Trong bất kỳ một quốc gia nào, mọi công dân, từ những nhà lãnh đạo đến người dân bình thường, đều mong muốn kinh tế học phục vụ tốt để phát triển kinh tế cho nước mình. Đó là một đòi hỏi chính đáng. Là một người lãnh đạo, theo tôi cần phải nhận thức được những hạn chế sau đây của kinh tế học:
1- Đó là một ngành thuộc phạm trù khoa học xã hội, không thể thử nghiệm được như ngành khoa học tự nhiên. Dĩ nhiên, kinh tế học dựa trên sự quan sát, sự vận hành của xã hội. Nhưng cũng vì vậy, theo góc độ và thời điểm chúng ta quan sát, nẩy sinh ra nhiều học thuyết kinh tế khác nhau. Ví dụ: muốn nâng cao tăng trưởng của GDP chúng ta nên làm gì? Không có một phương án trả lời duy nhất.
(a) Nếu xã hội ở trong trạng thái cung hàng hóa lớn hơn cầu ta nên tăng lương, thu nhập để tăng cầu và từ đó tăng sản xuất (mô hình kinh tế dựa trên học thuyết Keynes).
(b) Nếu xã hội ở trong trạng thái cầu cao hơn cung, tăng lương chỉ làm tăng lạm phát và thâm hụt cán cân ngoại thương (mô hình cổ điển). Như vậy phải tác động lên những yếu tố làm tăng cung. Nếu cung hàng hóa bị "nghẽn” vì các chi phí sản xuất “lương nhân công, thuế...) quá cao, thì nhà nước nên giảm các chi phí ấy để đẩy mạnh sản xuất. Nếu cung hàng hóa bị "nghẽn " vì làm ăn thiếu hiệu quả (máy móc quá cũ, lao động quá nhiều) thì phải tìm những biện pháp để thúc đẩy năng suất.
Qua thí dụ đơn giản ở trên, ta có thể nhận thức rằng cần phải đẩy mạnh:
(i) Hiểu biết sâu rộng các học thuyết kinh tế.
(ii) Nghiên cứu lý thuyết về kinh tế nói chung và kinh tế Việt Nam nói riêng. Hai ý này không phải là "xa xỉ phẩm " ngay cả trong tình hình kinh tế hiện nay ở Việt Nam.
2. Tương đối hóa lòng tin vào học thuyết vì những lý do sau đây: Mỗi học thuyết chỉ đúng trong một hoàn cảnh kinh tế xã hội nhất định (thí dụ, sử dụng học thuyết Keynes nếu xã hội ở trong trạng thái cung cao hơn cầu). Do đó, cần phải có số liệu trung thực, hoàn chỉnh, đầy đủ nhằm xác định chính xác tình hình cụ thể của nền kinh tế để biết nên sử dụng học thuyết gì để đáp ứng đúng nhu cầu của xã hội về kinh tế. Do vậy, số liệu trên quan đến kinh tế phải được công bố.
Các học thuyết kinh tế không bất di bất dịch mà luôn luôn cần được bổ sung thêm. Nếu những dự báo kinh tế dựa trên một học thuyết kinh tế không phù hợp với số liệu, cần phải tìm hiểu tại sao. Bản thân học thuyết ấy có thiếu sót gì không?
Đừng có ảo tưởng rằng một mô hình kinh tế tế được định lượng có thể giúp đưa ra những dự báo hoàn toàn chính xác vì những chuỗi số liệu bao giờ cũng có sai số. Trong thực tế có nhiều vấn đề kinh tế mà mô hình chưa nắm bắt được.
Nhưng mô hình có thể cho biết một chính sách kinh tế có tác động tốt hay xấu với một độ tin cậy nào đó. Chúng ta có thể không hoàn toàn thỏa mãn nhưng ít nhất là biết được còn hơn không biết gì cả.
