|
|
|
Số lượt truy cập: 44.966.676
Số người trực tuyến: 43
|
|
|
| Trang chủ
>
Góc Giải trí | Mùa xuân và văn chương trẻ | Nguyễn Hòa
Báo Nhân dân | 
02:26' PM - Thứ bảy, 28/01/2006 | | Xuân Bính Tuất đã về. Và như là thói quen nghề nghiệp, tôi nghĩ tới những người viết văn trẻ - những người tôi vẫn thường đọc, thường chuyện trò, đôi khi còn hào hứng tranh luận giữa "bãi bia" hay quán cà-phê.
Tranh luận, thậm chí phê phán, song tôi quý trọng họ, bởi giữa cuộc mưu sinh hối hả, bởi vào lúc những tiêu chí thuần túy vật chất đang chi phối hành vi hằng ngày của không ít bạn bè cùng thế hệ với họ..., thì vẫn có những chàng trai, cô gái sống với văn chương và vì văn chương - thứ công việc khó có thể nhanh chóng đem lại một chiếc lap-top hay một xe máy Future.
Vậy nhưng, họ dám chấp nhận thiệt thòi. Họ làm việc cật lực. Và nếu làm một thống kê sơ bộ, năm 2005 những người viết văn trẻ đã "trình làng" hàng trăm tác phẩm, trong đó có không ít tác phẩm mà tôi nghĩ văn giới không thể bỏ qua.
Lại nữa, thường khi nhắc tới những người viết trẻ, tôi cho rằng chỉ có "văn hay" hoặc "văn không hay", và tuổi tác chỉ là một trong rất nhiều yếu tố làm nên tác phẩm. Song nếu nhìn văn chương trong tính quá trình, lại không thể không nhắc tới câu chuyện "trẻ - già" và khi ấy, những người viết văn trẻ tuổi lại trở thành niềm hy vọng của văn chương tương lai.
Với các cây bút trẻ, ấn tượng nhất với tôi trong năm 2005 là đã được đọc ba cuốn tiểu thuyết lịch sử, hai cuốn mới xuất bản là Mắt đêm của Dương Ngọc Hoàn (Trần Ngọc Linh) và Nam chí toàn đồ truyện (Phần một: Ðường về Hà Tiên) của Nguyễn Thị Diệp Mai; còn một cuốn sắp ra mắt ở NXB Kim Ðồng là Trần Quốc Toản của Lưu Sơn Minh.
Không hẹn mà nên, Dương Ngọc Hoàn và Lưu Sơn Minh cùng "lao" vào hai đề tài các nhà văn đi trước đã ít nhiều thành công. Nếu như trong Mắt đêm, Dương Ngọc Hoàn phải "đối mặt" với Nguyễn Tuân, Hồ Dzếnh khi viết về cuộc sống của lớp đào nương ca ở Việt Nam đầu thế kỷ 20, thì sừng sững trước Lưu Sơn Minh là Lá cờ thêu sáu chữ vàng của Nguyễn Huy Tưởng.
Dương Ngọc Hoàn và Lưu Sơn Minh đã thành công, tôi tin là như vậy nếu ai đó đã đọc Mắt đêm và Trần Quốc Toản. "Cái bóng" của người đi trước đã không che khuất hai anh trong một thể loại, một đề tài ngay cả nhà văn lớn tuổi chưa chắc đã muốn "dấn thân".
Còn Nguyễn Thị Diệp Mai, cây bút nữ Kiên Giang, sau tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất (Giải B cuộc thi văn học của NXB Thanh niên 2004) tôi ngỡ chị sẽ "chung sống" với các đề tài hiện đại, nhưng không, bộ sách mới nhất của Diệp Mai - dự kiến khoảng 1.000 trang, lại là tiểu thuyết lịch sử.
Nam chí toàn đồ truyện viết về một thời kỳ cách chúng ta khá xa, thời người Việt "mang gươm đi mở nước" và ở Hà Tiên quê chị, cha con Mạc Cửu, Mạc Thiên Tích đặt những nhát cuốc đầu tiên, vun xới nên vùng đất Tổ quốc.
Khoan nói tới sự hay - dở của ba cuốn sách, qua đây tôi muốn bày tỏ sự trân trọng đối với các tác giả, ít nhất cũng là niềm say mê và sự nghiêm túc. Với tiểu thuyết lịch sử, người viết không thể "ăn xổi ở thì" viết từ vốn sống hay sự trải nghiệm và cứ muốn là được. Phải bỏ công sức đọc, tra cứu, tìm hiểu, suy ngẫm... mới có thể "tiểu thuyết hóa lịch sử" trong tính lịch sử tương quan tính hiện đại. Về phương diện này, cả ba tác giả đều khá thành công. Và tôi chúc mừng họ.
