Hạnh phúc quá cũng dở

01:30 CH @ Thứ Ba - 10 Tháng Sáu, 2014

Đó là kết luận mới được công bố trong những nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Tổng hợp Yale, Denver (Mỹ) và Trường Đại học Tổng hợp Do Thái ở Jerusalem. Hạnh phúc và khát khao hạnh phúc thái quá có thể làm ảnh hưởng tiêu cực tới tâm lý, đầu độc cuộc sống và thậm chí làm giảm tuổi thọ của con người.

Kết luận trên được đưa ra trên cơ sở những thống kê thực tế. Các nhà khoa học đã xác định được rằng, những người mà thời thơ ấu được đánh giá là lạc quan và vui vẻ tính trung bình lại sống không lâu bằng những người tính khí ủ rũ hơn họ. Cảm giác đang hạnh phúc quá cũng gây nên những vấn đề có hại cho con người.

Bởi lẽ, đó là cảm giác dễ làm chúng ta mụ mị, dễ khiến chúng ta trở nên quá vô tư lự và dễ gây ra những hành động mạo hiểm. Mà trong các trường hợp mạo hiểm thì bao giờ cũng kèm theo những chuyện không may, rốt cuộc sẽ làm cuộc sống chúng ta không được kéo dài như mong muốn.

Những cuốn sách dạy bảo chúng ta làm những gì để trở nên hạnh phúc thực ra lại lợi bất cập hại. Đọc xong những cuốn sách này, độc giả tưởng mình đã biết hết bài và thi nhau truy đuổi hạnh phúc, nhưng rốt cuộc lại bị thất bại nhiều hơn thành công và vì thế, sẽ cảm thấy thất vọng nhiều hơn hy vọng. Đúng như tiền nhân đã nói, chấp nhận sự bất hạnh có lẽ còn ít đau khổ hơn cầu cạnh hạnh phúc…

Một vấn đề khác là, cảm giác hạnh phúc quá lắm khi khiến chúng ta bị rơi vào những tình huống khó xử: nhiều khi chúng ta không dám bộc lộ nó ra ngoài vì không muốn làm buồn thêm những bạn bè bất hạnh hơn mình, hoặc không muốn những người khác đố kị với sự may mắn của mình.

Và chính vì thế nên nó lại gây nên dư vị khó chịu cho chính những người đang hạnh phúc nhưng không thể bộc lộ nó ra ngoài. Hơn nữa, những người đang hạnh phúc đều bị suy giảm năng lực sáng tạo. Chân lý này có lẽ được thấu hiểu hơn cả ở các nghệ sĩ. Không ngẫu nhiên mà các nhà thơ thường thành công hơn khi thất tình. Có thể nêu ra đây một ví dụ: đó là nhà thơ Nga Xôviết Konstantin Simonov.

Lúc về già, có lần Simonov tâm sự rằng ông chỉ thực sự là thi sĩ khi yêu nữ nghệ sĩ Valentina Serova bằng một tình yêu đầy đau đớn và hoài nghi. Nữ nghệ sĩ này đã làm ông quay quắt bởi những rối lẫn và cảm giác bất an. Nhưng cũng chính vì thế mà Simonov trong nỗi bất hạnh đó đã viết nên được những vần thơ trác tuyệt của mình, như Đợi anh về hay bài thơ sau đây:

"Tôi buồn và nhớ quá
Giá tìm được ai kia
Giống hệt như em ấy
Để khỏi quay trở về.

Nhưng tìm đâu ra tay
Giống hệt đôi tay đó
Để trong cảnh chia ly
Tôi thấy buồn và nhớ?

Tìm đâu ra đôi mắt
Biết như em giận hờn
Chỉ vô cùng thi thoảng
Giọt lệ dâng nỗi buồn?

Tìm đâu ra cái miệng
Biết hát, cười như em,
Để suốt đời tôi lo
Nhỡ đâu nàng lỡ hẹn?

Tìm đâu người mà ta
Luôn thứ tha mọi nỗi
Để bên nàng vẫn sợ
Chỉ tạm thời vậy thôi.

Để sau mỗi đêm trắng
Trở dậy đón ngày sang
Ta như bị vắt kiệt
Cũng giống hệt như nàng.