Mỗi học thuyết đều có chức năng của riêng nó. Ví dụ, theo ý tôi, không thể sử dụng học thuyết kinh tế Mác để làm chính sách kinh tế vì mục đích của học thuyết kinh tế Mác là phân tích và phê phán TBCN. Nhưng để vận dụng học thuyết Mác hay một học thuyết nào khác vào thực tế kinh tế xã hội Việt Nam, để xây dựng một xã hội công bằng, văn minh và giàu mạnh là một thách thức cho các nhà nghiên cứu kinh tế Việt Nam. Nguồn:
Tạp chí Tia Sáng Số lượt đọc:
18681
-
Cập nhật lần cuối:
05/02/2009 03:18:25 PM
Ý kiến của bạn về bài viết: |  |
Thông tin liên quan: Tập đoàn nhà nước và cỗ xe kinh tế Việt Nam07/11/2009 05:18' PM Nền kinh tế VN hiện nay được vận hành như một cỗ xe ngựa. Cỗ xe ấy phải loại bỏ những yếu tố đã quá lạc hậu để tạo điều kiện cho con ngựa chạy với tốc độ phát triển mà đời sống đòi hỏi. Ngược lại, con ngựa cũng phải lường hết được những "ổ gà" trên đường... Tính hiệu quả của mô tả09/08/2009 01:20' PM Trong mô tả một hiện tượng, một sự vật hay một hệ thống nào đó, tính hiệu quả của một mô tả có thể được định nghĩa bằng so sánh độ dài của mô tả đó và độ dài của mô tả ngắn nhất có thể có trong số tất cả các mô tả khả dĩ... Tây Nguyên, những vấn đề trong phát triển kinh tế11/07/2009 04:48' PM Tây Nguyên là khu vực cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh, quốc phòng cho cả trước mắt và lâu dài, đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hoá. Trong bài này tôi chỉ xin đưa ra thêm những nét chính, trên cơ sở sự tổng hợp những quan sát như các trí thức khác trong xã hội về chủ đề lớn của đất nước là Góp phần phát triển kinh tế - xã hội cho vùng Tây Nguyên nhằm chia sẻ với bạn đọc chungta.com. Trông người mà ngẫm đến ta20/05/2009 06:20' AM Trung tuần tháng 5 năm 2004 vừa rồi, tạp chí "Forbes" (Mỹ) công bố danh sách 100 người giàu nhất nước Nga hiện nay. Đứng đầu danh sách vẫn là ông chủ công ty dầu lửa Yukos với tổng giá trị tài sản là 15,2 tỉ USD. Chiếm vị trí thứ 2 là ông chủ người Nga của CLB bóng đá Anh Chelsea - Roman Abramovic với tài sản trị giá 10,6 tỉ USD. Vị trí thứ ba là Mikhail Fridman với tài sản trị giá 5,6 tỉ USD... Ai làm chính sách?02/03/2009 10:08' AM Chỉ hai tuần sau khi đề án cải cách ngành điện được gửi tới tập đoàn Điện lực (EVN), chủ tịch Đào Văn Hưng có công văn gửi Thủ tướng: “EVN không nhất trí”. Không có gì bất ngờ trước phản ứng đó; bởi, nếu thực hiện, thì chưa biết đề án có “ảnh hưởng lớn đến an ninh năng lượng quốc gia” như ông Hưng “doạ” hay không nhưng chắc chắn EVN sẽ mất rất nhiều quyền lực. Việt Nam với chiến lược xây dựng hai nền kinh tế01/03/2009 10:22' AM Hiện tượng khủng hoảng kinh tế vừa rồi của thế giới chính là hiện tượng mà các nền kinh tế bản thể bị nhổ rễ ra khỏi lợi ích của những con người cư trú trong các vùng lãnh thổ. Việc xây dựng nền kinh tế Việt Nam phải là kết quả của việc xây dựng đồng thời cả nền kinh tế bản thể và nền kinh tế phát triển, vai trò của Nhà nước là phải cân đối tỷ lệ hợp lý của hai nền kinh tế này... Ứng xử nửa vời và “nỗi lo ba gác”22/12/2008 01:48' PM Gần đến thời điểm kết thúc việc gia hạn lệnh cấm lưu hành xe ba gác, hàng chục ngàn người sinh sống bằng phương tiện ấy ở TP.HCM vẫn thấp thỏm chờ giải pháp của nhà chức trách đối với bài toán chuyển đổi nghề nghiệp. Luận bàn về quản lý: Nhà nước, mô hình tập đoàn và cổ phần hóa27/04/2008 10:29' AM Sau một năm gia nhập WTO, bên cạnh những thành tựu thu được, Việt Nam phải đối mặt với hàng loạt vấn đề lớn có xuất phát điểm từ điều hành quản lý kinh tế. Giới doanh nghiệp, người dân