ChúngTa.com

Thưa tiến sĩ Adler,

Đã có nhiều thông tin về “sự bùng nổ dân số” thế giới, và đã có tranh luận dữ dội về việc làm thế nào và có nên kiểm soát nó không. Quan điểm chính của các nhà tư tưởng trong quá khứ về vấn đề bùng nổ dân số là gì? Những quan điểm của họ giống hay khác gì với những quan điểm hiện nay?

F.B.C.

F.B.C. thân mến,

Thomas R. Malthus, một mục sư và kinh tế gia Anh, đã bắt đầu cuộc khảo sát hiện đại về vấn đề dân số năm 1798 qua bài tiểu luận Essay on Principle of Population, as it Affects the Future Improvement of Society(“Luận về nguyên tắc dân số, như nó tác động đến việc cải thiện tương lai xã hội”).

Malthuskhẳng định rằng sự gia tăng dân số luôn có xu hướng vượt quá sự gia tăng về các phương tiện sinh tồn. Ông tin rằng một sự cân bằng thích hợp giữa dân số và sinh tồn sẽ đạt được qua những tác động hủy diệt của chiến tranh, nạn đói, và dịch bệnh, và nhữngtác động gây suy kiệt của sự bần cùng và tệ nạn trong các tầng lớp nghèo. Sau đó Malthus đã chỉnh sửa bức tranh ảm đạm này để đề xuất rằng việc lập gia đình trễ cùng với việc tiết dục chặt chẽ có thể kiểm soát việc gia tăng dân số, nhưng ông không hy vọng lắm vào việc sẽ có nhiều người thực hiện việc tiết chế này.

Malthusviết bài tiểu luận của ông để chứng minh rằng không thể có một xã hội hoàn hảo để con người có thể sống thoát khỏi sự túng thiếu hay lo lắng về sinh kế. Theo ông thì thiên nhiên không thể cung cấp mọi thứ, vì vậy chỉ có những kẻ thích nghi nhất mới tồn tại hoặc thoát khỏi cảnh khốn cùng và túng thiếu. Khi Charles Darwinviết tác phẩm nổi tiếng của ông, The Origin of Species(“Nguồn gốc các loài”; 1859), ông đã áp dụng ý tưởng của Malthus về “đấu tranh sinh tồn” vào toàn bộ thế giới hữu cơ, nhưng không giải quyết được vấn đề gia tăng dân số trong xã hội.

Tuy nhiên, các kinh tế gia như William Graham Sumner(1840- 1910) đã sử dụng lý thuyết chọn lọc tự nhiên của Darwinđể biện minh cho hệ thống kinh tế cạnh tranh của thế kỷ 19, với sự khốn khổ và túng thiếu kèm theo của nó. Cũng như Malthus, họ cho rằng chỉ có bao nhiêu đó chỗ tạibàn ăn của thiên nhiên, và những người bị dư ra – những kẻ kém thích nghi một cách cạnh tranh – không có quyền tồn tại về mặt đạo đức.

Đối lập sâu sắc và dữ dội với Malthusvà “những nhà chủ nghĩa Darwin xã hội” là Karl Marxvà Friedrich Engels, những nhà sáng lập học thuyết cộng sản hiện đại. Họ cho rằng lý thuyết của Malthuslà một lời biện hộ phi nhân và xấu xa cho chủ nghĩa tư bản đầy những thối nát bất công. Marxgọi nó là “thái độ báng bổ ghê tởm chống lại con người và tự nhiên.” Họ cũng xem quy luật tự nhiên “bất diệt” của Malthus– vốn cho rằng dân số luôn luôn vượt quá thực phẩm sinh tồn – là hoàn toàn vô căn cứ và thiếu thuyết phục. Marxvà Engelsđã cho rằng sự khốn khổ và thiếu thốn trong thời đại của họ là do một hệ thống kinh tế kém hiệu quả và lỗi thời, chứ không phải do riêng việc bùng nổ dân số. Họ nói con người, không như loài vật, vừa là nhà sản xuất cũng như người tiêu dùng. Nhiều hàm nhai cũng có nghĩa là nhiều tay làm. Marxvà Engelstìm kiếm phương thuốc chữa chứng khốn khổ và thiếu thốn của con người bằng một hệ thống sản xuất và phân phối tốt hơn. Trong nền kinh tế nguyên thủy, thậm chí một người trên một dặm vuông có thể là quá nhiều trong khi ở nền kinh tế công nghiệp hiện đại, cùng một vùng đất như thế có thể có 1.000 người mà không căng thẳng.

Những nguyên lý do Malthusvà Marx-Engelstuyên bố vẫn còn chi phối cuộc thảo luận về vấn đề dân số hiện nay. Một tỉ lệ chết giảm kèm theo một tỉ lệ sinh gia tăng trong những quốc gia như Ấn Độ và Trung Quốc, cùng một sự gia tăng không đáng kể về sản lượng lương thực, đã hồi sinh những lo ngại theo kiểu Malthus. Các nhà sinh học và xã hội học đã nêu lại bóng ma của việc có quá ít lương thực cho quá nhiều miệng ăn. Tuy nhiên, không như Malthus, họ hướng tới giải pháp giảm sinh suất, chứ không phải là tăng tử suất. Không như Malthus, họ không tìm cách làm cho cuộc sống người nghèo vất vả hơn và ngắn ngủi hơn, mà họ tìm cách làm cho cuộc sống của họ lành mạnh hơn và đàng hoàng hơn.

Hiện nay những người chống lý thuyết Malthusvẫn tìm kiếm giải pháp bằng cách tổ chức việc sản xuất tốt hơn, phân phối hợp lý hơn, và tận dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên hơn. Nhưng họ có thể không phải là những người theo Marx, và muốn làm việc trong một chế độ quyền tư hữu hiện có. Họ bao gồm những con người vì lý do tôn giáo mà phản đối việc hạn chế sinh sản không tự nhiên. Một số người chống Malthus cũng đồng ý với đề nghị của Malthusvề việc lập gia đình trễ cùng với việc tiết dục nghiêm ngặt, đặc biệt là đối với quốc gia như Ấn Độ.

Hiện nay nhiều người ủng hộ một quan điểm trung dung trong các cuộc tranh luận giữa những người theo thuyết Malthusquá kích và những người bài thuyết Malthus. Họ muốn kết hợp việc sản xuất và phân phối với những vấn đề hạn chế sinh đẻ hiệu quả hơn. Nhưng giữa họ lại bất đồng với nhau về biện pháp hạn chế sinh đẻ thích hợp.