Sự biến động của cuộc sống trong gia đình hiện đại

01:40 CH @ Thứ Hai - 15 Tháng Chín, 2014

Có một quan niệm sai lầm đang chi phối không ít trong lớp trẻ ở những gia đình quyền quý, sang trọng là cần nhanh chóng thoát ra khỏi một sự ràng buộc của gia đình và coi đó là một cách tự giải phóng mình, từ bỏ những ảnh hưởng của nền nếp, tư tưởng lạc hậu, lỗi thời.

Đó là mặt trái tư duy của giai đoạn kinh tế phát triển, khi mà số gia đình giàu có ngày càng nhiều, của cải vật chất phong phú thừa thãi.

Con cái trong những gia đình hiện đại thường vừa tích cực tận hưởng những đồng tiền ưu ái của bố mẹ vừa muốn thoát ra khỏi vòng tay của những người lớn trong nhà. Họ sống nhiều với người yêu, với bạn bè cùng lứa với những nơi vui chơi giải trí nhiều hơn với những người thân trong gia đình.

Họ tiêu tiền như vặn vòi nước xả láng nơi công cộng. Nhu cầu ăn, mặc ngày càng tăng. Gặp bạn bè là kéo vào quán bia, vào nhà hàng; thấy áo quần mốt mới là lập tức đua đòi, vội vã mua sắm, bất chấp giá cả. Áo quần và những đồ dùng khác cũ hơi lạc mốt liền thải ra hàng đống, hàng đống. Thì giờ chơi bời của họ thường nối liền sau lúc đi học hoặc đi làm nên thời gian vắng nhà của họ là dài dằng dặc. Kể cả khi họ đã có vợ, có chồng nhưng chưa có con thì phong cách sống như vậy vẫn chưa chấm dứt. Đường phố, cửa hàng giải khát, câu lạc bộ, sân vận động, công viên, rạp hát, vũ trường là nơi tụ hội của họ. Nhiều khi chả có chuyện gì để nói, chả có gì để chơi nhưng họ vẫn đến với nhau như một thói quen cần thiết.

Không chỉ đối với lớp trẻ mà nói chung nhiều thành viên trong gia đình cũng muốn sống thoải mái. Nhu cầu tự do của một số người đã phát triển phức tạp, vượt ra ngoài những định chế của một gia đình nền nếp, một xã hội trật tự ổn định. Buổi sáng thì mỗi người điểm tâm mỗi kiểu; kẻ ăn bánh cuốn, người ăn phở, ăn bún, uống sữa, cà phê, kẻ thì ở nhà gọi gánh quà đến, người thì ra ngõ, ra phố... Bữa ăn trưa thì cũng lại càng tự ý tùy tiện, ai nấy đều ăn tự do ở gần cơ quan mình làm hoặc gần nhà trường mình học. Bữa chiều tối thì may ra mới có khả năng ăn tập trung nhưng lại xảy ra hiện tượng về lỗ mỗ, không cùng một lúc, nhiều khi không chờ được, lại phải ăn làm nhiều bữa khác nhau: thức ăn, cơm... lại phải chia ba sẻ bốn, thật nhiêu khê, phiền toái. Muốn thực hiện một buổi sum họp toàn gia đình là rất khó. Có người thường xuyên vắng nhà từ sáng tinh mơ cho đến đêm khuya. Khi cần trao đổi với nhau điều gì lại phải giải quyết bằng điện thoại di động.

Kỷ cương lề thói của một gia phong hầu như bị phá vỡ hoàn toàn. Tiếng nói của ông bà cũng mất thiêng. Cha mẹ dạy bảo con không được ghi nhận nghiêm túc như trước.

Người già thấy cô đơn lạnh lẽo và hay mặc cảm về sự hiếu thảo của con cái.

Những xung đột, những cãi cọ vặt giữa người này người khác trong nhà thường xẩy ra như cơm bữa. Những suy nghĩ khác nhau trong nhân sinh quan, thế giới quan cứ thế tự do phát triển, rất khó thống nhất vì chẳng ai đề ra được tiêu chí chung, chẳng ai đứng ra điều khiển được. Hình như ai cũng ngại làm việc đó, nếu không nói là ai cũng muốn tránh.