tiếp tục trông đợi sự chèo lái của Nhà nước nhằm giảm thiểu những rủi ro tiềm ẩn ở phía trước. Bàn về vấn đề này, các chuyên gia kinh tế khẳng định, để đáp ứng sự trông đợi đó, đã đến lúc cần một sự đổi mới về quản lý Nhà nước... Anh ninh tài chính: Một khía cạnh xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ theo định hướng XHCN14/04/2008 11:29' AM Hệ thống tài chính - tiền tệ phải được xây dựng, vận hành theo những nguyên tắc của kinh tế thị trường, công khai, minh bạch... Tưởng nhớ Milton Friedman25/11/2006 03:18' PM Khi Milton Friedman tạ thế tại nhà riêng ở San Francisco vào ngày 16/11/2006, khoa học kinh tế đã mất một người thầy lớn, nhân loại mất một nhà tư tưởng lỗi lạc... Về vai trò Nhà nước trong nền kinh tế thị trường25/11/2006 03:24' PM Cuộc chuyển đổi từ nền kinh tế chỉ huy sang nền kinh tế thị trường đòi hỏi không chỉ cải cách kinh tế mà cả cải cách chính trị. Cũng vì thế mà cải cách chính sách Nhà nước trở thành vấn đề cấp thiết ở tất cả các nước đang thực hiện sự chuyển đổi thể chế kinh tế. Mục đích của cải cách là xây dựng một thể chế nhằm đảm bảo những lĩnh vực cần thiết phải có sự điều tiết của Nhà nước cũng như những lĩnh vực có thể hạn chế sự can thiệp... Cải cách hành chính và quy luật kinh tế thị trường20/10/2006 11:39' AM Giống như quy luật tiến hoá của xã hội loài người và thế giới tự nhiên, sự phát triển kinh tế - xã hội cũng tuân theo những quy luật khách quan, tất yếu có ra đời phát triển và kết thúc, có tính kế thừa, cái sau tiến bộ hơn cái trước... "Đánh đổi" lấy giải Nobel15/10/2006 06:31' AM Viện Hàn lâm Hoàng gia Thụy Điển đã quyết định tặng giải Nobel kinh tế cho Giáo sư Edmund S.Phelps, Đại học Columbia Hoa Kỳ, "vì phân tích của ông về những đánh đổi liên thời gian trong chính sách kinh tế vĩ mô"... Sự "đỏng đảnh" của thị trường16/08/2006 06:50' AM Thị trường Việt Nam thời gian lúc nóng, lúc lạnh, chẳng những ảnh hưởng tới việc thu hút vốn trực tiếp vào đầu tư tăng trưởng, mà còn gây ra những rủi ro cho các nhà đầu tư... Đổi mới kinh tế cho ai?22/06/2006 07:31' PM Jomo Kwame Sundaram (trợ lý Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc) với tư cách là một nhà kinh tế phát triển, một người bạn của Đông Nam Á, tôi đã rất quan tâm theo dõi tiến trình công cuộc đổi mới ở VN trong những năm qua. Và tôi thật sự tin rằng những bài học của VN trong tái thiết và phục hưng mạnh mẽ nền kinh tế đã vươn xa ngoài biên giới VN và vươn ra cả bên ngoài khu vực Đông Á... Cải cách phân quyền chi tiêu20/05/2006 12:40' PM Thượng sách mà không ít địa phương sử dụng trong quá trình chạy Dự án xin tiền TW là “lấy mỡ nó, rán nó”. Hậu quả là một tỉ lệ lớn “mỡ” của TW bị “rán” ngay trên đường từ địa phương đến Hà Nội và từ Hà Nội trở về... WTO - Bao nhiêu “nhà” là đủ15/05/2006 08:16' PM Một loạt cơ hội trước mắt sẽ dâng đến cho mọi người Việt Nam làm giàu, với một điều kiện tiên quyết: có khả năng cạnh tranh cao và lành mạnh. Việc này đòi hỏi từng nhà quản lý ở từng cơ sở, từng ban ngành trong mọi lĩnh vực kinh tế, phải biết người biết ta và biết nâng cao trình độ và khả năng cạnh tranh của mình để không bị thua trên sân nhà mình... Cái nhìn mới về thị trường lao động15/05/2006 08:05' PM Dù muốn dù không, chúng ta vẫn không thể ngăn cản việc nhìn nhận sức lao động là một loại hàng hóa bị chi phốt theo quy luật thị trường. Người làm giỏi được lương cao, người làm dở chịu lương thấp. Sự cạnh tranh trong việc chào bán sức lao động là một yếu tố thúc đẩy từng cá nhân và toàn xã hội nỗ lực làm việc tự đào tạo nâng cao chất lượng lao động của mình. Chúng tôi xin mổ xẻ sau đây một số cách nhìn mà theo chúng tôi là không còn phù hợp về giá trị lao động trong nền kinh tế thị trường... Hệ sinh thái che chở chúng ta08/04/2006 08:36' PM Sự vận hành của các hệ sinh thái và vai trò của tính đa dạng sinh học trong những hệ này vẫn còn là điêu bí ẩn. