Chẩn bệnh ảo tưởng

Giảng viên tam lý học, ĐH Sư phạm Tp. HCM
09:55 SA @ Thứ Hai - 05 Tháng Mười, 2015
Nói về ảo tưởng như một “căn bệnh thời đại” thì không ai có thể “bắt mạch” chuẩn hơn các chuyên viên tâm lý. Và để có một cái nhìn thực tế sâu sát nhất với căn nguyên của vấn đề, trong chuyên đề này, mời bạn cùng tham khảo ý kiến của một chuyên viên tâm lý.

Vì sao cái tôi biến thành “bong bóng“?

Thực sự thì “căn bệnh” ảo tưởng – thổi phồng chính mình – giới trẻ thời nào cũng mắc vì đó là một “tác dụng phụ” tương đối phổ biến trong giai đoạn thai nghén ước mơ và định hình lý tưởng của tuổi trẻ.

Thứ nhất, ai cũng có ưu và nhược nhưng lứa tuổi càng trẻ thì thường điểm ưu là điểm sáng, còn “điểm đen” là “điểm mù”! Vì vậy, lý tưởng của tuổi trẻ thường lúc nào cũng rất cao và rất đẹp, nhưng do chưa tự hiểu rõ năng lực của mình nên lý tưởng ấy biến thành ảo tưởng xa vời.

Thứ hai, đây là lứa tuổi bắt đầu bước ra ngoài xã hội, tiếp xúc với nhiều “cái Tôi” khác nhau, do đó thanh niên có nhu cầu tự khẳng định rất cao. Nhưng ta đã biết, “thùng rỗng” khi va chạm thì lại “kêu rất to”. Một số khác phải cường điệu hóa bản thân mình để tránh những cú sốc tâm lý khi nhận ra sự thật phũ phàng về thực lực của mình khi gặp thất bại, khi bị phê bình…

Thứ ba, những thành công nho nhỏ đầu đời rất dễ làm cho người ta “ngỡ” bản thân đã trở thành tài giỏi. Với vẻ bề ngoài có một chút xinh xắn, thỉnh thoảng có vài bài đăng trên tạp chí, dẫn thành công vài chương trình của trường của lớp… cộng với “chất xúc tác” là những lời tán dương sẽ làm cho phản ứng hóa học “bom tấn” xảy ra, ngọn lửa tự mãn lại bùng lên và thiêu cháy đi mất sự khiêm tốn cần thiết.

Thứ tư, môi trường xã hội ngày nay dễ tạo nên “tên tuổi ảo”. Chỉ cần chụp một bộ ảnh “nóng bỏng” hay bốc lửa rồi tung lên mạng là có thể trở thành một người tai tiếng (nhưng thường chủ nhân sẽ nghĩ là… nổi tiếng). Những cơn bão sành điệu đổ bộ vào giới trẻ qua kênh phim ảnh, internet… khiến thanh thiếu niên không thể chấp nhận cho mình một vị thế “hai lúa”, quê mùa trong khi muốn mang danh hot boy, hot girl một cách nhanh nhất thì chỉ còn cách “nổ”.

Thông thường, khi ngã vào hiện tượng “ăn cơm mặt đất nhưng sống trên mây” này sớm muộn cũng sẽ bị “chiếc roi thực tế” quất cho thức tỉnh sau vài cú ngã điếng người. Tuy nhiên, nhiều trường hợp “hơi bị nặng” sẽ không tự thoát ra được và cuối cùng là họ chết trong suy nghĩ tự ngưỡng mộ bản thân, và quên mất mình cần làm gì cho tương lai phía trước.


Cách nào… xì hơi?

Thứ nhất: Thuốc đắng thì dã tật, nước lạnh làm cho người ta tỉnh giấc. Hãy tạo cơ hội cho họ nhận ra năng lực của mình; giới thiệu họ đi casting, nhờ họ làm ca sĩ biểu diễn, khuyến khích họ thử sức trong một cuộc thi sắc đẹp, giao cho họ một nhiệm vụ khó… Những cú ngã sẽ làm cho chủ nhân biết mình đang đứng ở chỗ nào.

Thứ hai: người khác chính là tấm gương soi để ta thấy được chính mình, hãy dẫn họ đi trên “con đường so sánh”. Hãy nhẹ nhàng kể về những tấm gương thành đạt nhờ thực lực và nghị lực, những gì mà các hot boy, hot girl đã làm được… và ý nhị hỏi xem họ đã làm được những gì so với những tên tuổi có “chất” thật sự đó? Nhận ra sự chông chênh giữa thành tích của chính mình và những gì to tát mà người khác đã làm được sẽ giúp cho họ nhận biết chiếc bong bóng của mình là “đặc” hay “rỗng”?

Thứ ba, Thông thường, những người như thế ít có bạn bè thân thiết, những lời tán dương nịnh bợ từ những người xung quanh chỉ là liều thuốc ru ngủ khiến người ta ngày càng mụ mị. Hãy dùng tình bạn, lắng nghe nhu cầu và khát vọng của họ, chỉ cho họ cách để “ghi điểm” bằng chính năng lực của mình. Đừng để họ một mình với chiếc bong bóng ngày càng to rồi một ngày nào đó nó sẽ cuốn họ bay đi mất…


“Ảo” đến thế là cùng!

