ChúngTa.com

Tư cách thành viên WTO của Việt Nam đã đạt được đúng tháng trước khi khai mạc Hội thảo Quốc gia lần thứ 4 về phần mềm nguồn mở. Chợt giật mình khi nối hai sự kiện với nhau. Một tư cách quốc tế đạt được sau 11 năm thương thảo trường kỳ dựa lưng vào 20 năm đổi mới không những về kinh tế mà cả về lập pháp và hành chính của đất nước. Một cuộc Hội thảo nhỏ nhoi mang danh nghĩa Quốc gia của một nhánh chậm phát triển mới được "lên sàn" 6 năm của ngành tin học nước nhà. Như khua trống giữa trời sấm.

Nhát búa gỗ gõ xuống của ông Pascal Lamy báo hiệu Việt Nam chính thức trở thành thành viên WTO rồi sẽ nhanh chóng trở thành "sét đánh ngang tai" với các hộ tiêu dùng phần mềm máy tính Việt Nam vốn quen xài chùa. WTO có nghĩa là luật chơi quốc tế. Ở đó không tồn tại cái vẻ cười buồn của câu chuyện “trên bảo dưới không nghe". Thay vào đó là chế tài của cộng đồng, mà là cộng đồng của những kẻ mạnh, với kẻ yếu trong trường hợp của chúng.

Tỷ lệ phần trăm vi phạm bản quyền kỷ lục nhiều năm rồi sẽ được quy đổi thành tiền là kết cục không có hậu của một thời cơ bị bỏ lỡ. Khi mà sau sáu năm những "thiếu niên nguồn mở" vẫn không trở thành người lớn, vẫn hồn nhiên khua trống sân khấu mà ở hậu trường vẫn còn câu hỏi "nguồn mở hay không nguồn mở". Hội nhập với tầm nhìn ngắn hạn hay vai trò xã hội của Hội nghề nghiệp phát huy quá chậm, văn hoá coi thường pháp luật thấm đẫm hay sự bàng quan với hơn thiệt cộng đồng đã làm dở dang cơ hội hấp thu nguồn mở để tạo ra và bảo vệ nội sinh xã hội.

Dù với lý do nào, bây giờ đã là quá muộn để nguồn mở có thể lập nên kỳ tích xoá điểm vi phạm bản quyền hòng nhảy khỏi những món nợ tính sổ đang ào tới mà hậu quả "nhân tài" của nó có thể vượt xa những cơn bão dữ cho tới tầm cỡ sunami. Nợ tiền bao giờ cũng phải trả. Bởi, đó là WTO.