Việc yêu đương, kết hôn của lớp trẻ bây giờ cũng rất phóng khoáng. Sự điều khiển, hướng dẫn và can thiệp của bố mẹ không còn tác dụng mấy. Tiêu chí yêu đương và kết hôn bây giờ cũng thoáng đãng hơn. Tiêu chí về trí tuệ và gien dòng dõi ngày nay được đặc biệt chú ý, nhất là sự lựa chọn của con gái. Song cũng còn không ít người bất cần tiêu chí. Họ gặp nhau thấy thích thích nhau bằng cảm giác là đã kết với nhau bất kể có sự chênh lệch quá nhiều về tuổi, về hiểu biết, nghề nghiệp, về tính cách của nhau, của gia đình. Họ dễ dàng kết với nhau và cũng dễ dàng chia tay nhau.

Họ dễ dàng quan hệ tình dục với nhau dù chưa thực yêu nhau, chưa hề có ý định kết hôn với nhau. Trong điều kiện thuận lợi hiện nay cộng với tư tưởng tự do, họ cho vấn đề tình dục không phải bàn, tựa như mời nhau đi uống cà phê hay đi ăn phở dù mới quen nhau. Còn chuyện lấy nhau thì mới cần suy nghĩ. Do đó tình trạng nạo thai hoặc có con ở tuổi vị thành niên hiện nay là đáng báo động.

Đối tượng chọn lựa tìm hiểu của lớp trẻ bây giờ cũng rộng lắm. Con gái có thể yêu cả những người già nếu còn khỏe, có hình thức, có tài năng hoặc địa vị tiền tài. Người đàn bà góa chồng nhiều tuổi có thể yêu một thanh niên chưa hề yêu. Việc yêu và kết hôn với người có quốc tịch nước ngoài cũng ngày càng nhiều dù cho họ chưa hiểu nhau mấy. Họ thường để cho trái tim đập tự do mà không hề suy nghĩ nhiều. Do vậy mà hiện tượng ly hôn, ly thân, hiện tượng ngoại tình giai đoạn này diễn ra phổ biến hơn bao giờ hết.

Những kết quả lớn lao trong sự phát triển khoa học kỹ thuật và công nghệ không tương ứng với sự phát triển khoa học xã hội và nhân văn còn chậm chạp càng không tương ứng với kết quả giáo dục gia đình ngày càng sút kém, nhất là về mặt đạo đức và văn hóa sống.

Việc nam nữ sống với nhau đã trở thành một hiện tượng khá tự nhiên. Có người gọi đó là hình thức hôn nhân thử nghiệm. Có người sống với người khác giới như thê đến người thứ ba, thứ tư mà vẫn chưa thành vợ thành chồng. Việc sinh con không gắn chặt với tình yêu và hôn nhân. Hiện tượng có con ngoài giá thú hoặc có con trước hôn nhân không còn là hiện tượng hiếm hoi nữa.

Việc sinh đẻ cũng ít hơn trước; một phần do thực hiện kế hoạch hạn chế phát triển dân số của đất nước, một phần ai cũng muốn được rảnh rang thoải mái để học tập, trau dồi tài năng và hưởng thụ cuộc sống đang ngày càng được nâng cao.

Quy mô gia đình ngày càng bé lại. Số gia đình sống theo hình thức tam đại đồng đường (ba thế hệ) ít dần. Nam nữ thanh niên khi đã có vợ có chồng, nhất là khi đã có con thường tìm cách xoay xở một chỗ riêng, không muốn ở chung với bố mẹ. Cơ cấu gia đình lontg lẻo. Quan hệ giữa bố mẹ và con cái quan hệ giữa người già và người trẻ trong nhà thường hay có những mâu thuẫn căng thẳng do có sự khác biệt về tâm lý giữa các thế hệ. Mặt bằng dân trí trong gia đình được nâng cao, sự chênh lệch về trình độ giữa người này người khác, giữa người già và người trẻ không nhiều. Do đó tính gia trưởng của người chủ gia đình có bớt đi và không khí dân chủ trong gia đình có tăng lên nhưng mặt khác hiện tượng dân chủ cực đoan, hiện tượng tự do chủ nghĩa phát triển và nền nếp gia phong bị phá vỡ.

