Những suy nghĩ khi đọc tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của chủ tịch Hồ Chí Minh

Nguyễn Trần BạtViết ngày 30/8/2007
09:53' SA - Thứ ba, 19/05/2015

Hỏi: Đọc tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc", người ta thấy Hồ Chí Minh đưa ra các tiêu chuẩn rất cao và khắt khe về phẩm chất, đạo đức cá nhân đối với các đồng chí của mình và xét cho cùng, đó là những đòi hỏi, những tiêu chuẩn do cá nhân Hồ Chí Minh đặt ra chứ không phải là các tiêu chuẩn được thỏa thuận và xác lập chung. Vậy, theo ông, Hồ Chí Minh đã đặt mình vào địa vị nào, với động cơ về tình cảm và lý trí nào để đặt ra các tiêu chuẩn như vậy?

Trả lời: Không phải tự Hồ Chí Minh đặt ra những tiêu chuẩn như vậy. Đó là những đòi hỏi mà Hồ Chí Minh đặt ra bằng kinh nghiệm dày dạn trong cuộc sống, bằng sự đồng cam, cộng khổ cùng với đồng bào và đồng chí của mình. Những tiêu chuẩn này được hưởng ứng, được khâm phục là bởi vì nó không phải là đòi hỏi của Hồ Chí Minh mà là đòi hỏi của đời sống chính trị, Hồ Chí Minh chỉ có công hình dung ra một cách tổng thể các khía cạnh của đời sống chính trị để đặt ra các tiêu chuẩn. Hồ Chí Minh không phải là người chủ quan. Trong toàn bộ tác phẩm, Hồ Chí Minh luôn nói đến một nguyên tắc, đó là cần phải gần dân, thương dân và vì dân. Có thể nói, đấy là linh hồn của các đòi hỏi chính trị của Hồ Chí Minh đối với các đồng chí của mình. Muốn gần dân, thương dân và vì dân thì phải có các phương tiện, phải có các công cụ và phải có các cách thức. Bằng cuốn sách "Sửa đổi lối làm việc" Hồ Chí Minh đã trang bị các cách thức cho các đồng chí của mình để gần dân, thương dân và vì dân và để đi đến mục tiêu cuối cùng là giải phóng nhân dân.

Trong "Sửa đổi lối làm việc" chúng ta thấy Hồ Chí Minh nói rất rõ về các phẩm chất của người đảng viên cộng sản như Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm, nhưng đó không phải là các phẩm chất do Hồ Chí Minh đặt ra. Đấy là những phẩm chất đã được hình thành bởi nền văn hoá của xã hội Việt Nam, xã hội châu Á cũng như mọi xã hội khác. Chữ Nhân đã được Khổng Tử nói từ hơn 2000 năm trước. Ở phương Tây chúng ta cũng thấy rằng hầu hết các tác phẩm văn học cổ điển đều nói đến nhân đạo. Người ta nhân đạo đến mức ngay cả những thanh kiếm cũng được chế tạo rất đẹp đẽ, để cho con người ngay cả khi cầm một thứ nguy hiểm nhất là vũ khí cũng vẫn phải đẹp. Chúng ta cần phải thấy rằng, Nhân không phải là phẩm chất Hồ Chí Minh đặt ra mà là cuộc sống đặt ra và Hồ Chí Minh, với tư cách là một người lãnh đạo, đã biết đặt ra cho đồng chí của mình những phẩm chất mà con người và xã hội đòi hỏi. Giá trị của Hồ Chí Minh chính là việc khẳng định và thừa nhận tất cả các giá trị có tính kế thừa của văn minh nhân loại. Với tư cách là một nhà chính trị, thừa nhận chữ Nhân tức là Hồ Chí Minh thừa nhận các giá trị nhân đạo truyền thống mà loài người có. Hồ Chí Minh là một nhà chính trị không xuất hiện như một dị biệt mà xuất hiện từ con người, thừa nhận các truyền thống, các đặc trưng của con người.

Đấy chính là những tiêu chuẩn mà Hồ Chí Minh sử dụng để tập hợp các yếu tố công cụ để tạo ra cuộc giải phóng nhân dân. Chính vì mục tiêu giải phóng nhân dân mà Hồ Chí Minh đã thừa nhận các phẩm chất được con người thừa nhận từ lâu. Hồ Chí Minh ý thức được tính chất khốc liệt trong sự nghiệp ấy nên ông cần những con người dũng cảm. Hồ Chí Minh tin chắc rằng bằng công cuộc chính trị này ông và các đồng chí của mình sẽ trở thành người cầm quyền, cho nên ngay từ khi mới cầm quyền ông đã phải tính đến chuyện liêm chính của bộ máy chính trị… Ở đây chúng ta có thể khẳng định rằng mục đích của Hồ Chí Minh là giải phóng con người, vì thế không có tiêu chuẩn chính trị nào ông đưa ra cho các đồng chí của mình mà xa lạ với con người cả.


