Gặp lại người "mang internet” về Việt Nam

Lê Thị Thái Hòacatkhue.com
11:33' SA - Thứ sáu, 04/12/2009

Tôi gặp nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ- Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hảo ở hội thảo “Người Việt có mê đọc sách?” tại Hội chợ sách TP. HCM. Xin ông một cái hẹn trò chuyện trong ngày, hoá ra không quá khó như hình dung. Để suốt buổi chiều muộn, tôi đã bị ông dẫn dắt đi theo câu chuyện của mình từ cái thời đầu tiên khi internet vào VN, cuộc gặp với Bill Gates, sự kiện Intel và bây giờ trong cương vị giám đốc NXB Tri thức với kế hoạch 35 tỷ đồng để lập tủ sách Tri thức Tinh hoa cho người VN…

Công nghệ vi điện tử, vật lý các linh kiện bán dẫn và CNTT!

Trở về VN từ trường Dục Tài học hiệu ở Quế Lâm- Trung Quốc mà ông có 5 năm học tập, học tiếp lớp 10 trường Chu Văn An trong thời miền bắc hoà bình, GS-TS Chu Hảo đã là 1 học sinh giỏi toán và lý, cán sự học tập cả 2 môn học này, là người thậm chí còn dạy thêm cho các bạn. Thời đó, lao động hay học tập đều là những hoạt động diễn ra tự nhiên, thậm chí lớp học của Chu Hảo đã từng làm cả 1 lò luyện gang bằng than nhỏ, tham gia lao động ở các công trường lớn như Bắc Hưng Hải, đường Cổ Ngư hay công viên Thủ Lệ. GS- TS Chu Hảo còn nhớ lứa bạn học của mình có Phạm Quốc Anh (nguyên trưởng ban Nội chính TW, rồi trợ lý cho Chủ tịch nước Trần Đức Lương, hiện là Chủ tịch Hội luật gia VN) hay nhà thơ Vũ Quần Phương, Bùi Minh Quốc học cùng Chu Hảo ở Chu Văn An.

Năm 1960, Chu Hảo sang Nga học, trong số 500 người tốt nghiệp Đại học, Chu Hảo được học tiếp để làm Phó TS, ông cũng có một thời gian làm việc ở Viện ngiên cứu năng lượng nguyên tử của Nga, nên khi về nước Chu Hảo là một trong những cán bộ đầu tiên cộng tác với Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu xây dựng viện Vật lý VN là tiền thân của Viện Khoa học VN ngày nay. Năm 1976, Chu Hảo về trường Bách khoa giảng dạy đến 1979, Chu Hảo sang Pháp tu nghiệp 1 năm nhưng phía Pháp đã đề nghị ông ở lại làm luận án tiến sĩ quốc gia Pháp, Chu Hảo ở lại Pháp đến năm 1985. Vậy là ông đã có gần 20 năm sống, học tập, làm việc ở nước ngoài (5 năm ở Trung Quốc, 9 năm ở Nga và 5 năm ở Pháp). Khi ở Pháp về, ngay lập tức GS- TS Chu Hảo tham gia xây dựng Viện Vật lý Kỹ thuật tại trường Đại học Bách khoa HN. Đây là lần đầu tiên có 1 viện nghiên cứu được thành lập trong khuôn khổ một trường đại học, có được điều này cũng nhờ sự ủng hộ rất nhiều của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Năm 1985, Viện nghiên cứu công nghệ quốc gia lúc bấy giờ còn là viện mật được thành lập, Chu Hảo là viện trưởng Công nghệ vi điện tử thuộc Viện mật đó (Năm 1989, VN đổi mới, Viện mật chuyển về Bộ Khoa học Công nghệ và trở thành Viện nghiên cứu ứng dụng công nghệ, GS- TS Chu Hảo là viện phó). Sự thay đổi lớn nhất là năm 1995, nghị quyết 41CP ra đời, GS-TS Chu Hảo về làm Chánh Văn phòng chương trình quốc gia phát triển CNTT. Từ đó, GS- TS Chu Hảo gắn bó với CNTT, còn trước đây ông nghiên cứu chủ yếu ở chuyên ngành vật lý các linh kiện bán dẫn.

Internet đã vào VN như thế nào?