Nhiều vấn đề của gia đình được xã hội hóa như việc chọn trường thi vào đại học, việc học nghề, việc mua đất, làm nhà... thường thì phải tham khảo ý kiến người này người khác chung quanh hoặc phải đến những cơ quan tư vấn. Song cũng có nhiều vấn đề của xã hội lại được gia đình hóa, như những vấn đề thời sự quan trọng, chuyện bóng đá, thời trang những vấn đề về giá cả một số mặt hàng tăng vọt, vấn đề cưới hỏi, sinh nhật thời nay... Những cuộc sinh hoạt bàn luận những vấn đề xã hội trong gia đình có học vấn cao thường hay xảy ra khá thú vị và cũng khá bổ ích.

Song lại có một điều ngược lại các gia đình trí thức, các gia đình hiện đại thường chây lười lao động chân tay, kể cả lao động phục vụ. Cậy thế có người giúp việc, đi làm về là cứ để xe ngồi sà vào bàn, cần quả ớt, múi chanh là sai; không hề động vào một việc gì, kể cả những việc rất nhẹ nhàng. Những buổi tiệc tùng chiêu đãi bạn bè, người thân hay những ngày cưới xin, cúng giỗ đều dùng điện thoại gọi các công ty dịch vụ chăm lo tất cả. Đến nỗi có một số gia đình, con gái không biết nấu ăn, không biết khâu vá, thêu thùa, con trai không biết đóng đinh, không biết gọt cán dao.

Đó, các gia đình thành thị thời nay đã có những biến động lớn lao như thế đấy. Đừng ngạc nhiên, đừng bi quan. Đó là sự bùng nổ tự nhiên của một xã hội trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Có một điều cần phải kiên định trong nhận thức rằng, bất kỳ thời nào, gia đình cũng vẫn là tổ ấm, vẫn là một tế bào của xã hội để mãi mãi không bao giờ quên trách nhiệm xây dựng gia đình mình thành một gia đình văn hóa lành mạnh. Thấy rõ tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường vào cuộc sống gia đình như thế để có những biện pháp thích hợp mà phòng ngừa và xóa bỏ nó có hiệu quả, đồng thời biết phát huy những điều kiện thuận lợi mà thời đại tạo ra cho gia đình.

Nguồn:
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Tết và những giá trị gia đình thời hội nhập

    22/01/2020Trần Thị TrườngXuân đến Tết về không chỉ là ngày, là mùa đón khí mới mà còn là dịp con người tri ân tổ tiên, nguồn cội, biểu tỏ tình yêu thương với gia đình, người thân, bạn bè…
  • Vai trò vợ & chồng trong gia đình thời @

    20/10/2018Thích Đức ThiệnĐức Thích - ca đề ra 6 nguyên tắc hoà hợp gọi là Lục hoà. Thế nào là hoà hợp? Nghĩa là đoàn kết và hoà thuận nhưng ý nghĩa cao hơn. Đoàn kết sau có thể chia rẽ, hoà thuận có thể lại bất hoà nhưng Phật ví hoà hợp như được pha sữa vĩnh viễn không thể tách rời...
  • Giáo dục gia đình - những thách đố mới

    13/03/2017Nguyễn KiênKhông thể có sự hình thành và phát triển nhân cách một cách đầy đủ và vững bền nếu không có một môi trường giáo dục gia đình thuận lợi. Bởi vì gia đình là thể chế đầu tiên quan trọng nhất in dấu lên nhân cách đang hình thành vào lứa tuổi còn non dại, khi trẻ em chưa có ý thức rõ về điều đó...
  • 6 bước để có gia đình bền vững

    25/11/2016Lê NgânMọi vinh quang của cá nhân sẽ không thể được nói là trọn vẹn nếu đằng sau đó không phải là một “hậu phương” vững chắc. Hơn hết thảy, xây dựng một gia đình bền vững vẫn nên là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của mỗi người.
  • Câu chuyện về cư xử trong gia đình