Hỏi: Xin ông phân tích về tầm nhìn của Hồ Chí Minh thông qua cuốn sách?

Trả lời: Nguyên nỗi lo toan đau đáu của ông về phẩm hạnh của các đồng chí của mình đã khẳng định tầm nhìn của ông rồi. Những nỗi lo về sự suy thoái, về sự tha hóa mà quyền lực mang lại cho phẩm hạnh của những nhà chính trị đã xuất hiện trong ông ngay từ ban đầu. Đấy là tầm nhìn. Đọc thật kỹ quyển sách, chúng ta sẽ thấy rằng mỗi trang, mỗi dòng, mỗi chữ của ông là nỗi lo đau đáu về sự tha hóa mà quyền lực mang lại cho các đồng chí của mình. Và nỗi lo ấy được xác nhận bởi thực tế tha hóa, bởi hiện tượng tham nhũng tràn lan như chúng ta đang thấy.

Tầm nhìn của Hồ Chí Minh là tầm nhìn về con người. Ông không chỉ nhìn thấy những giá trị tích cực mà còn nhìn thấy cả những mặt tiêu cực của con người. Tầm nhìn ấy lớn lắm, xa lắm. Nếu chúng ta nối tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" với Di chúc cuối cùng của cuộc đời ông thì chúng ta sẽ thấy nỗi lo ấy là một đường cong liên tục, có lúc lên, có lúc xuống. Những tham số tham gia vào nỗi lo lắng của ông khác nhau trong từng giai đoạn của cuộc kháng chiến, của cuộc cách mạng, của đời sống chính trị, nhưng nó là một đường cong liên tục. Ông lo nghĩ và đau đáu về sự tha hóa do quyền lực tạo ra cho các đồng chí của mình. Điều đó chứng tỏ ông rất hiểu con người. Toàn bộ nhịp điệu chính trị của Hồ Chí Minh là đi giữa một lằn ranh rất mảnh, rất hẹp, đó là ranh giới giữa ưu điểm và nhược điểm của các đồng chí của mình. Ông dẫn cuộc cách mạng của ông đến ngày thành công bằng sự tiên lượng, bằng sự đánh giá một cách rất cụ thể, rất chi tiết tất cả các thói hư tật xấu cũng như những ưu điểm của các đồng chí của mình. Cho nên, sự nghiệp của ông là một sự nghiệp vô cùng vất vả. Không phải chỉ có việc giải quyết các mâu thuẫn đối ngoại của cuộc chiến tranh mới là vất vả, cái đấy dễ hơn nhiều so với xử lý các mâu thuẫn trong đời sống tâm hồn của các đồng chí của mình. Hồ Chí Minh không chỉ là người có tầm nhìn, ông còn là người hoạch định được tầm nhìn của mình về con người một cách chi li đến mức hiểu được từng con người, từng đồng chí xung quanh mình. Ông cũng hiểu được tâm lý số đông trong các cộng đồng rộng hơn của các đồng chí của mình. Và xuyên suốt sự xấp xỉ cái trạng thái tích cực và tiêu cực của các đồng chí của mình, ông luôn luôn có một nỗi lo, không phải sự tan rã của các đồng chí của mình, mà là sự "xổng ra" của các thói xấu sẽ gây hại cho nhân dân của mình. Đấy là nỗi lo lớn nhất và vĩ đại nhất của Hồ Chủ tịch. Đấy không còn là tầm nhìn nữa mà là sự đọc chính tả một cách chi li, lâu dài theo thời gian của một con người vĩ đại thấu hiểu tất cả các thói hư tật xấu của con người.

Tầm nhìn là một đại lượng chung chung, nó lệ thuộc vào chất lượng của đôi mắt và trí tuệ đằng sau đôi mắt ấy. Chỉ có tầm nhìn không thôi thì chưa đủ, tầm nhìn chỉ phỏng đoán các tình huống chính trị chứ không đủ để tổ chức đời sống chính trị. Chi li đến mức đo đếm khuyết tật của con người và tai họa mà con người có thể gặp trong đời sống mới đủ để tổ chức đời sống chính trị.

Những suy nghĩ khi đọc tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của chủ tịch Hồ Chí Minh
ChúngTa.com @ Facebook
Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: .
Tổng số người truy cập: .
Số người đang trực tuyến: .
.
Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,