Đầu năm 1996, GS- TS Chu Hảo được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ đồng thời là phó trưởng ban chương trình quốc gia CNTT (năm 1998 chương trình đó dừng lại). Năm 1995, lần đầu tiên Chu Hảo được tiếp xúc với internet khi ông sang Mỹ được sử dụng internet trên máy tính của các bạn đồng nghiệp. Còn nhớ thời ấy, Chu Hảo cùng với ông Mai Liêm Trực, Đỗ Trung Tá, Nguyễn Khánh Toàn đã trình dự án với Chính phủ xin mở internet ở VN. Thời đó thậm chí máy fax ở cơ quan cũng có 1 người an ninh kiểm tra hoạt động của nó. Đề án mở điện thoại di động cũng rất khó khăn. Các anh đã phải phân công nhau trình bày với Thường trực Bộ Chính trị khi đó là đồng chí Lê Khả Phiêu. Lúc đó họ lo nhất là nếu có internet ở VN, các luồng thông tin xấu có thể lọt vào và làm thế nào để bí mật dữ liệu thông tin của quốc gia không bị lấy mất. Vấn đề đặt ra là phải bảo mật. Khái niệm bức tường lửa bắt đầu từ đó.

Những người mang ý định đem internet vào VN đã phân công nhau để thuyết phục cấp lãnh đạo cao nhất từ ích lợi đến an ninh của internet. Ích lợi thì dễ vì thế giới đã dùng nó cả chục năm rồi nhưng an ninh thì thực sự khó khăn. GS- TS Chu Hảo đã giải thích “Nếu anh không đi xe đạp sẽ chỉ bị tai nạn của người đi bộ. Đi xe máy tai nạn lớn hơn, đi xe hơi tai nạn lớn hơn nữa, máy bay còn nguy hiểm gấp nhiều lần. CNTT cũng vậy, quan trọng nhất là con người chứ không phải là phương tiện. Bảo mật bằng cơ học thì cũng giống như dùng ổ khoá, khoá càng tinh vi thì cũng sẽ có những tên ăn trộm tinh vi. Hệ cơ yếu của Đảng và Chính phủ hoạt động tốt thì cứ sử dụng, không cần thay đổi ngay nhưng các ngành khác phải trau dồi. Riêng bức tường lửa thì chúng tôí nghĩ nếu hứa là an toàn thì là nói dối, mà nói không an toàn thì các đồng chí sẽ lo. Chúng tôi đành giải thích là phần mềm đó cũng giống cái khoá, những chỗ nào bình thường thì chỉ cần dùng cái khoá bình thường, chỗ quan trọng thì dùng khoá cao cấp, phần mềm bảo mật trên thế giới cũng có rất nhiều giá khác nhau, từ vài chục đô đến vài trăm ngàn đô. Phần mềm với những thứ đơn giản thì phòng người ngay là chính…”

Đồng chí Lê Khả Phiêu chỉ thị để GS- TS Chu Hảo và các bạn đồng nghiệp tán thành ngay là với internet sẽ quản lý được đến đâu thì cho phát triển đến đó. Năm 2001, nhóm các anh đã đề nghị Chính phủ cho mở rộng sự phát triển của internet ở VN vì thời gian cho thấy các tác hại là có nhưng không phải là đáng kể, sự ra đời của chỉ thị 81CP đã cho phép internet ở VN từ đây tồn tại theo cách phát triển đến đâu thì đi theo quản lý đến đó.

Dùng internet trong nhà em trai Tổng thống Mỹ

Kỷ niệm nhớ nhất của Chu Hảo với internet là năm 2000, ông có dịp sang Mỹ để bàn về hợp tác công nghệ cao, gặp một số đối tác làm CNTT, họ đã hỏi anh Hảo có muốn gặp Jed Bush (em trai của Tổng thống Mỹ- George Bush- đương nhiệm) không? Ông Hảo đã đến dinh Thống đốc, đã gặp vị Thống đốc bang Florida, một người rất cởi mở. Jed Bush rất quan tâm đến việc tại sao bây giờ VN muốn phát triển công nghệ cao cũng như các kế hoạch phát triển CNTT mà ông Hảo đang tiến hành ở VN. Sau đó Jed Bush mời Chu Hảo vào phòng máy tính của ông ta. Chu Hảo hỏi, ông có trả lời mọi câu hỏi của thường dân bang Florida qua email không? Jed Bush đáp là có, ông ta thường xuyên trực tiếp lướt web, checkmail và chuyển các mail theo nhiều chế độ Yes or No được auto reply hoặc trực tiếp gõ mail trả lời nếu đó là vấn đề ông có thể giải đáp cho họ.