    12/07/2014Nguyễn Tất ThịnhXin gửi các bạn 3 mẩu chuyện tôi đã gặp trong cuộc sống. Sau từng câu chuyện này, tôi cũng muốn bạn đọc liên tưởng đến những gì có thể, tự đặt ra những câu hỏi với xã hội, con người, cuộc sống xung quanh mình. Bởi quan niệm, hành vi, phong cách, tư duy của mỗi người đều là sản phẩm tất yếu của xã hội chúng ta đang sống trong đó, và con người nào thì xã hội ấy. Những trăn trở, những câu hỏi, muôn thuở là sự khởi đầu của những thay đổi cho dù rất nhỏ...
  • 10 bí quyết cân bằng công việc và gia đình

    20/09/2013Ths Bùi Quang VĩnhNhiều người cho rằng, đàn ông thành công trong sự nghiệp hơn phụ nữ vì họ không vướng bận việc tề gia nội trợ và làm mẹ. Điều này không hẳn đúng: Làm thế nào để vừa là một doanh nhân thành đạt vừa là một người cha, người chồng tốt, một "cái nóc" vững chắc cho ngôi nhà của mình là điều không phải ai cũng làm được. Các nhà tâm lý và quản trị đã đưa ra 10 bí quyết cân bằng giữa công việc và gia đình dành cho doanh nhân.
  • 7 thói quen để có một gia đình hạnh phúc

    01/11/2012Bùi Quang MinhCovey là một nhà triết gia hiện đại đại tài. Cất giọng lên và những giai thoại về vợ và những đứa con của ông ấy với sự truyền cảm và những câu chuyện có thật, những bài học, và những chuyện ngụ ngôn của chính ông ấy, ông đã viết nên một quyển sách với những điều dành cho tất cả các bậc phụ huynh mà thực sự muốn nâng cao sức mạnh và cái đẹp của chính gia đình họ...
  • Văn hóa gia đình

    28/06/2009Phóng viên O2TV thực hiệnGia đình là một khái niệm động, gia đình không phải là những bữa ăn đầm ấm, gia đình không phải là những buổi picnic hấp dẫn đối với người xem. Nếu gia đình là một vở kịch để người khác xem cho đẹp mắt thì gia đình ấy chắc chắn không bền vững và không hữu ích.
  • Kết hôn sớm và định dạng gia đình kiểu mới

    21/09/2008Có vẻ như đang có một xu hướng kết hôn sớm trong giới trẻ hiện nay. đây là một trào lưu nhất thời, hay là kết quả của một quá trình “chín sớm” trong con đường trưởng thành của người trẻ?
  • Để gia đình mãi mãi là nguồn hạnh phúc

    28/11/2007Văn TúCho dù công việc của bạn có bận đến đâu cũng nên dành một khoảng thời gian nhất định cho gia đình của bạn. Hãy thể hiện tình cảm của bạn đối với mọi người trong gia đình bằng những lời nói, cử chỉ cụ thể...
  • Đạo đức gia đình trong nền kinh tế thị trường

    22/05/2007Nguyễn Thị KhoaĐạo đức gia đình là toàn bộ những quan niệm về giá trị và quy phạm về hành vi của con người trong vấn đề hôn nhân và gia đình. Mọi cử chỉ, hành vi, thái độ của mỗi người về hôn nhân và gia đình vừa thể hiện bản chất đạo đức cá nhân, vừa cho biết bản chất đạo đức của mối quan hệ trong gia đình. Sự hình thành đạo đức gia đình không chỉ dựa trên những quy định của pháp luật, của phong tục tập quán và truyền thống dân tộc, mà còn dựa trên niềm tin và dư luận xã hội.
  • Bữa cơm gia đình Hà Nội

    01/01/1900Băng SơnPhải là một kẻ cô đơn, một người rơi vào hoàn cảnh gia đình không trọn vẹn, không hoàn chỉnh mới thấy không khí gia đình là quý báu như thế nào, nhất là những bữa cơm gia đình, dù nó là hàng ngày nó quen thuộc với ta suốt một đời... Nó là tình yêu, là sức khỏe, là thương mến, là tình máu mủ ruột rà… hơn thế nữa, nó còn chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa, và thực chất, nó chính là một phần của văn hóa Thăng Long - Hà Nội.
  • Hội nhập với thế giới và bản sắc văn hóa gia đình Việt Nam

