kiến trúc, kẻo bạn lại tưởng tôi là một kiến trúc sư đang phân tích bới móc về quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam. Vả lại, kiến trúc đô thị không phải là chuyện một sớm một chiều mà thay đổi, đó cũng không phải là mục đích của bài viết này.

Tư duy dịch chuyển một chút, ngẫm ra cuộc đời của một con người cũng giống như sự tồn tại của một công trình, hay một đô thị, phàm nếu không có thiết kế, không có quy hoạch, thì ắt sẽ thành ra một thứ lộn xộn kiểu như “phố hàng đào” ở Việt Nam. Thế nên, cuộc sống của chúng ta có thể học được rất rất nhiều điều từ kiến trúc.

Có một số khái niệm như “tầm nhìn”, “viễn cảnh”, “ước mơ”, “hoài bão”,.. mà đối với thanh niên trẻ Việt Nam bây giờ là những khái niệm sáo rỗng và viển vông. Nếu chúng ta vào một lớp học, một trường học bất kỳ, cấp 2, cấp 3, hoặc đại học, hỏi tất cả các học sinh trong lớp đó 2 câu hỏi: “Hoài bão là gì?” và “Hoài bão của bạn là gì?”. Thì 99% những câu trả lời sẽ là: “hoài bão là ước mơ”, “hoài bão là mong muốn”, ..., hoặc sẽ chỉ là những nụ cười trừ. 1 tháng sau, nếu hỏi lại đúng 2 câu hỏi đó, với đúng những học sinh đó, câu trả lời nhận được (nếu có) lại hoàn toàn khác.

Bạn có nhớ câu truyện “Alice lạc vào xứ sở thần tiên” không, có một đoạn hội thoại giữa Alice và con mèo cười Chết – Sữa Cheshire thế này:

Alice: Xin hãy nói cho tôi biết, từ nơi này, tôi sẽ phải đi đường nào?

Cheshire: Điều đó phần lớn phụ thuộc vào nơi nào mà cô muốn đi tiếp?

Alice: Tôi không quan tâm nhiều lắm tới nơi đó.

Cheshire: Vậy thì nơi nào cô đến cũng thế cả thôi.

Alice (giải thích thêm): Đủ dài để tôi đến một nơi nào đó,

Cheshire: Ồ, cô chắc chắn làm được điều đó, nếu như cô chỉ có thể đi.

Thanh niên Việt Nam cũng như cô bé Alice ở xứ sở thần tiên vậy. Dường như học sinh Việt Nam không biết đi học để làm gì, cũng chẳng quan tâm đến việc định hướng trong học tập lắm. Nên đa số sinh viên khi được hỏi thường có những câu trả lời như: Cháu học Bách Khoan vì bạn cháu bảo trường ấy tốt! Cháu thi Ngoại Thương vì con bạn thân cháu thi trường đấy! Hoặc Cháu cũng chẳng biết!...

Trở lại với kiến trúc, người ta thường nói “Chỉ có thiết kế mới đem lại một công trình đẹp và ít tốn kém”.Một bản thiết kế kiến trúc phải trả lời được những câu hỏi đảm bảo đến sự tồn tại của công trình:

- Công trình này sinh ra làm gì (làm siêu thị, làm quán karaoke, hay làm nhà ở)?

- Công trình đó phụ thuộc vào những điều gì (địa chất, thổ nhưỡng, hàng xóm, quy hoạch thành phố)?

- Tương lai công trình này trông như thế nào (Phối cảnh, tiểu cảnh)?

- Xây dựng công trình này như thế nào (Mặt cắt, mặt bằng, mặt bằng kỹ thuật,..)

Thiết kế cuộc sống, giống như khi thiết kế một công trình, bạn cũng phải tự đặt cho mình 4 câu hỏi:

  1. Tôi sinh ra làm gì (là bác sỹ cứu người, là ca sĩ mang lời ca tiếng hát phục vụ nhân dân, là giáo viên giảng dạy và đào tạo thế hệ trẻ hay là luật sư bảo vệ công lý,...)?
  2. Tôi có gì (3 năng khiếu nổi trội, 3 tư chất đặc biệt độc đáo, những điểm mạnh,...)?
  3. Tôi muốn trở thành người như thế nào (bác sỹ hàng đầu Việt Nam, ca sỹ đi vào huyền thoại, giáo viên lỗi lạc, luật sư bậc nhất...)?
  4. Tôi làm gì để trở thành người như vậy (Kế hoạch cho 1 năm, 5 năm, 10 năm nữa, 30 năm của tôi là gì)?

