“Luận” về tham nhũng

08:35 SA @ Thứ Bảy - 12 Tháng Mười Một, 2005

Ở nước ta những năm gần đây báo chí cũng đã tốn nhiều giấy mực để "luận" về tham nhũng. Vì thế, người viết bài này không dám cả gan vác bút qua cửa... nhà báo để luận về tham nhũng, mà chỉ xin dẫn lời một số văn nhân học giả Trung Hoa luận về cái tệ nạn trầm kha xuyên quốc gia này, để rồi mạn phép góp đôi lời bànthêm.

Trong những năm Trung Quốc tiến hành cải cách và mở cửa, các học giả Trung Quốc tranh luận về hàng trăm thứ vấn đề. Có cả một pho sách được gọi là "Đại luận chiến". Trong đó đề tài tham nhũng và chống tham nhũng cũng có rất nhiều ý kiến. Chẳng hạn, ông Đinh Học Lương đặt một dấu chấm hỏi: "Tham nhũng là chất dầu bôi trơn cải cách hay là chất ăn mòn cải cách?". Câu hỏi của vị học giả họ Đinh nêu lên khiến kẻ cầm bút này nhớ tới cái "lý thuyết" của một số người ở nước ta nói rằng không nêngọi tham nhũng, hối lộ là tiêu cực mà phải gọi là "tích cực" mới phải. Bởi nhiều lúc không có nó thì không làm được cái việc mà mình muốn làm. Thứ "lý luận" này chẳng qua là muốn biện hộ cho thái độ mặc nhiên chấp nhận đầu hàng tham nhũng, hoặc muốn dùng tham nhũng để mưu lơi riêng. Ông Đinh cho biết, ở Trung Quốc tiếng nói chỉ trích, phê phán tham nhũng là chủ yếu, nhưng cũng có người dám cả gan nói rằng (công lao của tham nhũng là rất lớn", bởi nó là chất bôi trơn cho sự chuyển đổi thể chế và phát triển kinh tế (!), nhờ nó mà Trung Quốc xây dựng được thể chế kinh tế thị trường (!).

Bạn đọc đừng vội nghĩ là ông Đinh hoan hô tham nhũng. Ông chỉ ghi công nó ở chỗ nó góp phần giúp cho quá trình chuyển đổi thể chếkinh tế từ quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường chứ ông Đinh cũng cảnh báo rằng: "tham nhũng có thể thúc đẩy làm tan rã thể chế cũ (kinh tế kế hoạch tập trung quan liêu), nhung nó không mặc nhiên mang lại một thể chế mới, tốt đẹp hơn. Muốn chống tham nhũng không chỉ phải tăng cường pháp luật mà còn phải dựa vào đạo đúc và ý thúc để nhắc nhở con người biết kiềm chế". Ông còn nói: "chống tham nhũng nếu chỉ dựa vào phương pháp vận động thì cũng giống như thối một luồng gió, có người "trúng gió", nhưng cũng có người tránh được. Vì vậy, nếu không nghiêm trị tham nhũng bằng pháp luật thì không thể giải quyết được tham nhũngmột cách hiệu quả". Cái nhìn của ông Đinh kể ra cũng sắc sảo. Một học giả khác, ông Trương Ngũ Thường nói: "Trình độ giáo dục cao hay thấp không quan hệ gì tới tham nhũng. Trừng phạt có thể làm giảm bớt, nhưng biện pháp tốt nhất để giảm bớt tham nhũng là quản lý và giám sát". Ông Trường có một ý kiến đề xuất gây chấn động Trung Quốc: "Chỉ có hai con đường chấp nhận tham nhũng: một là thực hiện chế độ tư hữu tài sản, thực hiện pháp trị. Hai là để cán bộ mỗi người chiếm cứ một noi, chia quyền tham nhũng cố định. Lấy một số tài sản nào đó giao cho một số người để làm cuộc đánh đổi để họ phải bỏ đặc quyền".

Ý kiến của ông Trương đưa ra trong bối cảnh ông cho rằng nếu để một số quan chức vẫn còn quá luyến tiếc cơ chế cũ, bảo thủ, trí trệ, không chịu đổi mới, ngồi tại vị quá lâu, rồi đề ra hết chủ trương này, chính sách kia để kìm hãm cải cách, kìm hãm kinh tế, thì chi bằng Nhà nước bồi thường cho họ một khoản mà họ bị thiệt thòi do cải cách để họ tù bỏ quan chức, rồi họ dùng số tiền đó kinh doanh. ông nói rằng, làm như thế, về mặt đạo đức có vẻ không thông, nhưng về kinh tế thì lại có lợi, rất nênlàm.

