Bài diễn thuyết của GS Hoàng Tuỵ với chủ đề: "Khủng hoảng giáo dục: Nguyên nhân và lối ra trước thách thức toàn cầu hoá" được trình bày và thảo luận tại Viện IDS ngày 6/6/2008.

Có một nghịch lý: Một mặt, cả giáo viên và học sinh đều than là chương trình giáo dục của ta quá nặng nề, thậm chí ảnh hưởng xấu đến thể chất và tinh thần của trẻ. Song mặt khác, những gì thu nhận được trong trường học lại không đủ để trang bị cho các em vốn kiến thức, vốn nhận thức để vào đời.

Không có tấm bằng tốt nghiệp ĐH được công nhận trên phạm vi toàn cầu là thiệt thòi của thanh niên Việt Nam khi hội nhập với thế giới. Nhưng thiếu đi tấm "hộ chiếu" đó, những người Việt trẻ vẫn hoàn toàn có thể trau dồi, rèn luyện và tích luỹ kiến thức, kỹ năng, hình thành thái độ để trở thành những công dân toàn cầu “made in Việt Nam”. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã chia sẻ như vậy.

Chưa bao giờ vấn đề giáo dục và chương trình học trong nhà trường được xã hội quan tâm như hiện nay. Báo chí lên tiếng về tình trạng học sinh bỏ học, nạn học vẹt, nạn dạy thêm học thêm tràn lan... Tôi đọc và thấm thía, một nỗi buồn, cho những chú chim non bị trói buộc trong cái lồng sơn son thiếp vàng đang treo trên cành cây cao kia...

Hoạt động kiểm tra, đánh giá gắn liền với mục tiêu và nội dung đào tạo, vừa mang tính định lượng lại mang cả tính định tính. Đổi mới việc kiểm tra - đánh giá có thể trị tận gốc căn bệnh “thành tích”; thay đổi triết lý đánh giá trình độ con người chỉ qua văn bằng...

Đúng là đã đến lúc ngành giáo dục cần một sự thay đổi mang tính thống nhất từ trên xuống dưới. Song song với việc đào tạo đội ngũ giáo viên mới, các khách mời ủng hộ quan điểm tái đào tạo đội ngũ giáo viên sẵn có. Ngược lại, các thầy cô cũng phải liên tục trau dồi, bổ sung kiến thức nếu không muốn rơi vào vòng xoáy của quy luật đào thải...

Trong kiến nghị gửi lên Trung ương và Chính phủ, chúng tôi đề nghị cần phải xây dựng lại giáo dục (GD) từ gốc. Vì sao?