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng chúng cung cấp miễn phí cho loài người những dịch vụ vô giá. Tồn tại và phát triển05/04/2006 08:23' PM Chính trị là gì? Cách nói của Tôn Trung Sơn có lẽ dễ hiểu hơn cả: “Về ý nghĩa của hai chữ “chính trị”, nói giản đơn thì “chính” là việc của dân chúng, “trị” là quản lý, quản lý việc của dân chúng thì gọi là chính trị... Tuổi trẻ là không ngủ yên17/03/2010 10:30' AM Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, ví tuổi trẻ như một kho báu quốc gia cần được khai thác đúng cách. SVVN đã có cuộc trò chuyện với ông Không khách quan, không khoa học, không có giá trị pháp lý15/03/2010 10:14' AM Sự kiện tổ chức National Geographic Maps thuộc Hội địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society – NGS) thể hiện quần đảo Hoàng Sa (có tên quốc tế là Paracel) là Tây Sa thuộc Trung Quốc trên dịch vụ bản đồ trực tuyến của tổ chức này tiếp tục gây nhiều phản ứng trong giới học giả Việt Nam. Vấn đề đặt ra là trước sự kiện xâm phạm nghiêm trọng đến chủ quyền của Việt Nam, chúng ta phải đối phó ra sao? Xã hội khôn ngoan biết khai thác tốt tài nguyên tinh thần10/03/2010 10:12' AM Xã hội khôn ngoan, sáng suốt, nhân văn thì biết bảo tồn, nâng niu, khai thác triệt để nguồn tài nguyên vô giá của dân tộc mình và của cả nhân loại để làm giàu cho tâm hồn và cuộc sống của mình. Nếu không, thì mỗi con người, thậm chí là cả dân tộc chỉ tồn tại vơ váo đứt đoạn trên thế gian này. Một thế kỷ nhìn lại06/03/2010 01:45' PM Vào những năm 80, 90 của thế kỷ 19, trung tâm công nghiệp Chicago (Mỹ) tập trung hàng vạn lao động phụ nữ và trê em. Họ luôn phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn, bị coi rẻ, đồng lương thấp kém. Ngày 8/3/1899, nữ công nhân ngành dệt và ngành may. Ở Chicago đã tiến hành bãi công, đòi tăng lương, giảm giờ làm. Họ buộc chủ lao động phải chấp nhận yêu sách nhằm cải thiện đều kiện lao động và sinh hoạt. Từ Chicago, phong trào đấu tranh đòi quyền bình đẳng của phụ nữ đã lan rộng khắp nơi, ngày càng mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Đó chính là tiền đề cho sự ra đời của Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3. “Chúng tôi đã để lại cho chính mình một gánh nặng!”05/03/2010 07:43' AM Từ năm 2005, GS.TS. Chu Hảo và Nhà xuất bản (NXB) Tri Thức đã bắt tay xây dựng một kế hoạch tham vọng: xây dựng tủ sách Tinh hoa Tri thức thế giới với mục tiêu dịch và xuất bản 500-1.000 đầu sách trong 10 năm. Ý tưởng táo bạo này được hoan nghênh, nhưng ngay GS.TS. Chu Hảo, Giám đốc NXB Tri Thức, cũng phải thừa nhận dịch và in sách “tinh hoa” ở Việt Nam là con đường gian nan… Để phát huy sức mạnh mềm Việt Nam03/03/2010 08:09' AM Sức mạnh mềm giúp một quốc gia nhận được nhiều cảm tình và sự hợp tác từ bên ngoài. Khi cần sự hỗ trợ, họ cũng dễ dàng hơn trong việc tiếp cận với những quốc gia khác. Tướng Đồng Sỹ Nguyên cảnh báo việc cho nước ngoài thuê rừng02/03/2010 09:25' AM Tướng Đồng Sĩ Nguyên lên tiếng về việc một số địa phương cho người nước ngoài thuê dài hạn đất rừng đầu nguồn. Doanh nghiệp nhà nước tăng, doanh nghiệp dân doanh giảm01/03/2010 04:13' PM Đây không phải là hiện tượng mới lạ, lần đầu mọi người