Một ngôi nhà, muốn xây cao thì phải đào móng sâu, một con người, muốn thành công lớn, nhất thiết phải hiểu rất rõ về mình. Thánh Augustine nói: “Con người đi khắp nơi để kinh ngạc trước những ngọn núi cao ngất, trước những ngọn sóng thần của biển cả, trước những dòng sông dài nhất, truớc sự hùng vĩ của biển khơi, sự đẹp đẽ của những vì tinh tú mà bỏ qua chính mình không một chút băn khoăn”.

- Bạn có năng khiếu gì? Kể ngay ra 3 năng khiếu bạn có?

- Bạn có tư chất gì? Kể ngay ra 3 tư chất mạnh nhất của bạn?

- Hoài bão của bạn là gì? Nếu không khó khăn nào có thể ngăn cản được bạn, thì bạn sẽ trở thành 1 người thành công như thế nào, hình ảnh người đó trong tâm trí bạn đẹp đẽ như thế nào?

- Trong vòng 1 năm tới, bạn sẽ phải đạt được thành tựu gì xuất sắc?

- Trong vòng 100 ngày tới, 3 việc gì bạn chắc chắn đạt phải làm được?

- Tháng này bạn phải hoàn tất công việc gì?

- Hàng ngày, bạn phải rèn luyện kỹ năng gì, thái độ gì?

- Cuối cùng, ngày này, tháng này, năm nay, bạn có gì xuất sắc so với cùng thời gian năm trước?

Đã bao giờ bạn trả lời những câu hỏi như thế? Đã bao giờ bạn đặt cho mình những câu hỏi như thế?

Một ngôi nhà sinh ra, không chỉ đơn thuần đứng một mình trơ trọi, nhất thiết nó phải nằm trong một tổng thể các công trình kiến trúc. Để có được một nhà đẹp, người kiến trúc sư bắt buộc phải có một quá trình phân tích hiện trạng và tư duy quy hoạch, để ngôi nhà đẹp đó không phá vỡ sự cân bằng kiến trúc của các công trình xung quanh. Nếu không có quá trình phân tích đó, chúng ta sẽ có những ngôi nhà muôn hoa đua nở, và một tổng thể kiến trúc rất mất thẩm mỹ.

Chúng ta thích những ngôi nhà đẹp, chắc chắn và ai cũng thấy rằng cần thiết kế mới có một ngôi nhà như vậy. Nhưng ai sẵn sàng bỏ nhiều tiền thuê Kiến trúc sư để thiết kế cho mình một ngôi nhà?

Cũng như thế, bạn mong muốn một cuộc sống hạnh phúc, thành công nhưng đã bao giờ thiết kế cuộc đời cho mình? Hay chúng ta đang biến cuộc sống của mình trở thành một ngôi nhà sống tạm?

Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Những con dốc cuộc đời

    26/07/2019Nguyễn QuỳnhKhi bạn đạp xe lên một con dốc con, mồ hôi chảy ướt áo và bàn chân tưởng như mỏi nhừ thì bạn sẽ được tận hưởng sự tuyệt vời khi chiếc xe lăn nhanh xuống con dốc phía trước, những giọt mồ hôi bốc hơi, để lại cảm giác mát lạnh khiến bạn quên nhanh tất cả mệt mỏi...
  • Một cách nhìn khác về cuộc đời

    20/08/2017Tăng Thị Hoa dịch (Thanh tra Bộ Giáo dục)và Đào tạo“Khi còn khoẻ mạnh, tôi cũng đã từng suy nghĩ điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời? Sau khi biết mình mắc bệnh, tôi đã đi đến kết luận điều quan trọng nhất chính là triết lý sống của một con người ”...
  • An hưởng cuộc đời