    07/03/2007Nguyễn Võ Lệ Hà“Vì ta sùng bái hâm mộ cái phong lục xã hội Âu, Mỹ - cái chế độ hôn nhân của họ mà ta muốn mang hết thảy về thay đổi cho ta, đó chẳng những không hấp thụ được cái tinh hoa văn hóa họ mà lại dẫm lên cái cặn bã văn hóa của họ... Vậy thì chị em ai là người chủ trương sự giải phóng cho nữ giới, phải nên lựa chọn cái tính chất văn hóa cũ cùng cái tính chất của văn hóa mới dung hòa thế nào cho phù hợp nhau, để tạo nên những người phụ nữ rất trung thành với nghĩa vụ của mình...
  • Tâm linh và mỹ học – nền tảng của văn hóa gia đình

    01/03/2007TS. Nguyễn Đình Đặng Lục – Vụ trưởng Vụ Pháp luật Ban Nội chính TWGia đình đã tạo nên xã hội, mối quan hệ tương tác đó đã tạo nên một chỉnh thể thống nhất của xã hội loài người. Sự phát triển rực rỡ của nền văn minh nhân loại không phải tự có mà nó được bắt đầu từ chính cuộc sống gia đình. Gia đình truyền thống của Việt Nam vẫn được duy trì trên nền tảng của văn hóa gia đình được hình thành và phát triển dựa trên sự kết hợp chặt chẽ của hai yếu tố: tâm linh và mỹ học...
  • Vấn đề giáo dục đạo đức và nếp sống văn hóa gia đình truyền thống trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay

    01/01/1900Lê Ngọc AnhBên cạnh những người vẫn giữ được lòng hiếu thảo với cha mẹ, vượt lên khó khăn, sống có hoài bão, đã xuất hiện lối sống thực dụng, phóng đãng, xem nhẹ hoặc không còn biết đến lòng hiếu thảo là gì. Cũng đã có không ít người vội quên đi cuộc sống vất vả, khó khăn nơi thôn dã mà trước đó ít lâu họ đã nếm trải để chạy theo lối sống phung phí tiền bạc, lạnh lùng, thậm chí coi thường và xa lánh nhưng người có cuộc sống hiện còn nghèo khó.
  • Hệ lụy gia đình - nhà trường

    03/11/2006Trầm Thiên ThuGiáo dục không chỉ đơn thuần là nuôi con cái đầy đủ về vật chất, mà giáo dục chủ yếu nhăm giúp con cái trở nên người hữu dụng, một công dân tốt cho gia đình, cho xã hội, đất nước và cho giáo hội (với những người có tín ngưỡng). Chúng sẽ là những người cha, người mẹ trong tương lai. Vậy thì về tâm sinh lý, trưởng thành nghĩa là biết dẹp bỏ "cái tôi" để biết vì người khác. Cái Tôi là đáng ghét...
  • Gia đình thời @

    16/09/2006Thủy Hương
  • Quy mô gia đình ở Việt Nam đang thu nhỏ

    29/07/2006Trình độ kinh tế xã hội phát triển, sự giao thoa hội nhập với nhiều nền văn hoá khác nhau trên thế giới, cùng với nhịp độ của công cuộc hiện đại hoá, công nghịêp hoá đất nước ngày càng nhanh chóng đã và đang tác động đến quy mô và nếp sống của gia đình Việt Nam...
  • Gia đình, họ hàng, một cái nhìn còn bỏ ngỏ

    10/07/2006Nguyễn Quang ThânTrong nhiều năm gần đây, người Việt có khuynh hướng quay trở về với gia đình, họ hàng, mộ tổ tiên, làng xóm và quê hương như để bù lại là năm tháng xao lãng. Nhà văn hóa Phan Ngọc có nhận xét lạc quan: "Đây là một tập quán hay, nó giáo dục con người phải sống xứng đáng với cha ông, từng người một rời khỏi cương vị xã hội, quay trở về với cương vị thành viên của dòng họ”...
  • Bảo vệ gia đình trong thế giới online