Khi Jed Bush hỏi ngược lại là ở VN, đã có website nào hoạt động chưa? GS- TS Chu Hảo khẳng định ngay là có, hình như khi đó ông đã mở trang web của báo Nhân dân trên máy tính của Jed Bush. Phải biết thêm là hồi đó, ngay ở VN cũng khó mà truy cập được những website như thế này vì nó chưa thực sự hoàn thiện, thì tại nhà Jed Bush lại được ngay, một lá cờ đỏ sao vàng phấp phới hiện lên trên màn hình máy tính. Chu Hảo rất cảm động, sau này chi tiết đó bị một số trang web hải ngoại nhạo báng rằng GS- TS Chu Hảo dường như đã chính trị hoá sự cảm động của mình trước lá cờ. Nhưng thực ra không hẳn thế, ông đã cảm động vì với 1 người làm kỹ thuật như ông, khi thấy 1 trang web Việt đã chạy tốt thời điểm đó mà thôi.

Người đầu tiên đến từ VN gặp Bill Gates

* Ông có phải là người VN đầu tiên được gặp Bill Gates?

- Người VN đầu tiên đi từ VN để gặp Bill Gates thì đúng hơn. Đó là năm 1999, có một Hội nghị thượng đỉnh về CNTT được tổ chức ở HongKong, tập trung những công ty và Viện nghiên cứu hàng đầu châu Á về CNTT. Một bữa ăn trưa, Bill Gates mời 10 người thì tôi được mời trong số hàng ngàn người dự Hội nghị đó. Trong buổi ăn cơm tôi có mời ông sang thăm VN, kế hoạch của Bill Gates luôn kín trong 1 năm, hơn nữa một người như Bill Gates chỉ nhận lời mời của một quốc gia khi lời mời đó xuất phát từ Chính phủ. Khi về tôi có trình lại nhưng Chính phủ nói Bộ Khoa học phải đứng ra mời nên cơ hội bị bỏ qua mất. Chắc thời điểm đó các vị lãnh đạo nước ta chưa coi trọng những nhà đầu tư lớn như những năm gần đây. Để tôi nhớ lại 1 kỷ niệm khác, đó là 1 lần tôi cùng anh Đặng Hữu tiếp ông Chủ tịch tập đoàn Fujisu, ông ta nói: “Tôi mang 1 dự án nhỏ hơn dự án này vào Phillipine, tổng thống của họ đã tiếp tôi. Tôi sang VN lần này chính phủ các anh không có thời gian tiếp, giao cho Bộ Khoa học Công nghệ tiếp, tôi cũng cảm ơn”. Khi đó ông ta sang VN cả tuần xin phép gặp Thủ tướng không được. Tôi phải đề nghị anh Chinh bên VP Thủ tướng báo cáo, thật may, Thủ tướng Võ Văn Kiệt tiếp ông ta ngay 10h sáng hôm sau. Tôi chẳng kết luận ai sai, ai đúng. Nhưng đó, có người nhận thức được, có người không quan tâm đến tầm quan trọng của 1 công ty xuyên quốc gia như Fujisu đang tìm nơi đầu tư.

Lần đầu tiên gặp Bill Gates, ấn tượng của Chu Hảo về người giàu nhất thế giới này là ông ta đã phát biểu rất thuyết phục trong hội nghị. GS- TS Chu Hảo rất muốn cả đoàn VN khi đó được tiếp xúc với Bill nhưng không có cơ hội, chỉ khi đến buổi tiệc cuối cùng, ông Chu Hảo đã chờ Bill đi ngang qua để “chặn” lại, xin ông những lời khuyên cho thanh niên VN. Bill Gates đã nói rất tự nhiên, tức thời: Good relax (thư giãn cho tốt), tiếp đó là Use computer and connect Internet (Hãy sử dụng máy tính kết nối Internet), Pursue something you enjoy doing (Hãy theo đuổi đến cùng công việc bạn thích) và reading is a critical skill (Đọc là kỹ năng quyết định). Kỹ năng cuối cùng mà Bill Gates khuyên đã được Bill viết sau khi ông Hảo mang tờ giấy ghi lại 3 điều Bill nói đến cho ông kiểm tra…