Mở báo hàng ngày, độc giả sẽ không khó để tìm thấy những “tuyên bố” dễ khiến “choáng váng mặt mày” vì độ “vĩ mô” của nhân vật.

Nhưng, thực tế và những tuyên bố đó thì lai là một khoảng cách quá xa. Hãy cùng nhau điểm lại những tuyên bố “có mùi” như thế.

Chim Chích (tổng hợp)

Nữ tác giả của Bóng Đè đã “tiết lộ” nhuận bút của tập truyện đó như sau: “250 triệu vẫn chưa đúng, còn nhiều hơn thế nữa! Cũng đang định dành dụm thêm để mua một ngôi biệt thự. Nhưng thật không may, cách đây mấy ngày, tôi đi Las Vegas và đã nướng toàn bộ số tiền “kinh khủng” ấy thành tro rồi!” (Vnexpress.net ngày 15/02/2007).

Nhưng, lật lại hồ sơ, trước đó một năm, cũng chính cô đã tuyên bố trên dantri.com.vn như sau: “Thực sự thì số tiền đó không đủ cho tôi mua được 30 đôi giày Tàu!”. Vậy cuối cùng nhuận bút của Bóng Đè là một ngôi nhà hay một cái tủ đựng giày… Tàu?

Lý Nhã Kỳ tổ chức hẳn một cuộc họp báo rình rang thông báo về vai diễn trong phim Shanghai: “Tôi sẽ vào vai một người mẫu quyến rũ, mà hễ nam tài tử Châu Nhuận Phát đến gần thì nguy cơ đe dọa tính mạng càng cao. Cô ta có anh mắt biết nói, một khuôn mặt và tướng đi gợi cảm, còn việc trình diễn catwalk chỉ là phụ” (Vnexpress.net, 15/08/2008).

Siêu mẫu Vũ Thu Phương tuyên bố rằng có được hãng Weinstein chọn là gương mặt châu Á mới để đào tạo và lăng xê trong thời gian 5 năm tới. Cô sẽ được ưu tiên cho những vai diễn châu Á trong các dự án phim của hãng. Cuối năm nay, Thu Phương sẽ lên đường sang Mỹ để dấn thân vào kinh đô điện ảnh Hollywood (Vnexpress.net ngày 18/07/2008). Thế nhưng, đến nay, 3 năm đã qua mà Vũ Thu Phương vẫn “miệt mài” với những vai diễn và sàn diễn trong nước. Liệu điều này có là hệ quả của việc chứng kiến diễn xuất của cô trong phim Shanghai (cùng người đồng hương Lý Nhã Kỳ) mà hãng Weinstein vội vã rút lại lời hứa không?

Sao Mai Ngọc Anh vừa trải lòng trên Mốt & Cuộc sống “Người đàn ông mà tôi chọn sau này, chắc chắn phải là người có tài, thông minh vì tôi nhận thấy mình là người thông minh, thậm chí quá thông minh”. Thực tế chứng minh những người đủ thông minh thì thường không ảo tưởng về mình đến thế.
Nguồn:
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Về chứng bệnh ảo tưởng

    27/08/2017Hạnh NguyênChúng ta đang sống trong thời đại có quá nhiều kẻ hão huyền và ảo tưởng về bản thân mình. Có lẽ những người nông dân gắn cả đời họ trên đất đai và ngũ cốc không mang trong mình cái chứng bệnh chết người ấy. Bởi, danh phận đơn giản và đầy thách thức xác thực đã cho họ một con đường đúng...
  • Sách và Internet ai thông thái hơn

    01/10/2015Cuối tháng 10/2002, Hội thảo “Đọc sách và xuất bản sách ở các nước Đông Á ngày nay” do tạp chí The books and the Computer tổ chức đã diễn ra ở Yonago và Tokyo (Nhật bản), với sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực xuất bản ở các nước Đông Á (Đài Loan, Nhật, Hàn Quốc và Trung Quốc). Một trong các câu hỏi được đặt ra tại hội thảo này là: Phải chăng ngày nay giới trẻ đã đánh mất thói quen đọc sách? Câu trả lời của các đại biểu về trường hợp của đất nước mình có thể khiến chúng ta liên tưởng đến Việt Nam.
  • Thói hư tật xấu của người Việt : Quan lớn như hạ lưu, Ảo tưởng thoái hóa, trì trệ bất lực

    09/04/2015Vương Trí NhànNghĩ như những người quan cao chức lớn, cửa rộng nhà to, mũ áo đai cân, mày đay kim khánh mà gian tham xiểm nịnh, bất nghĩa vô lương hút máu hút mủ của dân thứ để nuôi béo vợ con...
  • “Cứ sống thế này thì nhắm mắt sao nổi”

