Làm việc vì nước vì dân!

11:17 SA @ Thứ Bảy - 22 Tháng Tám, 2015

Sau khi Phan Châu Trinh đi Nhật Bản trở về năm 1906, ông đã viết tác phẩm thơ Tỉnh quốc hồn ca I. Năm 1907, tác phẩm được phổ biến trong các trường kiểu mới ở Quảng Nam và trong trường Đông Kinh nghĩa thục ở Hà Nội. Ông đã chỉ ra quá khứ vẻ vang oanh liệt của dân tộc Việt và chỉ trích những lỗi lầm của kẻ trên người dưới của đất Việt làm nước nhà ngày một lụi bại.

Ở phần nói về việc quan cốt để ích nước lợi dân, đầy tớ dân, làm dân tín nhiệm thì người ta chủ yếu lo xoay xở chức quyền, lo thu vén ích kỷ gia đình, vênh vang, hoang phí, vơ vét và áp bức dân chúng. Ngày xuân Nhâm Thìn, xin mời các bạn nghe đoạn thơ của Phan Châu Trinh (1872-1926) để ngẫm về dân tộc...


"... Người ta chẳng tưởng mơ quyền tước,
Làm quan cốt giúp nước giúp dân.
Những ai khanh tướng công thần,
Ai ai cũng phải lấy dân làm nề.

Nào là kẻ đủ bề tài trí,
Nào là người cả chí kinh luân,
Tiếng khen khắp cả xa gần,
Trong khi tuyển cử thì dân nó bầu.

Chẳng hề phải lòn sau cúi trước,
Cũng chư hề chạy ngược chạy xuôi.
Đến khi được chức lên ngôi,
Dẫu quan quyền nước, thực tôi dân nhà.

Chẳng khoe khoang vinh hoa chức tước
Lo những điều ích nước lợi dân
Gặp cơn quốc chánh phân vân,
Một lời trái ý đem thân ra ngoài

Lòng chẳng chút đoái hoài thương tiếc,
Coi công danh như chiếc dép xài.
Quyền cao lộc trọng mấy ngài,
Bỏ quan, bỏ chức ra ngoài công thương

Ấy cũng là một gương tỏ rõ,
Để cho ta thử đọ mà coi.

Người mình không đức, không tài,
Ham quan, ham tước chen vai cúi đầu
Cửa quyền môn mai chầu tối chực,
Đua chen nhau rạo rực như sôi
Cửa tiền, cửa hậu lăn vùi,
Cùng ra đến lỗ giậu chui cũng lòn.

Mình được rồi, lo con, lo cháu,
Lạ lùng thay cái máu quan tham.
Lắm người thông thái khôn ngoan,
Chơi lâu cũng mắc lấy hoàn thuốc mê,
Coi càng ngày càng bê, càng dở

Còn nhớ chi đến chữ công trung
Dân nghèo, nước khó mặc lòng,
Cốt mình giữ đặng trong vòng ấm no.

Còn lắm kẻ bòn tro, đãi sạn,
May ra giàu bạc vạn, tiền muôn,
Bao nhiêu vét hết để thuồn đi lo.
Lo cho được chức to, chức nhỏ,
Được rồi ra cau có với dân.

Chẳng câu kẻ phú người bần
Treo hầu thắt họng cho thân được lời
Cũng chẳng quản vốn mười lợi một,
Cốt sao cho rận rột ngựa xưa.
Kéo nhau từng bọn từng bè,
Bạc bài trót tháng, rượu chè quanh năm.

Biết đâu lúc một lầm hai lỡ,
Ngồi tính ra vỡ nợ muôn vàn
Đổ mê làm dở, làm càn,
Ai kêu, ai khóc, ai van mặc dầu.

Tới quan trên cúi đầu co cổ,
Về đến dân như hổ, như lang.
Giang tay, trợn mắt, phùng mang,
Một nhà sung sướng, trăm làng bơ vơ.
Vậy đến đỗi bây giờ xơ xác,
Còn vác tiền mang bạc chạy rông.

Thương thay cái giống Lạc Hồng
Đến cơ hội thế còn trông nỗi gì!"

Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Truyền thuyết về một hồ nuôi cá

    12/04/2019Lê Văn NghĩaChuyện bắt đầu bằng hai chữ Xưa kia... Xưa kia nơi đây là một hồ bơi với dòng nước trong xanh đến nỗi người ta nhìn thấy cả những viên gạch men trắng bóng lấp loáng dưới đáy. Cứ mỗi mùa hè về, dân cư xung quanh vùng đều tập trung tại đây mặc sức vẫy vùng dưới làn nước mát...
  • Xót tiền dân

    09/04/2015Cái lão Azit Nêxin thật đáng ghét. Câu chuyện của lão sinh ra cả mấy chục năm trời, mà ở tít tận nước Thổ Nhĩ Kỳ chứ gần gũi gì đâu. Thế mà vẫn khiến khối người Việt Nam ta giật mình thon thót. Đã thế, lần này người Việt mình đọc lại sản phẩm của lão một lần nữa để thấy rằng, lão còn lâu mới đúng tâm can của các nhà thầu Việt. Họ cao tay hơn rất nhiều, lão nhá!
  • Thưa các đồng chí chưa bị lộ!

    18/12/2010Nguyễn Hoàng LinhThưa các đồng chí, những người đã trót nhúng tay vào chàm như tôi! Kể từ khi tôi phải đứng trước vành móng ngựa, không ngày nào tôi không nghĩ đến các đồng chí. Tôi cứ ngẫm mãi tại sao mình lại phải dấn thân vào chốn lao tù như thế này mà các đồng chí lại không? Tái ao nhiều đồng chí "ăn" đậm hơn tôi rất nhiều lần, không những không dính đòn mà còn có cơ hội ăn đậm hơn nữa?
  • Dân biết, dân bàn...

    26/08/2005Lã VọngMột số vị quan liêu thi hành dân chủ với dân theo kiểu:
    Dân biết những điều "quan" hé cho
    "Quan" rằng "Bí mật này rất to"
    Những điều "bí mật"... dân thừa biết!
    Điều dân cần biết, "quan" chẳng thò!