    06/07/2006Triệu Tú Vân (tổng hợp)Những đứa trẻ lớn lên trong thời đại Internet đều không xa lạ với những ngôn từ đặc trưng của thế hệ @: Bluetooth, ipods, MSN, lướt web, chat, webcam...
  • Xây dựng hạnh phúc gia đình qua những bữa cơm hàng ngày

    05/04/2006Lê Thi (GS, Trung tâm nghiên cứu Gia đình và Phụ nữ)Hạnh phúc gia đình được thể hiện qua những việc làm nho nhỏ trong cách ứng xử, đối xử giữa các thành viên, qua những nét sinh hoạt cụ thể, diễn ra hàng ngày trong đời thường, như ăn uống, nghỉ ngơi, chuyện trò, vui chơi...
  • Phỏng vấn một vị “trụ cột gia đình”

    18/03/2006Ba BêDù phụ nữ đã được coi là bình đẳng với nam giới và rất nhiều chị em thành đạt, nhưng các đấng mày râu cũng như toàn xã hội vẫn coi đàn ông - tức người chồng, người cha là “trụ cột gia đình"...
  • Vai trò lịch sử của gia đình

    08/03/2006Trong các thời đại và nơi chốn khác nhau thì gia đình con người rất khác nhau về tổ chức, điều hành, và vai trò xã hội của nó. Nhưng luôn luôn và ở đâu nó cũng thực hiện một chức năng cơ bản – sinh sản và nuôi dưỡng bọn trẻ. Đây là mục đích và nền tảng tự nhiên của gia đình...
  • Tư tưởng nho giáo về gia đình và việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay

    21/12/2005Minh Anh...kế thừa những tư tưởng tích cực của Nho giáo về gia đình trong việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay nhằm thực hiện thành công xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là việc làm cần thiết...
  • Cảm nhận gia đình

    24/08/2005Tương LaiCó những giá trị vĩnh hằng, nhưng không phải bất cứ lúc nào người ta cũng cảm nhận đầy đủ về nó. Nhưng rồi trong những bối ảnh nào đó, tự nhiên giá trị ấy lại nổi trội hẳn lên, cuốn hút và vẫy gợi sức chủ ý của toàn xã hội. Gia đình, giá tri vĩnh hằng của gia đình đang có súc cuốn hút và vẫy gọi ấy đang hiện diện như một môi trường cần được chăm sóc gây dựng thế nào để không khí mà các thế hệ sống trong đó được hít thở là trong lành và là dưỡng chất cho đời sống vật chất, nhất là đời sống tinh thần, tình cảm của mọi thành viên...
  • Quản lý chi tiêu trong gia đình

    28/07/2005Nói chuyện về tiền bạc sẽ dễ dàng hơn nếu vợ chồng thỏa thuận về những vấn đề ưu tiên. Nhưng đôi khi việc thoả thuận về những vấn đề ưu tiên cũng khó khăn vì thói quen sử dụng tiền bạc đã được hình thành từ lâu mà không dễ gì thay đổi.
  • Mối quan hệ cá nhân - gia đình trong bối cảnh Việt Nam đi vào toàn cầu hóa

    19/07/2005Lê ThiĐi vào hội nhập và toàn cầu hóa, xã hội Việt Nam đang chịu những tác động tích cực và tiêu cực, cả về mặt kinh tế và văn hóa xã hội. Gia đình, tế bào cơ sở của xã hội, tất yếu có những biến động khi xã hội đang thay đổi, có những đổi mới trong quan hệ giữa các thành viên gia đình, giữa cá nhân và gia đình. Vậy cần giữ gìn, phát huy vai trò gia đình như thế nào trong điều kiện mới?
  • Gia đình trên hết - Kế hoạch từng bước tạo dựng một gia đình hoàn hảo

    04/07/2005Một gia đình thực sự là gì? Với Tiến sĩ Philip Mc Graw, ông tin rằng gia đình phải là trung tâm, là giá trị quan trọng nhất trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Trong cuốn sách "Gia đình trên hết - Kế hoạch từng bước tạo dựng một gia đình hoàn hảo", ông sẽ chỉ ra cho chúng ta những vấn đề phức tạp của cuộc sống gia đình, những vấn đề mà có thể chúng ta đã chưa bao giờ nhận thức được một cách rõ ràng...
  • xem toàn bộ

Nội dung khác