Để mắt soi ánh mắt
Giữa thao thức đêm sâu
Yêu trong nàng tất cả
Cặp tâm hồn khác nhau.

Sáng không biết rằng tối
Mọi sự sẽ ra sao?
Với ta, nàng sẽ xử
Theo lệnh tâm hồn nào?

Và khốn khổ cùng nàng
Không biết làm chi ổn,
Tôi từng muốn tìm ai
Khác nàng đơn giản sống.

Nhưng muốn để người khác
Có thể thay thế nàng,
Thì cô ấy cũng sẽ
Phải giống nàng y chang.

Nhưng nàng vô giá thế,
Độc địa thế - than ôi
Trong khắp cõi vũ trụ.
Không có người thứ hai!".


Cũng đồng suy nghĩ với Simonov là danh họa người Do Thái Mark Shagal. Ông đã hình dung về tình yêu không phải là cội nguồn hạnh phúc mà là những đau đớn trống vắng đã giúp ông sáng tạo:

"Tình yêu tôi ở đâu,
ở đâu mộng ước
ở đâu niềm vui
trọn kiếp?

Tôi luôn thấy em từng bước.
Suốt đời tôi luôn thấy em.
Trong đau đớn tôi thấy em và cả
trong khốn khó triền miên.

Giọng em tôi nghe rõ ngày đêm.
Từng tích tắc đồng hồ, giọng em,
tôi nghe rõ.

Ai gọi tôi - cũng là giọng em đó.
Tôi nghe rõ em khi em lặng im…".


Yêu chỉ đơn giản vì yêu, không quá mong được yêu lại. Yêu mà không cầu cạnh hạnh phúc, thế mới may ra được hạnh phúc. Không ngẫu nhiên mà các nhà khoa học đã khuyên chúng ta rằng, hãy chấm dứt những lo lắng về việc chúng ta phải hạnh phúc. Không mong cầu hạnh phúc thì may ra mới có cơ hội được hạnh phúc thực sự.

Có điều, dù thế nào chúng ta cũng không được mất lòng tin vào điều tốt đẹp tất yếu tồn tại trên đời, vào sự "gái có công chồng chẳng phụ", vào việc “ở hiền sẽ gặp lành”. Đúng như tinh thần trong bài thơ Gửi người đang ở trên đường của một nữ sĩ Nga, Margarita Aliger:

"Em muốn được là người anh yêu dấu.
Em muốn thành sức mạnh của đời anh,
thành gió mát,
thành thơm lành miếng bánh,
thành trời cao lồng lộng trên đầu.

Nếu lỡ rồi anh sẩy chân lạc lối,
em sẽ biến thành đường đưa anh tới,
anh cứ đi theo nó chớ phân vân.
Nếu anh phải bơ phờ trong cơn khát,
em sẽ hóa thành con suối mát,
hãy lại gần uống cho thỏa nghe anh!

Nếu anh muốn đôi giờ nghỉ lại
giữa màn đêm bóng tối ken dày,
rừng dù rậm, núi dù cao đến mấy,
em vẫn thành ngọn khói bếp bình an,
thành hoa lửa soi bập bùng, yên ấm,
để anh biết rằng, em đang bên anh!

Em sẵn sàng hóa thân thành tất cả
những gì anh thương quí.
Giữa bình minh
anh hãy dậy, tới gần cửa sổ
đón nhận em trong mọi vật quanh mình.

Đó là em giữa điệp trùng cỏ dại
đang vươn lên thành những nhánh mao lương
bên hàng rào cố làm anh trông thấy
để anh động lòng, để anh xót thương.

Đó là em trong tiếng kêu ríu rít
của họa mi.
Hoa nở rộ:

hạt sương
giữa cánh hoa.

Em đó, - anh có biết? -

Em đó anh: mây giăng trải trên vườn.

Anh hạnh phúc? Nghĩa là em liền cạnh,

tình em luôn phù hộ độ trì anh!

Em thấy anh trong bao nhiêu người khác,
lối ta đi không gì chia cắt,
anh của em ơi, có hiểu điều này?
Anh dù ở nơi nào trên thế giới
chắc chắn rồi sẽ tìm thấy anh thôi,
sẽ nhận ra em và yêu em mãi!".

