Tỉ phú Mỹ Jeffrey Bezos: Át vía sách in

09:19 SA @ Thứ Hai - 01 Tháng Mười Một, 2010
Cho tới bây giờ ông vẫn hay tự hào khoe vì hồi nhỏ đã luôn luôn học ở mức xuất sắc. Nhưng cho tới bây giờ ông vẫn chưa một lần đặt chân tới châu Mỹ Latinh và đặc biệt là chưa hề tới vùng Amazon. Mỗi tháng ông mua khoảng 10 cuốn sách in và đọc khoảng 3 cuốn.

Tuy nhiên hiệu sách trên mạng Amazon.com của ông luôn là một trong top-ten những website được truy cập nhiều nhất thế giới. Jeffrey Bezos đặt ra cho mình mục đích sẽ loại bỏ sách in ra khỏi nhu cầu của con người. Giới quan sát nhận định rằng, với đà phát triển hiện nay của Amazon.com, chẳng bao lâu nữa Bezos sẽ từ một tỉ phú bình thường trở thành một siêu tỉ phú cỡ Bill Gates, Warren Buffett, Carlos Slim… với gia sản ở mức 25-30 tỉ USD.

Món quà quý thời @

Jeffrey Bezos được ghi công vì đã giúp nhân loại có thêm một thói quen đọc sách mới - không phải lần giở từng trang giấy và cũng không phải chúi mũi vào những tủ sách bụi phủ. Tại nước Mỹ hiện nay hơn một nửa số sách được bán ra thông qua mạng Internet. Chính nhờ những cố gắng của Bezos mà quan niệm hình thành từ nhiều thế kỷ nay về sách đã không ngừng thay đổi.

Từ ngày 27/8/2010, thủ lĩnh trong lĩnh vực bán sách trên mạng - Hãng Amazon đã bắt đầu gửi theo yêu cầu đặt trước các loại sách điện tử Kindle thế hệ thứ ba. Các chuyên gia dự đoán rằng tới cuối năm nay có thể sẽ bán được tổng cộng tới hơn 6 triệu Kindle.

Nếu thêm vào con số này những cuốn sách điện tử của các hãng cạnh tranh khác như Sony Reader, iPad tới Apple, Barnes & Noble Nook, IREX… thì bắt buộc chúng ta phải công nhận rằng, công nghiệp in sách và phát hành sách in sẽ phải đối mặt với những đổi thay kỳ vĩ.

Kindle, đó không chỉ là một cuốn sách. Đó là cả một thư viện xách tay mà chúng ta lúc nào cũng có thể hoặc ngay lập tức tìm thấy từ vài ba trăm tới cả nghìn rưởi tác phẩm mà mình cần chỉ với giá 10 USD một bản, hoặc trong bất cứ thời điểm nào download những cuốn sách mới từ catalog của Amazon.com. Chủng loại tác phẩm ở đây cực kỳ phong phú, có thể đáp ứng cho mọi sở thích: 1,5 triệu tên sách hiện đại và khoảng gần 2 triệu tên những cuốn sách đã xuất bản từ năm 1923 trở về trước.

Mẫu sách điện tử này do Hãng Lab126 thuộc Amazon nghiên cứu sáng chế. Hai phiên bản đầu tiên của Kindle, mặc dầu có mức giá 399 và 299 USD nhưng vừa được tung ra thị trường đã bán chạy như tôm tươi - với tổng số lượng phát hành lên tới gần 4 triệu bản.

Từ ngày 19/10/2009, phiên bản Kindle 2 đã được bán ra cả các thị trường nằm ngoài nước Mỹ. Phiên bản Kindle 3, mới nhất, nhiều tính năng nhất và trang nhã nhất lại được bán với giá rẻ hơn các phiên bản trước 189 USD dành cho 3G và Wi-Fi, 139 USD dành riêng cho Wi-Fi…



Cậu bé cầm tuốcnơvít

Người sáng lập và cũng là thủ lĩnh bất biến của Hãng Amazon, Jeffrey Bezos, sinh ngày 12/1/1964. "Lord sách", như tạp chí Forbes gọi ông, coi thành tựu lớn nhất của đời mình không phải là vị trí 43 trong danh sách các cự phú giàu có nhất thế giới (hiện nay, gia sản của ông được định giá ở mức 12,3 tỉ USD) mà là chính thành công của sách điện tử Kindle: "Đó là thứ quan trọng nhất mà chúng tôi đã làm được cho tới nay".