    09/07/2017Linh GiangNgày xưa, có vị Hoàng Đế nọ muốn ban trọng ân cho một người cận thần. Nhà vua phán: "Ngươi có công lao rất lớn với ta. Kể từ cổng thành trở đi, ngươi phóng ngựa đi tới nơi nào ngươi dừng lại thì khoảng đất đó ta sẽ ban cho ngươi"...
  • Bài luận văn cuộc đời

    15/03/2016Bạn thân mến, nhìn vào cuộc đời của mỗi người, có lẽ nó cũng chẳng khác bao nhiêu khi ta viết đời ta như một bài luận văn. Cách chung mà nói, đời người ai cũng trải qua phần mở đầu, phần thân bài và phần kết luận. Thực tế có những em bé chỉ mới chào đời thì đột ngột chết đi. Chúng ta không có cơ hội để biết câu chủ đề của em. Nhưng phần lớn ai cũng có khả năng để hoàn tất bài luận đời mình...
  • Con tàu cuộc đời

    14/03/2016Bùi Quang MinhGiữa hai bờ sinh tử ta sinh ra trên đời. Đời ta bắt đầu khi Con Tàu cập bến, đón ta lên. Tinh thần ta cùng giá đỡ thân thể lúc vừa chào đời, nhẹ bước lên chuyến hành trình định mệnh. Đời ta kết thúc khi thân thể nhẹ bước đưa tinh thần ta rời con tàu như một tất yếu định sẵn, không đáng sợ hãi...
  • Tôi học từ cuộc đời

    13/10/2014Thành TrungNhững đề tài thời sự nóng hổi đều được đề cập dưới ngòi bút sắc sảo gai góc của ông, thể hiện tinh thần trách nhiệm và tâm huyết của một trí thức. Quyết liệt và rạch ròi khúc chiết trong từng câu chữ, ông soi rọi các vấn đề xã hội bằng tư duy phản biện của một nhà khoa học và vốn kiến thức của một nhà kinh doanh...
  • Ba câu chuyện cuộc đời

    07/02/2013Khánh Ngọc tổng hợpGiữa tháng 6/2005, một bài phát biểu ở lễ trao bằng tốt nghiệp của trường ĐH danh tiếng Stanford (Mỹ) đã gây chấn động lớn ở các giảng đường ĐH và được đăng tải ở các báo giáo dục và kinh doanh trên thế giới, loan rộng trên internet. Chủ nhân bài phát biểu này là ông Steve Jobs, Giám đốc điều hành của tập đoàn máy tính Apple Computer và xưởng sản xuất phim hoạt hình Pixar Animation Studio...
  • Vượt qua điểm chết cuộc đời

    19/09/2009Nguyễn Thị Thùy Dương
    S-curvelà tên gọi của đường cong dùng để mô
    tả quá trình hình thành và phát triển của các sự vật hiện tượng trong đời sống
    con người. Mọi sự vật hiện tượng trên cuộc đời này đều tuân theo quy luật mà
    đường cong này thể hiện. Nó được tạm dịch là đường cong S. Hay dùng đúng với
    nguyên gốc tiếng Anh là S-curve. Đó là quá trình: Xuất phát – Tăng tiến – Chững
    lại - Tụt dốc. Với sự sống đó chính là quá trình: Sinh - lão - bệnh - tử.....
  • Những câu hỏi cuộc đời

    03/08/2009Nguyễn Tất ThịnhThời gian sống của mọi người chúng ta dành cho những nhu cầu, yêu cầu và mưu cầu, ngoài ra cho điều rất quan trọng nữa là suy ngẫm về nó, các bạn ạ!
  • Sự trưởng thành của Đời người

    20/07/2009Nguyễn Tất ThịnhDòng Thời gian, từ khi mỗi người chúng ta sinh ra và trôi đến Hai Năm Mươi. Cuộc sống của nhiều người nằm trùng trên Dòng Thời gian này ( họ thêm tuổi đời, già đi mà không hề Trưởng thành ). Bởi vậy họ giật mình hoảng hốt khi thấy một Mùa Xuân nữa qua đi... vì đồng nghĩa họ đi đến gần hơn cái Chết trên Trần Gian...
  • Đón nhận cuộc đời

    12/06/2007Quách Tuấn KhanhBạn làm việc để sống hay sống để làm việc? Hãy dành một phút để nhìn lại mình!
  • Lập chiến lược cuộc đời