Tháng 5/2011

*Những bài thơ trong bài do nhà thơ Hồng Thanh Quang chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Nga.


Mới đây, Tổ chức quốc tế Hành động vì hạnh phúc" (Action for Happiness) đã đưa ra 10 nguyên tắc mà nếu thực hiện chúng, con người có thể cảm thấy mình hạnh phúc. "Mục tiêu của chúng tôi là hình thành một phong trào quần chúng toàn cầu để thay đổi một cách căn bản phong cách sống trong xã hội hiện đại", - văn kiện thành lập tổ chức này nhấn mạnh.

Theo lời giới thiệu, đại diện của Tổ chức Hành động vì hạnh phúc, GS Richard Layard nói: “Bất chấp những tiến bộ vật chất diễn ra suốt 5 thập niên gần đây trong thế giới công nghiệp, con người vẫn không trở nên hạnh phúc hơn mà ngược lại, đã xuất hiện thêm những nỗi lo và nỗi thất vọng mới. Mục tiêu của phong trào là thay đổi tình hình kém lành mạnh này”.

Tổ chức này được thành lập ở London vào tháng 11/2010 bởi các đại diện của thế giới khoa học Anh. Tuy nhiên chỉ tới giữa tháng 4/2011, tổ chức này mới được chính thức công nhận. Hiện nay đã có gần 4.500 người từ 60 quốc gia tham gia.

10 nguyên tắc để trở thành người hạnh phúc

1. Hạnh phúc không phải ở việc nhận mà là cho. Khi rảnh rỗi hãy tham gia các hoạt động từ thiện tình nguyện.

2. Hãy giao tiếp nhiều hơn, hãy nhớ tới những người bạn mà gần đây ta ít có dịp tiếp xúc.

3. Hãy tập thể dục thể thao, ít nhất là hãy chạy.

4. Hãy quan tâm hơn tới thế giới xung quanh, dành thời gian cho việc suy tư về thiên nhiên.

5. Không ngừng tự trau dồi kiến thức, hãy học thêm ngoại ngữ.

6. Hãy đặt ra trước mình những mục tiêu cụ thể và phấn đấu đạt được chúng.

7. Hãy để cho các sai lầm làm chúng ta khôn ra, tự sửa chữa và đi lên tiếp tục.

8. Hãy lạc quan bằng cách lưu tâm hơn tới những khoảnh khắc hạnh phúc trong đời.

9. Hãy chấp nhận bản thân mình như thực tế, đừng quá mặc cảm bởi những điểm yếu của cá nhân mình.

10. Hãy cảm nhận mình như một phần của một tập thể, hãy tham gia một tổ chức hay một câu lạc bộ nào đó.
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Hạnh phúc

    26/07/2019Cao Huy ThuầnThứ nhất, hạnh phúc là sống trong hạnh phúc của người khác. Thứ hai, hạnh phúc là sống vì hạnh phúc của người khác. Thứ ba, hạnh phúc là dâng hiến...
  • Đôi lời nhắn nhủ thế hệ 8X, 9X Việt về hạnh phúc

    01/07/2018Đinh Gia HưngNhân đọc bài viết về nỗi buồn của một bộ phận bạn trẻ 8&9X, tôi có một số suy nghĩ sau muốn bày tỏ cùng các bạn với tư cách là một người anh 7X trong xã hội với những trải nghiệm và độ dày thâm nhập “ý thức sống” với hy vọng chia sẻ tầm nhìn và định hướng phần nào cho các bạn trên bước đường đầy hoa hồng và gai nhọn cuộc đời...
  • Tâm lý học với việc nghiên cứu hạnh phúc con người

    20/01/2018TS. Nguyễn Chí ThuậtHạnh phúc là gì? Định nghĩa về nó tưởng vô cùng đơn giản, song lại khiến bao nhà nghiên cứu phải đau đầu và cho tới nay vẫn chưa có sự thống nhất hoàn toàn trong việc định nghĩa hạnh phúc...
  • Hạnh phúc theo cách bạn chọn lựa!