tiêu dùng mới nhận thấy…mà đã là thứ hiện tượng quen thuộc nhiều năm nay …. Thay vì mừng với sự giảm giá SP / DV của nhiều DN Dân doanh, thì đại bộ phân dân chúng lại cảm thấy ức chế mà buộc phải đi đến chấp nhận không sớm thì chiều sự tăng giá của một số Doanh nghiệp Nhà nước hàng đầu nhưng hoạt động độc quyền trong lĩnh vực đặc biệt thiết yếu của đời sống và của nền Kinh tế Quốc dân như (Điện Nước, Xăng Dầu, Vận tải hàng không, đường biển )… Bài khác: 1 + 1 = 2 x n01/01/1900 12:00' AM Nói Đặng Thành Tâm là một trong những “tiêu điểm” của doanh nhân Việt Nam trong năm 2006 có lẽ không sai. Là một trong ba doanh nhân đại diện cho doanh nhân cả nước nếu kiến nghị với Chủ tịch nước tại Lễ tôn vinh 100 doanh nhân tiêu biểu. Là lãnh đạo 1/10 doanh nhân tiêu biểu của TP. Hồ Chí Minh. Là thành viên dự khuyết của Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC, có nhiệm vụ tư vấn về kinh doanh cho 21 nguyên thủ quốc gia (còn gọi là ABAC - APEC BUSINESS ADVISORY). Là 1 trong 5 doanh nhân Việt Nam được Hoa kỳ chọn để đối thoại bàn tròn với Tổng thống Mỹ G.Bush trong chuyến thăm chính thức Việt Nam hồi tháng 11/2006… Lắng nghe người dân: dễ hay khó?01/01/1900 12:00' AM Chúng ta tự hào là đa số cán bộ có chức quyền đang lắng nghe người dân theo lời dạy của Hồ Chí Tịch. Nhưng lắng nghe như thế nào cho có hiệu quả là điều không dễ. Có hai yếu tố ảnh hưởng đến kết quả lắng nghe và dĩ nhiên là ảnh hưởng luôn đến việc ra các quyết định. Đó là chọn người dân để lắng nghe và kỹ năng lắng nghe Đất ơi, buồn không?01/01/1900 12:00' AM Theo số liệu thống kê, trên 75% số vụ khiếu kiện trong xã hội liên quan đến đất đai, nhà cửa, trong đó có không ít vụ khiếu kiện vẫn kéo dài qua nhiều năm vẫn chưa dược giải quyết. Điều này cũng phù hợp với đánh giá của Tổ chức minh bạch quốc tế rằng: Thị trường nhà đất Việt Nam kém minh bạch nhất thế giới Chính trị, quản lý và cơ chế của sự lựa chọn07/09/2005 10:34' AM Việc sử dụng và lạm dụng thuật ngữ "chính trị" khiến nó thường bị hiểu sai và bị tầm thường hoá. Một trong những sai lầm phổ biến nhất và cũng căn bản nhất, là sự nhầm lẫn giữa chính trị và quản lý, giữa nhà chính trị và nhà quản lý... Nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự11/11/2005 02:10' PM Khát vọng về dân chủ và công bằng vốn nung nấu từ lâu trong lịch sử loài người. Có dân chủ mới thực hiện được công bằng, đồng thời công bằng là thước đo của dân chủ và tiến bộ xã hội. Điểm quy chiếu để kiểm nhận về công bằng và dân chủ mà một xã hội đạt được thường tìm thấy dễ dàng trong pháp luật... Đặng Huy Chứ - một trong những nhà cải cách đầu tiên10/11/2005 08:27' AM Lịch sử tư tưởng Việt Nam đáng ngày càng được nghiên cứu đầy đủ và sâu sắc hơn. Gần đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện thêm một gương mặt tiêu biểu của tư tưởng Việt Nam thế kỷ XIX, đó là Đặng Huy Trứ... Kinh tế Việt Nam bước vào thời kỳ mới05/11/2005 08:09' AM Nghĩ tới Việt Nam thời kỳ hậu WTO với hàng loạt kịch bản và gợi ý, Giáo sư Kinh tế David Dapice đã chốt lại rằng:"Việt Nam cần thúc đẩy mức tăng trưởng cao hơn nữa và tiếp tục đổi mới thể chế”... Nguyễn Đình Chiểu nhân cách của một nhà văn hóa lớn08/11/2005 03:29' PM Nhân cách của Nguyễn Đình Chiểu là một minh chứng sống động về tính năng động của con người. Cuộc đời dù nghiệt ngã, nhưng sự nghiệp của con người ấy không vì thế mà buông xuôi theo số phận. Vượt qua số phận để đứng vững trước sóng gió của cuộc đời, chính là thái độ sống có văn hóa, là nhân cách cao đẹp của Nguyễn Đình Chiểu. |