Trong bối cảnh văn chương năm 2005, có một vài cây bút trẻ thu hút sự chú ý của dư luận không phải do thành tựu mà chủ yếu do các yếu tố "bất thường" trong tác phẩm thì truyện ngắn Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư trở thành một điểm sáng không cần tới bất kỳ sự lăng-xê nào.
Vẫn đó "chất văn" Nam Bộ dung dị, vẫn đó sự thấm đẫm tình người... nhưng ở Cánh đồng bất tận, tôi gặp một Nguyễn Ngọc Tư hoàn toàn khác, với một đề tài nếu không chắc tay, nếu không hướng thiện, người ta có thể vẽ nên một "bức tranh ảm đạm, tối mầu".
Trước Cánh đồng bất tận, trong thâm tâm tôi dự đoán nếu tiếp tục với những gì đã có, Nguyễn Ngọc Tư sẽ nhanh chóng lặp lại mình. Nhưng xem ra dự đoán chỉ là dự đoán. Với Cánh đồng bất tận, Nguyễn Ngọc Tư đã chứng tỏ một nội lực, một cố gắng tìm tòi đổi mới để không lặp lại như một số người viết trẻ đương đại sau một vài thành công. Còn tài năng ư? Với Nguyễn Ngọc Tư, có lẽ không còn là điều khiến phải nghi ngờ, ngay cả với một người "kỹ tính" như tôi!
Nhắc tới các cây bút nữ trẻ, không thể không nhắc đến Ðỗ Bích Thúy - cây bút nữ trẻ duy nhất luôn trung thành với đề tài miền núi. Ðỗ Bích Thúy không "tạt qua" cuộc sống của người Mông, người Tày, người Nùng... ở vùng cao Ðông Bắc, chị sống với họ, hiểu họ, viết về họ với tấm lòng sẻ chia của người trong cuộc. Văn trong sáng và giàu cảm xúc, sau các tập truyện ngắn khá hay như Sau những mùa trăng, Những buổi chiều ngang qua cuộc đời, năm 2005, Ðỗ Bích Thúy có tiểu thuyết Bóng của cây sồi, vẫn là chuyện vùng cao, nhưng với không gian rộng, với sự phức tạp của số phận nhân vật..., dường như đã có một Ðỗ Bích Thúy của thời kỳ sáng tác mới?
Với các cây bút thơ nữ trẻ, năm 2005, Vi Thùy Linh xuất hiện trở lại trên thi đàn với Ðồng tử - tập thơ cho thấy chị đã "đằm" và "chín" hơn.
Vẫn là một Vi Thùy Linh sôi sục tình yêu cuộc đời, tình yêu con người, tình yêu lứa đôi..., song Ðồng tử lại như một tầng cấp mới mà tôi coi đó mới là "tạng" thơ của Vi Thùy Linh, như thời chị viết Thiếu phụ và con đường, Ðôi cánh của mẹ...
Thông minh và tài năng chưa đủ, vấn đề còn là lựa chọn, là tìm một hướng đi, phải chăng đây là điều quan trọng cần quan tâm ở cây bút thơ này?
Với tập Những trò đùa có lỗi, Trần Hoàng Thiên Kim lại mang tới một giọng thơ khác. Cũng là thơ tình, nhưng có một cái gì da diết, trầm lắng và sự đan xen phức tạp của cảm xúc giữa "quê" và "tỉnh" trong thơ Trần Hoàng Thiên Kim. Rất tiếc bài thơ Chiều qua sông Ngàn Phố đã không có mặt trong tập thơ, hẳn là người viết muốn "để dành"?
Tương tự như thế là thơ của hai người viết trẻ cùng có bút danh Nguyễn Thúy Quỳnh. Nghe nói một người ở TP Hồ Chí Minh, một người ở Thái Nguyên. Một người đậm nét suy tư và không nệ kỹ thuật, còn một người thì đằm thắm, nền nã. Ngoài thơ, tôi chưa biết gì về họ, có lẽ đó lại là điều hay đối với người viết phê bình...
Còn nhiều lắm những cây bút văn chương trẻ tuổi đang có mặt trên mọi miền đất nước. Ðó là anh bộ đội Ðỗ Tiến Thụy từ Tây Nguyên đến với Trường viết văn Nguyễn Du đã kịp "giắt lưng" tập truyện ngắn Gió đồng se sắt như là nhịp cầu văn chương giữa Hà Tây - quê hương anh với Tây Nguyên - nơi anh trưởng thành.