    19/10/2017Diễn giả Quách Tuấn KhanhTừ bấy lâu, người phụ nữ Việt Nam vẫn được ca ngợi với đức tính cao cả: chịu thương chịu khó; là người mẹ, người vợ thầm lặng hi sinh tất cả, quên thân mình vì chồng con. Hình ảnh người phụ nữ nuôi tằm dệt tơ, bưng cơm rót nước cho chồng, thương yêu dạy dỗ con cái…
  • “Lớp trẻ thiếu khả năng nhận diện hạnh phúc”

    15/04/2017Nếu chỉ ngồi rao giảng đạo đức thì không thể nào cứu nổi một bộ phận lớp trẻ thiếu kiến thức và kỹ năng sống đang phải vật lộn với căn bệnh HIV hay đối mặt với tình trạng nạo phá thai ở VN đáng ở mức báo động. Hành động thiết thực hơn cả là trang bị cho họ không chỉ sự hiểu biết mà còn cả hành trang tối thiểu để bảo vệ mình.
  • Hạnh phúc

    21/03/2017Nguyễn Trần BạtCon người ở bất kỳ thời đại nào đều có chung một mục đích là theo đuổi cuộc sống hạnh phúc, công cụ mà loài người đã sử dụng để tìm kiếm hạnh phúc là các quyền chính trị...
  • Dân chủ, giàu mạnh với vấn đề Hạnh phúc

    20/03/2016TS Hồ Bá ThâmNgày nay, trên thế giới đang diễn ra nghịch lý: giàu có vật chất hơn lại thấy kém hạnh phúc hơn. Cho nên đã chú ý bàn về hạnh phúc, không chỉ ở cấp độ triết học mà cả kinh tế học. Song tôi nghĩ rằng cần bàn cả ở cấp độ chính trị học và xã hội học, văn hóa học, tâm lý học. Mục tiêu nào cuối cùng cũng quy về hạnh phúc...
  • Hạnh phúc

    20/09/2015Nguyễn Trần BạtHạnh phúc có phải là một trạng thái tinh thần nhất thời của con người và có đơn giản chỉ là sự thỏa mãn các đòi hỏi hay không? Bản chất của hạnh phúc thật sự là gì? Trước những cuộc khủng bố liên tiếp xảy ra trên khắp thế giới vào những năm gần đây, chúng ta buộc phải đặt câu hỏi: loài người có thật hạnh phúc không? Vì thế, tôi muốn truy đuổi khái niệm hạnh phúc để tìm ra đâu là yếu tố cơ bản tạo nên hạnh phúc của con người...
  • Hạnh phúc là những điều giản dị

    14/03/2015Nguyễn Hải SinhHạnh phúc là gì? Làm thế nào để có hạnh phúc?... Xung quanh vấn đề này có rất nhiều câu hỏi được đặt ra và nhiều người đã trăn trở đi tìm câu trả lời cho mình.
  • Khi nào tiền bạc làm nên hạnh phúc?

    01/07/2014Đức LêĐúng là tiền bạc có thể làm người ta hạnh phúc. Nhưng với điều kiện ta phải có nhiều tiền hơn là những người xung quanh ta. Đó là kết quả của cuộc nghiên cứu mới đây nhất về hạnh phúc của nhà khoa học.
  • Về vấn đề mưu cầu hạnh phúc cá nhân và ý nghĩa của nó đối với xã hội ta hiện nay

    03/05/2014PGS, PTS. Nguyễn Tấn HùngHạnh phúc và mưu cầu hạnh phúc cá nhân là vấn đề luôn được quan tâm trong lịch sử triết học. Bài viết điểm qua các quan niệm trong lịch sử triết học - cả phương Đông và phương Tây - về vấn đề quan trọng này. Thông qua cách nhìn mácxít về hạnh phúc, bài viết xác định một vài vấn đề đang đặt ra trong xã hội ta hiện nay...
  • Càng giàu, càng thích hưởng thụ! Nhưng hạnh phúc thì...?