Cái vế sau trong đề xuất của ông Trương không biết có được dư luận Trung Quốc đồng tình hay không, chứ cái phần nhận định "Trình độ giáo dục cao hay thấp không quan hệ tới tham nhũng" thì quá đúng. Vô số vị chẳng những có học, học cao lại thêm chức quyền cũng lớn mà vẫn vướng vào tham nhũng, chẳng những thế thường là các vị ấy lại mới có cơ hội để tham nhũng lớn chứ học hành ít, cấp chức bé con con, nếu có tham, có nhũng thì cũng vừa vừa, be bé mà thôi.

Lại thêm, ông Trương Duy Nghênh phát biểu một cách táo bạo rằng: “Trong một vài trường hợp, tham nhũng không phải là tốt nhất thì cũng là khá tốt, cần phải áp dụng". ông này nói rằng: "mặt trái của tham nhũng thì có rất nhiều tiêu cực, cần phải chống. Nhưng nếu như không trị tham nhũng được tận gốc từ trong cơ chế, thì xét từ góc độ nếu để cho tồn tại tham nhũng sản phẩm của tư nhân mà lại phát triển được kinh tế thì tham nhũng dù không phải là tốt nhất thì cũng là khá tốt". Ông đưa ra ví dụ: cơ quan phòng chống cháy yêu cầu các nhà máy phải lắp đặt thêm dụng cụ phòng chữa cháy, mà những dụng cụ này chỉ có thể mua được ở cơ quan phòng chống cháy. Giá cả các dụng cụ thì có nhiều loại, rẻ có, đắt có. Nếu phải hối lộ cho đội cứu hỏa một ít tiền, thì nhà máy sẽ giảm được rất nhiều tiền vì họ sẽ bán cho các dụng cụ loại rẻ. Đến lượt giữa các cơ quan có chức năng phòng chống cháy với nhau cũng phải thi nhau hạ giá bán phương tiện để thu hút người mua, khiến cho chi phí phòng chữa cháy của các nhà máy thấp xuống Thế là. sau đó ngay cả chi phí hối lộ cũng lại thấp xuống...

Ý kiến này của ông Trương quả là "đặc sắc" theo lối thích nghi với tệ tham nhũng, không chống nó tận gốc, thì chi bằng tương kế, tựu kế để hạn chế nó. Song, xin nói thật rằng ý kiến này thuộc loại không đám chiến đấu với tham nhũng. Hay nói thẳng ra là đầu hàng tham nhũng.

Dẫn ra ý kiến của các vị họ Đinh, Trương như trên hẳn sẽ có nhiều người lập tức phản đối. Hóa ra trên thế giới lại có cả nhũng lý thuyết gia mưu toan dù có tham nhũng để chống tiêu cực (!), dùng tham nhũng để tiết kiệm (!). Thật là ngược đời, tuy nhiên, trongsố các ý kiến "luận" về tham nhũng của những người này, không một ai dám cả gan tuyên bố không cần chống tham nhũng mà tất tần tật đều mong chống được tham nhũng tận gốc. Còn chừng nào mà chưa làm được tận gốc, thì họ nghĩ cách gì đó có thể lợi dụng, tương kế tựu kế để mà chống lại, hạn chế nó.

Ở Trung Quốc, có vị học giả Đàm Thiện Phong phê phán kịch liệt lý luận về tham nhũng của các vị nói trên, ông cho rằng quyết không cho phép “cung cấp căn cứ lý luận cho những tên quan chức tham nhũng". Ông Hàn nói: Nếu cho rằng "tham nhũng trong một chừng mực nào đó là động lực phát triển kinh tế", nó không phải là tốt nhất thì cũng là loại khá tốt", thì còn cần gì phải chống nữa. Chống tham nhũng vốn đã khó khăn, thế mà giờ đây có người không chỉ kêu gọi nênchống "có chừng mực" mà còn nói tham nhũng có mặt tốt thì sẽ nảy sinh câu hỏi liệu có nên chống lại nó hay không? ông Đàm cho rằng những người nói như thế là đã cung cấp cho những tên quan chức tham nhũng những căn cứ lý luận quan trọng để biện hộ cho tham nhũng! Vì hiệu quả kinh tế mà có thể hy sinh luật pháp, đạo đức được ư? Đã có ai chứng minh được một xã hội không có đạo đức, kỷ cương, pháp luật mà kinh tế lại phát triển và nhân dân lại an cư lập nghiệp được? Lời lẽ chất vấn chương Hàn tuy nóng nảy nhung thật là đanh thép.