Như Bezos về sau nhớ lại, mọi chuyện bắt đầu vào năm 1994. Khi ấy nhà tỉ phú tương lai vừa bước vào tuổi tam thập nhi lập, bắt đầu tư duy một cách điềm đạm và tỉnh táo hơn, ít dựa theo cảm tính mà luôn biết tính toán một cách tinh tế. Vào một thời điểm đẹp giời nào đó, bỗng nhiên Bezos nhận thấy rằng, số lượng những người sử dụng mạng Internet, khi đó cũng mới xuất hiện thôi, chỉ trong một năm đã tăng lên gấp 2.300 lần.

Ý tưởng làm kinh doanh trên mạng đã nảy sinh tức thì. Quá trình nghiên cứu một cách bài bản danh sách 20 sản phẩm bán chạy nhất theo các catalog gửi qua bưu điện đã gợi ý cho cách bắt đầu khởi nghiệp. Đó là từ một món quà hay ho nhất, từ sách, tất nhiên là như thế. Kinh doanh mặt hàng này vừa dễ nhận được đơn đặt hàng, vừa dễ chuyển hàng đi…

Bezos đã xây dựng kế hoạch kinh doanh cho Công ty Amazon của mình trên chiếc xe hơi Chevrolet cũ kỹ trong lúc vợ ông cầm lái đi trên con đường rời khỏi cuộc sống bình ổn ở Seatle bên bờ Tây mà tại khu ngoại ô có kho sách lớn nhất nước Mỹ của Tập đoàn xuất bản Ingram.

Những người thân quen đã rất ngạc nhiên trước quyết định này của Bezos: trước đó, ông chưa bao giờ tỏ ra là người mê sách. Từ thuở ấu thơ, ông vẫn chỉ thích các đồ cơ khí. Ba tuổi, cậu bé Jeffrey đã không biết kiếm ở đâu ra một cái tuốcnơvít và đã tháo cái nôi của mình ra rồi lắp lại cho giống một cái giường nhỏ hơn. Lên học phổ thông, Jeffrey đã xây dựng hẳn một phòng thí nghiệm tại garage của cha mẹ và tại trang trại của ông nội ở Texas.

Cậu bé đã thiết kế một hệ thống cảnh báo bằng âm thanh mỗi khi có những vị khách không mời (là anh chị em của cậu) tới chơi. Tại Trường Đại học Princeton, Bezos học chuyên về vật lý nhưng rồi lại chuyển sang nghiên cứu máy tính. Thoạt tiên, ông trở thành Phó Chủ tịch trẻ nhất của Bankers Trust Company tại New York, rồi lặp lại kỷ lục này ở Hãng Shaw.

Trong số những người đầu tiên tin vào ý tưởng mới của Bezos có cha mẹ ông: họ đã trao cho ông khoản tiền 300 nghìn USD mà họ đã tiết kiệm cả đời mới có. Ngày 16/7/1995, website Amazon.com đã chính thức ra mắt thế giới. Ba computer để bàn mang nhãn hiệu Sun được xếp thành hai hàng trên hai cái bàn được ghép từ những cánh cửa gỗ mua ở cửa hàng gia dụng với giá 60 USD một bộ.

Sau một tháng, Amazon.com đã bán được sách ở khắp 50 bang của nước Mỹ và ở 45 quốc gia trên thế giới. Tới tháng 9/1995, tổng doanh thu bán sách là 20 nghìn USD một tuần. Việc chuyển sách được thực hiện rất đơn giản, không cần phải động não để "sáng chế ra xe đạp" làm gì: tùy theo thời hạn cần nhận được sách mà chuyển theo đường bưu điện bình thường hoặc qua các kênh chuyển phát nhanh.

Bezos cùng các cộng sự đã dốc sức để ngày một cải tiến hoạt động của website Amazon.com, mở rộng chủng loại hàng, và đã xây dựng được, như chính lời ông sau này nhận xét, một bách hóa tổng hợp lớn nhất thế giới. Tới năm 1999, Amazon.com đã được tôn vinh là hiện tượng lạ nổi bật trong thế giới mạng và bản thân nhà doanh nghiệp 35 tuổi Bezos được tạp chí Time bình chọn là nhân vật tiêu biểu trong năm.

Và thế là Bezos được là một trong 5 người trẻ nhất giữa đội ngũ những nhân vật được hưởng vinh dự này. Trẻ hơn ông chỉ là phi công Charles Lindberg (năm 1927, ở tuổi 25), nữ hoàng Anh Elizabeth II (năm 1952, ở tuổi 26) và Martin Luther, chiến sĩ đấu tranh cho quyền của người da đen ở Mỹ (năm 1963, ở tuổi 34). Ban biên tập tạp chí Time nhận xét về Bezos: "Anh đã đặt nền móng cho tương lai của chúng ta".