    20/08/2013Minh ThiKhi xã hội phát triển, ngày càng nhiều người áp dụng lối sống hưởng thụ cho chính mình. Thực ra, hưởng thụ là một điều tốt, nó là thước đo đời sống của con người và xã hội hiện đại. Vấn đề đặt ra chỉ là cách hưởng thụ như thế nào mà thôi, bởi đôi khi cách thức hưởng thụ lại có thể khiến con người bất mãn thêm và thế giới trở nên kiệt quệ...
  • Bí ẩn hạnh phúc

    02/07/2010Khánh NamNgày nay con người mong muốn cái gì đó nhiều hơn thay vì chỉ rũ bỏ bệnh tật. Họ muốn mang lại cho cuộc sống của mình ý nghĩa nào đó. Suốt nhiều năm, các nghiên cứu đã chứng minh rằng, không có cách nào thay đổi cảm giác hạnh phúc mình. Các nhà khoa học đã tuyên bố rằng, mỗi cá thể có năng lực cảm nhận hạnh phúc hạn chế và không thay đổi. Tự nhiên bạn có thể là người lạc quan hoặc bi quan...
  • Hạnh phúc không cần đám đông

    19/10/2009Trang HạTrước ngưỡng cửa ba mươi, có phụ nữ chọn chồng để được làm mẹ, có phụ nữ chọn làm mẹ ngoài ra không chọn gì khác. Cả hai đều dũng cảm như nhau. Thậm chí người ta vẫn nói làm mẹ một mình là những phụ nữ dũng cảm, mạnh mẽ.
  • Giá trị của hạnh phúc

    14/10/2009David NivenKhông bao giờ quá trễ để có được hạnh phúc nếu bạn thực sự quyết tâm. Vì cuộc sống này là thuộc về chính bạn và hơn nữa đó chính là giá trị của con người bạn.
  • Bàn một chút về hạnh phúc

    10/08/2009Nguyễn Hữu LâmNgười ta thường bảo “xấu hay làm việc tốt, dốt hay nói chữ” và chẳng biết có phải kẻ bất hạnh lại hay bàn nhiều về hạnh phúc không, mong là cái logic ấy không logic...
  • Hạnh phúc, mi ở đâu?

    06/07/2009Sưu tầmChúng ta thường nói "đi tìm hạnh phúc" có nghĩa rằng ta thường nghĩ hạnh phúc nằm ở đâu đó và ta qua một chặng đường nào đó, để mắt đeo đuổi, tìm kiếm nó như một đích ngắm. Nó ở đâu? Có chăng một địa chỉ cố định nào đó bên ngoài. Dù gì đi nữa thì hạnh phúc đang ở đây, ngay đây thôi và ta phải nhận ra rằng hạnh phúc chính là ở một tâm hồn luôn mở rộng cửa, một tâm hồn luôn biết cho đi mà không bận tâm về cái nhận được...
  • Chia sẻ về Hạnh Phúc

    27/02/2009Nguyễn Tất ThịnhCuộc sống của mọi người chúng ta luôn trăn trở về Hạnh phúc, bất chấp gian khổ chúng ta luôn tìm kiếm và kỳ vọng về Hạnh phúc. Tôi muốn cùng các bạn đọc những điều tôi nhặt nhạnh, tập hợp và tổng kết để thêm một lần ngộ ra Hạnh phúc là gì?
  • Kinh tế học hạnh phúc

    25/01/2009Mạnh KimNhìn những gương mặt và ánh mắt đầy lo ngại của dân chứng khoán thế giới thời gian gần đây, khó có thể nói họ là những người hạnh phúc. Những râm ran hàng ngày xung quanh bức tranh suy thoái toàn cầu cũng làm cho người ta nghĩ rằng thế giới rõ ràng đang không hạnh phúc.
  • Khát vọng Tình yêu & Hạnh phúc

    17/12/2008Nguyễn Khắc NhoTrong cuộc sống hàng ngày, ai mà chả mong mình được sống trong tình yêu và hạnh phúc. Lời chúc muôn thuở của con người mãi mãi vẫn là chúc nhau mạnh khỏe, thành đạt và hạnh phúc. Thế nhưng thử hỏi tình yêu là gì, hạnh phúc là gì, vì sao con người lại chúc nhau và mong mỏi thiết tha đến thế?
  • Hạnh phúc