Ðó là Nguyễn Ngọc Thuần - cây bút mà đọc Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, Trên đồi cao chăn bầy thiên sứ và mới đây là Một thiên nằm mộng, tôi hiểu mục đích viết văn với điều anh tâm niệm: "Tôi luôn mơ ước cái đẹp từ những mối giao cảm giữa người và người... Tôi gửi gắm nhiều tình cảm khi viết cho thiếu nhi. Tôi muốn viết để sau này cho con tôi"..., không phải là những lời làm đẹp. Muốn viết cho con, hiển nhiên người ta phải hướng tới cái đẹp và sự lành mạnh...
Dẫu thế nào thì nền văn chương của một dân tộc bao giờ cũng là một dòng chảy không ngừng nghỉ, là sự nối tiếp thế hệ, văn chương ngày mai được bắt đầu từ văn chương hôm nay.
Tôi không mong đợi gì nhiều từ các sự kiện ầm ĩ quanh một vài người viết trẻ. Tôi tin vào số đông cây bút đang cần mẫn sống và cần mẫn viết, vì tôi nghĩ chính họ mới là những người làm nên văn chương ngày mai.
Và cuối cùng, tôi đồng tình với điều Nguyễn Thị Diệp Mai đã nói trong một lần trả lời phỏng vấn: "Chúng tôi lao động rất nghiêm túc. Chúng tôi yêu quý văn chương như yêu quý cuộc sống. Chỉ có điều chúng tôi thể hiện sự sáng tạo, sự cống hiến cũng như tình yêu văn chương theo cách riêng của mình. Mong rằng điều đó sẽ được chia sẻ, đừng nhìn chúng tôi như những kẻ rong chơi, hãy nhìn chúng tôi như những người làm việc". Số lượt đọc:
4185
-
Cập nhật lần cuối:
28/01/2006 02:27:31 PM |  |
Thông tin liên quan: Văn chương trẻ tăng tốc trong mơ hồ19/03/2010 04:29' PM Nhìn lại năm 2009, chợt nhận ra một điều tương đối kỳ lạ: Cuộc suy thoái kinh tế ảnh hưởng đến mọi ngành, mọi nghề nhưng không hề ảnh hưởng đến hoạt động văn chương. Đặc biệt là văn chương trẻ, tác phẩm vẫn công bố rôm rả, tác giả vẫn đăng đàn hoan hỉ. Mùa xuân trong tranh17/03/2010 02:21' PM Trong sự chuyển dịch không ngừng của thời gian, mùa nào trong năm cũng có thể trở thành đối tượng sáng tác của người họa sĩ. Tuy nhiên, vượt lên ba mùa khác, mùa Xuân dường như tạo được cảm hứng đặc biệt, khơi được nguồn sáng tạo mạnh mẽ hơn đối với các họa sĩ từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây. “Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà”...08/02/2010 09:53' AM Trong kho tàng thơ tình Việt từ truyền thống đến hiện đại đã hiện diện một dòng thơ tình khá riêng biệt, xuôi theo những bước chân mùa đi mải miết, theo tuần hoàn đất Việt bốn mùa Xuân – Hạ - Thu – Đông. Chẳng ngẫu nhiên, những câu thơ Việt lại thường là thơ tình, đặc biệt thơ về mùa xuân và mùa thu. Người viết trẻ và những chiếc áo quá cỡ28/09/2009 09:40' AM Với một số người viết trẻ, họ được ban phát lời khen một cách dễ dãi, tùy tiện, thậm chí họ phải nhờ người khác ban khen, điều này làm cho việc đánh giá họ không chính xác. Không chỉ vậy, có sự nhập cuộc của truyền thông, tài năng của một số người viết đã được thổi phồng lên gấp nhiều lần so với tài năng thực sự. Má, con và…10/09/2009 09:59' AM Riêng trái tim thường chẳng hết đau nếu chỉ nhận được những lời an ủi thao thao, bạn hãy quên, bạn hãy vui, phải này phải kia... nên có lần đem trái tim đau lên mạng thở than, chớ hề nhận được cái khăn lau nước mắt. Những lúc đó nhớ má quá … Không biết, khi tôi đi rất xa và quay lại, thời gian còn cho má bao dung đứng chờ?!! Phê bình văn học nữ quyền04/03/2009 01:17' PM Trong nửa thế kỷ qua, các học viện trên khắp thế giới, nhất là ở Âu Mỹ, đã