    25/02/2007Trâm Anh KenNhiều người trong chúng ta, hằng ngày đang sống, làm việc đôi khi như quán tính, thói quen và vì các mục tiêu trước mắt, mà rất ít khi dừng lại xác định "mình là ai", "mình thực sự muốn gì" và "mình phải làm gì". Bạn có bao giờ nghĩ rằng sẽ phải lập một "chiến lược" cho chính cuộc đời mình?
  • 10 điều lãng phí nhất trong cuộc đời bạn

    28/01/2006Trong hành trình tạo dựng một cuộc đời có ý nghĩa, nếu bạn lỡ coi thường một trong 10 điều thiết yếu dưới đây, coi như bạn đã tự đánh mất một phần nhựa sống của chính mình.
  • Quyển sách của cuộc đời

    04/01/2006Lê Tuyên biên dịchMột tác phẩm nổi tiếng của Krishnamurti (1895 – 1986) người Ấn Độ. Ông được giáo dục tại Anh và đã truyền giảng tư tưởng triết lý của mình trên khắp thế giới. Ông được xếp vào một trong số năm vị thánh của thế kỷ XX...

  • Những câu hỏi làm thay đổi cuộc đời

    22/12/2005Hãy tự hỏi mình 6 câu hỏi dưới đây và bạn sẽ sống hạnh phúc hơn. Bạn không tin ư? Vậy thì cũng đáng để bạn thử tự vấn đấy. Nào, bắt đầu nhé!
  • Những mục tiêu cuộc đời

    03/10/2005Yên KhuêTheo đuổi những mục tiêu riêng đồng thời với mục tiêu chung của cả hai vợ chồng là điều rất quan trọng trong việc duy trì cuộc hôn nhân hạnh phúc. Bài trắc nghiệm này không phải thuộc loại đúng sai hay có đáp án sẵn để chọn lựa, mà là một cách tự kiểm tra dành cho cả hai vợ chồng, mỗi người trả lời riêng, rồi bước cuối cùng (bước 6) đối chiếu kết quả với nhau để biết cả hai đang cùng hướng đến đâu...
  • Cùng sáng tạo cuộc đời

    23/09/2005Bích DậuCùng sống: nơi gặp gỡ để nói thật, nghe thật chuyện vui buồn trong cuộc sống. Cùng làm việc: cùng thực hiện những chương trình - các lớp học huấn luyện kỹ năng sống...
  • Công tơ mét cuộc đời

    02/07/2005Một số người nói cuộc đời là một đại lộ. Đó cũng là một ý hay để nhìn về cuộc đời. Tôi tưởng tượng tôi đang chạy trên con đường của cuộc đời tôi với vận tốc 60 dặm/giờ. Mỗi phút đi được một dặm. Ước chừng tôi sống trên đại lộ ấy khoảng 12.500.000 phút, có nghĩa là đồng hồ đo km của tôi sẽ có thể đọc 12.500.000 dặm.
    Tôi tự hỏi có bao nhiêu dặm tôi dùng để nhìn ngắm con đường, hay dùng để nhìn ra cửa sổ. Tôi tự hỏi có bao nhiêu dặm tôi dùng để nhìn vào kiếng chiếu hậu và không quan tâm tôi đang chạy nhanh đến thế nào.
  • Giới thiệu sách "Tư duy lại cuộc đời"

    10/10/2004Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, Điều khiển học và Khoa học hệ thống đã phát triển, lớn mạnh như một ngành khoa học chủ đạo của thế kỷ XX. Lịch sử đang chứng minh tính đúng đắn luận điểm do nhà triết học Đức Godner Klaus đưa ra năm 1965: "Điều khiển học đang đẻ ra những tư tưởng mới của Triết học". Thật vậy, điều khiển học & khoa học hệ thống thực sự trở nên hữu ích, đóng góp có giá trị cho Thế giới quan, Nhân sinh quan của mỗi chúng ta. Chuyên luận này là kết quả tổng kết của Giám đốc công ty Bùi Quang Minh về những ảnh hưởng của Điều khiển học và Khoa học hệ thống tới Thế giới quan của mỗi người...
  • xem toàn bộ

Nội dung khác