    24/11/2008Nguyễn Khắc NhoNhiều người đã suốt đời tu thân tích đức, làm điều thiện, làm phúc, để cầu mong cho mình, cho con cháu họ hàng và quê hương được sống yên vui hạnh phúc. Các câu chuyện cổ tích dân gian của các dân tộc trên thế giới này đều có một điểm chung giống nhau là gửi gắm những ước mơ khát vọng ngàn đời về cuộc sống hạnh phúc của con người vào những bậc thần thánh, những ông phật, bà chúa, cô tiên... có đủ phép nhiệm màu...
  • Nghiên cứu định lượng về hạnh phúc và chỉ số hạnh phúc (HPI) của Việt Nam

    21/11/2007Hồ Sĩ Quý (PGS. TS. Viện trưởng Viện thông tin KHXH)Khi tiến hành đo đạc, tính toán về hạnh phúc, đóng góp của các nhà nghiên cứu định lượng được ghi nhận nhiều ở việc họ đã chỉ ra vai trò của từng nhân tố cụ thể trong cấu trúc của hạnh phúc con người. Các nhân tố thường được quan tâm và đã được xem xét là năng lực thông minh và trí tuệ, yếu tố di truyền và bẩm sinh, vai trò của giáo dục và truyền thống, ảnh hưởng của thu nhập và tiền bạc, các quan hệ gia đình và hôn nhân…
  • “Hạnh phúc”, cũng cần học!

    13/05/2007Hạnh Nguyên (London)Một đề tài tờ Daily Telegraph đưa ra đang gây tranh cãi trong những người làm giáo dục ở Anh. Đó là việc cố vấn cao cấp về giáo dục cho Chính phủ Anh, Richard Layard, giáo sư kinh tế tại Đại học Kinh tế London, đề xuất đưa một môn học mới vào giảng dạy. Môn học có tên là “Bài học hạnh phúc”...
  • Hạnh phúc

    21/02/2007Nguyễn Trần Bạt - Chủ tịch kiêm TGĐ Investconsult GroupNếu con người không có năng lực để đánh giá sự đúng đắn hay xác lập sự đúng đắn trong khi tiến hành các hành vi của mình thì con người không thể có hạnh phúc bền vững. Nhận thức được các tất yếu sẽ làm cho con người trở nên đúng đắn. Xin giới thiệu cùng bạn đọc một lát cắt trong những luận bàn sâu sắc của TGĐ- Chủ tịch Investconsult Group - Nguyễn Trần Bạt về hạnh phúc. Con đường để có được hạnh phúc, một hạnh phúc bền vững là hành trình tìm ra khuynh hướng đúng đến tận cùng giới hạn và vượt qua...
  • Tài sản và việc mưu cầu hạnh phúc

    02/05/2006Từ “tài sản” do Locke sử dụng có hai nghĩa. Thứ nhất, ông ta muốn nói tới tất cả mọi thứ mà con người có được nhờ quyền tự nhiên của họ, đặc biệt là cuộc sống, tự do và điền sản. Với Locke, việc “bảo vệ tài sản,” trong nghĩa tổng quát này, miêu tả một mục tiêu bao trùm của chính quyền dân sự...
  • Tiền bạc có mua được hạnh phúc

    16/01/2006Trần Cao Dũng trích dịch từ bài của tác giả Mark SkousenĐồng tiền có thể cung cấp cho mọi người rất nhiều lợi ích: điều kiện sống tốt hơn, địa vị xã hội, du lịch, hưởng thụ, chăm sóc sức khỏe, giải trí vv..vv.. Cảm giác được sống trong sung túc, có một tài chính cá nhân vững chắc luôn mang lại sự toại nguyện vô bờ...
  • Tiền tài & Hạnh phúc

    22/11/2005TS. Nguyễn Chí ThuậtTrung tâm Thăm dò Giá trị Thế giới đã tiến hành trong năm 2002 cuộc điều tra dư luận với hai câu hỏi được đưa ra: Bạn có phải là người hạnh phúc? và Bạn có hài lòng về cuộc sống của mình?
  • xem toàn bộ