Sự kiện Intel là lý do chính để tôi xin nghỉ hưu…

Ngược thời gian, khi GS- TS Chu Hảo đề nghị Chính phủ nên có nghị định đặt nền móng cho một nền công nghệ phần mềm phát triển ở VN, lúc đó có rất nhiều người không tin tưởng rằng đến 2005 lại có thể xuất khẩu phần mềm được 500 triệu đô như ông nói. Chu Hảo đã giải thích rằng con số ấy căn cứ vào sự đăng ký của các đơn vị, trừ đi 1 nửa rồi cộng lại kết hợp với tính toán nhu cầu để ra chỉ tiêu. Nhưng thật may, con số 500 triệu ấy chỉ chậm hơn 2 năm, mà 2 năm so với một nền công nghệ mới thì có là gì khi ở VN có những dự án chậm cả 10 năm trời. VN bây giờ đã có một ngành công nghiệp phần mềm đang phát triển, không ai phản đối điều đó, GS- TS Chu Hảo tự hào.

* Nhưng dường như ngành công nghiệp phần mềm của chúng ta mang tính chất gia công nhiều hơn sáng tạo?

- Trong gia công đã có sự sáng tạo. Mình chưa sáng tạo những cái lớn nhưng những sáng tạo trong từng bước thiết kế đã có. Tôi tin rằng nếu không có sáng tạo không thể làm gia công phần mềm được.

Khi làm trưởng ban quản lý khu Công nghệ cao Hoà Lạc, GS-TS Chu Hảo là người đầu tiên tiếp xúc với đại diện của Tập đoàn Intel để đặt vấn đề, mời họ đầu tư. Năm 2004, Intel đã thông báo họ chuẩn bị đầu tư vào VN. Nếu để họ chọn, chắc chắn họ sẽ không ngần ngại với TP. HCM khi công nghiệp phụ trợ ở TP này tốt hơn HN, đường bay từ TP. HCM đến các điạ điểm có trụ sở Intel cũng thuận tiện hơn từ Nội Bài, chưa kể kinh tế ở TP này rộng mở và phát triển hơn. GS- TS Chu Hảo đã gần như người “đánh bạc một cửa”, ông tập trung tất cả cố gắng để lôi kéo Intel đầu tư vào khu Công nghệ cao Hoà Lạc. “Vì tôi biết rõ ràng nếu Intel vào thì tiến độ xây dựng khu Công nghệ cao Hoà Lạc sẽ được đẩy nhanh rất nhiều, 70% các viện nghiên cứu nằm ở HN, thêm nữa nếu Intel đầu tư vào HN sẽ giúp cán cân CNTT hai miền được cân bằng hơn. Thế nhưng, vì nhiều lý do khác nhau, Intel đã chọn đầu tư ở TP. HCM”. GS- TS Chu Hảo đã rất buồn vì dự kiến của mình bất thành. Ngay sau đó, năm 2005, ông đã xin nghỉ hưu trước thời hạn công việc ở Khu công nghệ cao Hoà Lạc, do sự thất vọng quá lớn bởi mục đích theo đuổi một thời gian dài của mình bị phá sản.

Bây giờ GS- TS Chu Hảo là Giám đốc NXB Tri thức, nơi đang nuôi hi vọng mang đến cho người VN một tủ sách tri thức của tinh hoa. Có nhiều người nghi ngờ con số 35 tỷ trong 10 năm cho tủ sách này mà ông Hảo đang kỳ vọng. Nhưng GS- TS Chu Hảo nói: “Đó là một công trình văn hoá, 35 tỷ là 2km đường hoặc1 mố cầu thôi. Tại sao không thể?”

catkhue.com
Gặp lại người "mang internet” về Việt Nam
ChúngTa.com @ Facebook
Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: .
Tổng số người truy cập: .
Số người đang trực tuyến: .
.
Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,