Còn bình luận viên nổi tiếng Joshua Ramo thì viết đầy hứng khởi: "Trong nền kinh tế của chúng ta luôn xuất hiện những cú hích địa chấn, những con người cảm nhận được độ rung trước những người khác. Cornelius Vanderbilt là người đầu tiên cảm thấy thời đại của đường sắt đã tới. Thomas Waston đã tiên cảm được thế kỷ của computer ngay từ khi máy tính chưa xuất hiện". Và Bezos cũng ở trong đội ngũ những người thính nhạy này, ông Ramo kết luận.

Trong bất luận trường hợp nào, những thành công đầu tiên của Bezos và công ty do ông sáng lập đã vượt quá bất cứ một sự trông đợi nào. Dù rằng cũng không thể nói là mọi sự lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió. Năm 2000, trong giai đoạn sập tiệm hàng loạt của các dotcom (các công ty dựa vào kinh doanh trên mạng), giá cổ phiếu của Amazon trong 9 tháng đã giảm từ 106 xuống còn 41 USD. Cuộc khủng hoảng đã bắt buộc phải sa thải 1.300 nhân viên và xem xét lại danh mục hàng hóa. Bezos đã phải rất nỗ lực để tới quý tư của năm 2001, công ty rốt cuộc đã vượt được khó và bắt đầu lại ăn nên làm ra.

Nói chung, Bezos không bao giờ hứa với các nhà đầu tư những đồng tiền mau và dễ kiếm. Và ông cũng không hề dè sẻn những lời dự đoán mang tính đe dọa: lúc nào mức độ mạo hiểm là sẽ không có lời cũng ở khoảng 70%! Nhưng dù ông nói gì thì mọi người vẫn tin vào thiên tài kinh doanh mạng của ông.

Cũng như ông đã tin vào những người lập ra Google và năm 1998, khi "gã khổng lồ" này mới đi những bước đầu tiên, trong lúc chính mình cũng đang có những khó khăn tài chính, đã mua cổ phiếu của Google tới 250 nghìn USD. Hiện nay trị giá của số cổ phiếu đó vào khoảng một tỉ rưỡi USD!

Kiên trì (tiền không bao giờ vội) và lạc quan (nhưng kiểu gì cũng tới) - đó là những nguyên tắc hành xử chính của người đã lập ra Amazon. Bezos cũng luôn tin rằng, một sự nghiệp đáng giá không thể được xây dựng bằng cách sao chép, vay mượn. Chỉ linh cảm được những xu hướng tương lai và tâm trạng của người tiêu dùng mới có thể mang lại cho ta những thành công bền chắc. Ông cũng rất nâng niu uy tín của công ty: "Thương hiệu - đó như danh thơm của một con người" - đó là điều ông thường xuyên nói với các nhân viên của mình.

Hạnh phúc bền lâu

Từ năm 1994, Jeffrey Bezos thường xuyên sống ở Seatle. Vợ chồng ông có bốn người con. "Một ngôi nhà tốt, một người vợ tốt. Ta còn cần gì hơn nữa để hạnh phúc!". Trong một lần trả lời phỏng vấn cho báo chí Anh, chủ nhân của Amazon đã thổ lộ rằng ông cảm thấy mình "hạnh phúc vô bờ bến". Ngoài việc kinh doanh sách, giờ đây ông còn quan tâm tới ngành du lịch trên vũ trụ.

Tuy nhiên, có lẽ sự chú ý chính yếu của ông vẫn sẽ là những cuốn sách điện tử Kindle. Hiện nay loại sách điện tử trong mạng lưới Amazon đã có doanh số vượt hơn sách in bìa cứng. Bezos hy vọng là trong khoảng một năm nữa, nó sẽ vượt cả sách in bìa mềm rồi vượt cả tổng số doanh thu của hai loại sách in này. Cứ theo đà đó, biết đâu chỉ một hai thập niên nữa, sách in chỉ còn là kỷ niệm về một thời xa vắng… Thực tiếc, nếu đúng là như thế…
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Sách & văn hóa đọc trong đời sống hôm nay

    21/04/2017Nguyễn Công HoanXuất phát từ vị trí, vai trò, tác dụng của sách báo và nhằm tôn vinh văn hoá đọc mà Tổ chức UNESCO trong phiên họp Đại hội đồng lần thứ 28 (1995) đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng năm làm “Ngày Sách và bản quyền thế giới".
  • Sành điệu Internet - “Bầy đàn” & Văn hóa đọc

    17/11/2014Nguyễn MinhVăn hóa đọc xem ra là vấn đề có vẻ trầm trọng, kéo theo nhiều băn khoăn, phiền não của những người tâm huyết với sách. Người ta mở biết bao nhiêu Hội thảo, diễn đàn trên báo bay trong... hội trường để bàn về việc làm sao cho sách in, báo in "trụ” được trong cuộc cạnh tranh dữ dội với lnternet. Tràn ngập trong những cuộc hội họp ấy là lời than phiền về tương lai của sách và luận điểm người ta đưa ra nhiều nhất là: Internet sẽ “nuốt chửng" sách in truyền thống, thật đáng lo ngại!
  • Thời của Kindle: đọc sách cũng là kết nối