chứng kiến những chuyển biến quan trọng liên quan đến giới tính. Chẳng những số lượng nữ giáo sư và nữ sinh viên tăng nhanh trong các học viện, mà học thuyết nữ quyền còn ảnh hưởng đến nhiều bộ môn học thuật khác, từ triết học, lịch sử, đến ngôn ngữ học, xã hội học, nhân chủng học, truyền thông đại chúng, kinh tế, luật… Trò chuyện với mưa xuân24/01/2009 09:56' PM Trong thế giới thơ Đường mênh mông với những kiệt tác bất hủ, tồn tại suốt 15, 16 thế kỷ nay của những Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị, Thôi Hiệu, Mạnh Hạo Nhiên, Vương Duy, Thôi Hộ, Trương Kế… Tiếng gõ cửa mùa xuân24/01/2009 08:05' PM Tiếng gõ cửa ấy với tôi có khi là tiếng sột soạt của bức mành treo ngoài cửa sổ, mỗi khi có ngọn gió thổi qua. Nhà ở trên cao, một gợn gió nhẹ cũng có thể gây nên một tiếng động đủ để giật mình... Tinh khôi như mùa xuân24/01/2009 11:19' AM Một ngày nọ tại sân bay quốc tế Bangkok, trong khu vực nghỉ ngơi của doanh nhân, kẻ viết bài này bắt gặp một người lạ. Với khuôn mặt nghiêm túc, áo quần tươm tất của một giám đốc công trình, ông vội vã xách cặp bước vào phòng. Một giấc Xuân22/01/2009 10:20' PM Nhiều khi Tết bắt đầu bằng những điều đơn sơ của ngày thường được nâng cấp lên một chút. Nửa đêm về sáng, mùi cà phê bay vào tận nơi tôi ngủ, dậy mùi thơm lừng. Cà phê thì ngày nào ba chẳng dậy sớm để nấu nước pha một phin để uống. Nhưng hôm nay nó là mùi cà phê Moka của tiệm Đồng Xương, một tiệm cà phê lâu đời ở gần ngã tư Phú Nhuận. Văn học trẻ - khát vọng lối đi riêng27/04/2008 11:22' AM Dù là phản ánh bức tranh cuộc sống hay một khoảng khuất riêng biệt, không ít nhà văn trẻ đang muốn nói tiếng nói riêng của mình với bạn đọc.. Những bài học London02/10/2006 12:59' PM Tôi luôn luôn khẳng định rằng đó là một nguyên tắc, tuy không thuyết phục được con, bởi nó đã gặp vô khối người lớn không làm như thế. Ở London, tôi đã mấy phen chết hụt vì nguyên tắc của mình. Vì ở Anh, người ta đi bên trái đường nên khi tôi nhìn sang bên trái theo thói quen, xe cộ lại lao tới từ bên phải... Khó tính06/09/2006 05:54' AM Trong mỗi gia đình, thế nào cũng có người khó tính. Ở nhà tôi cũng có một người khó tính nhưng không giống với đa số người khó tính khác. Tính khó ở đây lạ và nghe có vẻ buồn cười: cãi nhau với... tivi! Phụ nữ trong mắt nhà khoa học29/07/2006 08:39' PM Nếu có quyển sách mà trong đó, nhan sắc của phụ nữ không hề được ca tụng lấy một câu thì đó là những quyển Kinh Phật. Kinh Phật cho rằng thuộc tính của phụ nữ "quán bất tịnh" (thường bị dơ dáy) và thân thể đàn bà là một cái túi da hôi hám. Quan điểm này rất gần với những phân tích lý hóa tính của giới khoa học... Cảm xúc trước một bài thơ hay25/05/2006 09:53' PM Tôi thuộc lớp người thuộc chưa nhiều thơ tình, nhưng với thi phẩm "Dòng sông một bờ” thì tôi đã đọc thuộc, thuộc từ lâu lắm rồi, từ cái thuở tôi biết yêu thơ và biết yêu em... Mùa xuân trong tranh17/03/2010 02:21' PMTrong sự chuyển dịch không ngừng của thời gian, mùa nào trong năm cũng có thể trở thành đối tượng sáng tác của người họa sĩ. Tuy nhiên, vượt lên ba mùa khác, mùa Xuân dường như tạo được cảm hứng đặc biệt, khơi được nguồn sáng tạo mạnh mẽ hơn đối với các họa sĩ từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây. Những lí do để bạn tới Hà Nội05/03/2010 08:46' AM ... Cùng Những lý do để bạn tới Hà