    12/02/2015Linh ThủyCâu nói của nhà văn Nga Tchekhov được Vương Trí Nhàn trích lại trong “Những chấn thương tâm lý hiện đại”. Dường như, đó cũng là tiếng cảm thán của chính tác giả, và của nhiều người về sự xuống dốc của lối sống hiện nay.
  • Một cách nhìn mới về văn hoá Việt Nam thông qua việc so sánh với văn hoá Nhật Bản

    18/10/2013Vương Trí NhànQua người hiểu mình là một trong những con đường nhận thức được nhiều người công nhận là cần thiết và “có triển vọng”, tức có khả năng tạo nên hiệu ứng có giá trị đích thực đối với những chủ thể đang muốn tự hiểu về mình .
  • Ảo tưởng tôn giáo và nhiệm vụ của lịch sử

    28/08/2009Karl MarxNgười nào đã đi tìm một tồn tại siêu nhân nào đó trong tính hiện thực ảo tưởng trên thượng giới mà chỉ tìm thấy có sự phản ánh của chính bản thân mình, thì người đó không còn mong muốn chỉ tìm thấy cái bề ngoài của bản thân mình, cái không-phải-là-con-người, ở nơi mà người đó đang tìm mà phải tìm tính hiện thực chân chính của mình.
  • Hành trình người trẻ

    03/08/2009Ba tháng hè nóng bỏng sục sôi không khí thi cử, rộn ràng các phong trào tình nguyện, náo nức các hành trình khám phá, thế hệ trẻ có thêm cơ hội khẳng định bản lĩnh, tâm hồn, sức sống của mình trước sự phát triển vũ bão của thời đại. Tưởng rằng trường học là nơi có thể học được tất cả mọi điều trên thế gian này, toàn bộ những vấn đề liên quan đến lao động của bạn, nhưng thế cũng chưa đủ, tuổi trẻ cần nhiều hơn thế. Đó là không chỉ khám phá những điều bên ngoài thế giới, mà còn phải khám phá cả những suy nghĩ bên trong, thái độ cư xử người với người, lẽ sống và tinh thần trách nhiệm, cách lựa chọn các thông tin hợp lý, suy xét hợp lý, các giá trị và cách hành động hợp lý để tổ chức cuộc sống cá nhân, cộng đồng tốt hơn.
  • Sách dạy thành công: Teen chớ ảo tưởng!

    07/05/2009K.VRất nhiều những cuốn sách về việc làm sao để đạt đến những thành công chói lọi đang thu hút các bạn trẻ. Bên cạnh những mặt tích cực, nếu không biết tiếp thu một cách hợp lý, những cuốn sách dạng này rất có thể sẽ reo rắc những ảo tưởng nguy hại cho con đường sự nghiệp của teen...
  • Tám mẩu suy nghĩ về giới trẻ và Élite

    06/05/2009Nhạc sĩ Dương Thụ. Minh họa: Ziga Aljaz Zek Crew Troy SizerGiới trẻ cũng có nhiều người hay, có những người thật sự là élite của xã hội mới, ở nhiều khía cạnh họ tinh hoa hơn bọn tôi nhiều lắm. Nhưng người élite trẻ thì có, còn giới élite trẻ thì chưa.
  • Đừng biến mình thành Don Quixote đánh cối xay gió!

    23/04/2009Ni sư Ayya KhemaNi sư Ayya Khema đã sử dụng hình ảnh Don Quixote đánh nhau với cối xay gió để nói đến việc mỗi người chúng ta luôn tự dằn vặt, tự tìm cái khổ não và khiến cuộc sống trầm luân trong những trận chiến liên miên...
  • Lạm bàn về văn hoá và kinh tế

    13/07/2008GS. Phạm Duy HiểnKhi đồng tiền trở thành cứu cánh trong nghệ thuật, chúng ta chỉ có thể chờ đợi một nền nghệ thuật khá lắm cũng chỉ làng nhàng, cũng như chúng ta đang có một nền đại học và khoa học làng nhàng.
  • Những "cô nàng ảo tưởng"

    25/04/2008Ca VỹVăn chương, nhất là văn chương mạng, tạo cho con người ta thật nhiều ảo tưởng. Sống đối diện với màn hình máy tính lâu ngày nhiều khi con người ta đánh mất nhu cầu được sống thật, thích bay theo những trò phù phiếm thông qua những phím gõ máy tính...
  • V.I.P tự phong - Ảo tưởng của những cô gái trẻ

    28/01/2008Nguyễn TrangGiờ đây, cụm từ Vip được dùng nhiều hơn cả cho những cô gái mới lớn, có chút nhan sắc, thành tích và tự phong mình "cao hơn người thường một bậc".
  • Cái trừu tượng và cái cụ thể trong nhận thức

    27/12/2006Phạm Văn DươngTrong nhận thức, cái trừu tượng và cái cụ thể luôn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Chúng tạo thành một quan hệ xác định, trong đó cái trừu tượng là hình tái tồn tại phiến diện của cái cụ thể, còn cái cụ thể lại là cái toàn vẹn hơn, đa dạng hơn cái trừu tượng. Cái trừu tượng gián đơn hơn, cô đọng hơn cái cụ thể. Còn cái cụ thể phong phú hơn, phức tạp hơn...
  • xem toàn bộ

Nội dung khác