    24/08/2010Linh Giang dịchKindle của Amazon, Nook của Barnes&Noble, những chiếc máy đọc sách như vậy đang dần tạo nên bước ngoặt trong văn hóa đọc: mở ra một không gian "ảo" để độc giả kết nối, chia sẻ và khám phá...
  • Giải mã ADN của những người sáng tạo

    06/01/2010Jeffrey H. Dyer, Hal B. Gregersen và Clayton M. Christensen - Harvard Business Review“Làm thế nào tôi tuyển dụng được những con người sáng tạo cho tổ chức của mình? Và làm thế nào bản thân tôi cũng trở nên sáng tạo hơn?”
  • Thế giới đang chuyển động theo hướng trở về quá khứ?

    14/05/2009Khánh Duy (Theo Washington Post)Cuộc khủng hoảng hiện nay được so sánh với cuộc Đại suy thoái 1929-1933. Có nhiều điểm tương đồng và cũng có một vài sự khác biệt. Xin giới thiệu bài so sánh giữa hai cuộc khủng hoảng này của Robert Samuelson, biên tập viên nổi tiếng của hai tờ Newsweek và Washington Post.
  • Thế giới kỳ diệu của sách

    11/03/2008Tuệ ThưNgười ta đang e ngại, rung lên hồi chuông báo động về văn hóa đọc trong thời của super @. Hãy chú trọng đến góc đọc sách, đó chính là nơi bạn sẽ tìm thấy tâm hồn mình...
  • Số hóa kiến thức nhân loại

    03/07/2006Mạnh KimTừ xưa, con người đã muốn thu thập thông tin để xây dựng một thư viện chung trong đó chứa đựng mọi tri thức loài người. Người ta từng xây dựng một thư viện khổng lồ ở Alexandria vào năm 300 TCN (với khoảng nửa triệu đầu sách, chiếm từ 30% đến 70% tổng số sách bấy giờ). Thế nhưng, cùng với sự bùng nổ thông tin, việc lưu trữ tất cả đầu sách vào một nơi là điều không thể. Việc xây dựng một thư viện như thế chỉ là một giấc mơ hoang đường, cho đến thế kỷ 21...
  • Đọc sách thời bận rộn

    20/06/2006Lam ĐiềnNhà báo Công Khanh có thói quen đọc sách mọi nơi mọi lúc. Với anh, đọc sách khi đang ngồi xe đò, khi đang chờ tàu ở sân ga, thậm chí đọc khi ngồi sau người bạn trên xe máy trong một hành trình dài... cũng là điều bình thường...
  • Thư viện thời Ebook

    30/03/2006Phạm Xuân Nguyên“Ngày nay ít người còn chịu đọc sách”, “Sách giờ ai đọc mấy đâu”, “Văn hóa nghe nhìn đang lấn lướt văn hóa đọc”, vân vân và vân vân, những tiếng thốt lên như một cám cảnh, và như một báo động. Nhưng có thật chăng văn hóa đọc đang đi xuống?
  • Đọc sách trên mạng: Nhu cầu và cảnh báo

    09/07/2005Cùng với sự phát triển nhảy vọt của khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực công nghệ thông tin, các hình thức thưởng thức văn hóa nhất là văn hóa đọc cũng thay đổi theo một cách nhanh chóng.
  • Cuộc cách mạng của Amazon.com

    13/12/2004Diễm HằngTổng giám đốc điều hành (CEO) trang web bán hàng qua mạng lớn nhất thế giới Jeff Bezos từ chỗ bị coi là một kẻ ăn may trở thành một nhà lãnh đạo có tầm nhìn xa trông rộng bằng việc thực thi một phong cách và chiến lược quản trị hoàn toàn mới. Giờ đây Amazon.com không đơn thuần chỉ là một địa chỉ bán sách qua mạng lớn nhất thế giới mà còn là một cuộc cách mạng trong kinh doanh...
  • Đưa sách giấy vào thiết bị điện tử

    25/08/2003Các kỹ sư của HP vừa phát triển loại sách điện tử: có khả năng lưu được lượng thông tin của cả thư viện vào một thiết bị có kích thước bằng quyển sách bình thường, dày khoảng 1 cm. Liệu điều này có thể đặt dấu chấm hết cho những cuốn sách giấy mà chúng ta vẫn dùng hiện nay?
  • Kinh doanh sách ở Việt Nam

    05/05/2003Một vài thu lượm về vấn đề Kinh doanh sách ở Việt Nam...
  • xem toàn bộ