Nội nhưng không ở lâu và Những lý do để bạn không tới Hà Nội. Biểu tượng Tình Yêu13/02/2010 04:06' PM Có những hình ảnh, những vật đã trở thành biểu tượng của tình yêu trên khắp thế giới, giúp những người đang yêu bày tỏ tình cảm một cách vô cùng lãng mạn mà không cần nói bằng lời... Tết Tây ở phố11/02/2010 06:40' AM Bây giờ, phố Hà Nội cũng như người Hà Nội, quanh năm chỗ nào cũng thấy vội vàng hấp tấp bận rộn. Người ta nhấp nhổm ăn, lo lắng uống rồi bồn chồn đi lại. Lòng đường ken dầy từng dòng xe máy và lòng người chật đầy lương thiện mưu toan... Dấu hiệu cho thấy bạn nhiễm quá nhiều thói quen của thế kỷ 2122/12/2009 12:40' PM Bạn gửi thư điện tử cho đồng nghiệp bàn kế bên để hỏi xem người đó sẵn sàng đi ăn trưa chưa; Bạn thường xuyên chat với một người lạ ở Mỹ nhưng cả năm trời nay bạn chưa hề nói chuyện với người hàng xóm; Lý do mà bạn không giữ liên lạc với một số bạn bè là vì họ không có địa chỉ thư điện tử; Người Việt "ta" hay thật!10/12/2009 02:22' PM Có một thời gian mình sống ở Hàn Quốc, và bây giờ ngoại ô Hà Nội bắt đầu nhìn rất giống thành phố Seoul. Nhà nào cũng giống nhà nào, khu nào cũng giống khu nào, chỉ khác ở chỗ có chữ A3, A4, A5... Nhân trường hợp chị thỏ bông07/12/2009 09:25' AM Sau vụ việc chị thỏ bông này, hẳn các anh đã thấy mình cũng cần cảnh giác mà giữ vợ? Bởi vì con đường hư hỏng của phụ nữ không cần mất công như các anh đâu. Theo một thống kê mật, những lời đề nghị của phụ nữ được chấp nhận tới 8/10, trong khi đàn ông chỉ có 1.5/10 mà thôi. Bình đẳng với phụ nữ là cho họ biết vũ khí mà họ có, và để họ tùy nghi sử dụng sau khi đã cân nhắc được mất. Bài khác: Nhật ký của một con heo01/01/1900 12:00' AM Tiếng nắp thùng xe mở ra như tiếng một bản nhạc về tình yêu tan vỡ. Rồi tiếng người gọi nhau, tiếng dao thớt xôn xao khiến mình tinh hẳn giấc mơ tuyệt đẹp. Trong mơ mình gặp một anh Heo đẹp trai du học bên Mỹ, hai người sắp tiến tới hôn nhân thì phát hiện ra anh bị ung thư. Hai vợ chồng nhà thơ01/01/1900 12:00' AM - Anh chỉ là người thường, chứ không phải thiên tài. Hiểu chưa? - Hiểu, nhưng tại sao em lại nói thẳng ra cái điều đó? Phải chăng anh không có quyền mơ ước? - Em mệt mỏi lắm rồi. Đừng khóc nữa, em yêu! Anh tin vào thiên tài của mình nhưng anh chưa nói điều đó với mọi người. Cái hậu văn… chương23/01/2006 09:46' PM Kính xin hương hồn các nhà văn Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tô và Nguyên Hồng xá lỗi.. Ngẫm nghĩ Xưa và Nay11/01/2006 08:20' PM Xưa: Cái nết đánh chết cái đẹp. Nay: Cái đẹp đánh bẹp cái nết... Chân dung phim Việt 200501/01/2006 05:53' PM Năm 2005 đánh dấu một sự sôi động lạ thường của điện ảnh Việt Nam. Ba phim Tết, ba phim “cúng giỗ”, ba phim Việt Kiều làm, ba phim “chiếu trong yên ả”, và hàng loạt phim chuẩn bị tung ra dịp tết 2006… Nhật ký thị dân25/12/2005 07:58' PM Tháng 1: Một năm mới mở toang ra cái cảm giác hạnh phúc đến xấu hổ khi cảm nhận được rằng mình là một thị dân đang yên vị trong một căn nhà cấp bốn... Quá trình xây dựng 1 website dưới góc nhìn ngộ nghĩnh13/12/2005 05:15' PM Có rất nhiều tác nhân ảnh hưởng đến việc thiết kế và phát triển website, do vậy, mỗi dự án không bao giờ được phân mảng rõ ràng như trong những hình mô tả dưới đây. Chúng chỉ như một ví dụ cơ bản, dễ hiểu và vui nhộn về một công việc vốn đòi hỏi chất xám cao.
| | |
|
|
|
|