Lại có người còn đề xướng phải tư hữu hóa triệt để, để của cải của ai người ấy giữ thì sẽ triệt tiêu được tham nhũng tận gốc. Ý kiến đó vừa nghe qua tựa hồ có lý, song ngẫm ra, hàng vạn năm qua loài người chẳng đã từng chung sống với mấy phương thức sản xuất mà trong đó chế độ chiếm hữu tu nhân về tư liệu sản xuất thống trị, thế mà căn bệnh tham nhũng vân cứ hoành hành. Điển hình là ở các nước tư bản cỡ bự, các vị quan chúc cú dính vào tham nhũng cả chùm.

Tham nhũng không chỉ là căn bệnh thế kỷ mà còn là căn bệnh của nhiều thiên niên kỷ. Những biểu hiện của tham nhũng có thiên hình vạn trạng. Biện pháp chống lại nó cũng không thể giản đơn, sơ lược được.

Vì vậy, cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, mà chúng ta đang tiến hành trong đó chống tham nhũng và các tệ nạntiêu cực là một nội dung quan trọng, cần được mọi người góp thêm những kiến giải và những biện pháp đặc trị, góp phần đẩy lùi và xóa bỏ một trong 4 nguy cơ, làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội thật sự công bằng, dân chủ văn minh.

Nguồn:
LinkedInPinterestCập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • “Con” tham nhũng cũng như “con HIV”!

    22/08/2015TS Nguyễn Sĩ DũngTrong thế giới hiện đại có hai thứ rất khó chống lại là HIV và tham nhũng. HIV tàn phá hệ thống miễn dịch của con người, tham nhũng tàn phá hệ thống miễn dịch của thể chế. Trong cả hai trường hợp, hậu quả của sự tàn phá thật nặng nề...
  • Tham nhũng - nguồn gốc của nghèo đói trên thế giới

    04/05/2015Nhật VyHơn 2/3 thế giới nằm dưới mức trung bình trong danh sách điều tra về độ trong sạch vừa được Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) công bố hôm nay cho thấy mức độ tham nhũng đang nguy cấp đến mức nào...
  • Tham nhũng và tham nhũng tinh thần

    29/11/2011Nguyễn Trần BạtNếu như chống tham những vật chất có mục đích là làm trong sạch đời sống xã hội thì chống tham nhũnng tinh thần có nhiệm vụ là chống lại sự rủi ro đối với sự phát triển của nhân loại.”
  • “3 không” về chống tham nhũng ở Việt Nam

    31/10/2005Ths. Lê Hoàng TùngLần đầu tiên, công tác chống tham nhũng ở Việt Nam được luật hóa. Dự thảo Luật chống tham nhũng đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Đảng, Nhà nước Việt Nam đang nỗ lực quyết tâm tuyên chiến với tệ tham nhũng. Xin được góp bàn đôi điều về vấn đề này…
  • Đặc thù tham nhũng ở Việt Nam

    24/10/2005Trần Bạch Đằng...Tuy Quốc hội đã công bố rộng rãi Dự luật với mong mỏi được nghe những đóng góp bổ sung, cải sửa, hoặc bác bỏ từng nội dung của Dự luật, nhưng vẫn chưa có phong trào nào gọi là "đúng ý dân" đối với một vấn đề hết sức quan trọng như vậy...
  • "Tôi nói, cơ chế sản sinh ra tham nhũng…"

    16/10/2005GS. Hoàng TụyTham nhũng là một quốc nạn, điều đó ai cũng nói và cũng biết. Song để phòng, chống và hạn chế được tình trạng tham nhũng không phải là điều dễ dàng. Cho đến nay, chúng ta vẫn đang trên con đường tìm tòi, xin ý kiến nhân dân để chọn ra các giải pháp, các biện pháp đủ mạnh và hiệu quả để phòng và chống tham nhũng. Trăn trở, bức xúc với quốc nạn này, Giáo sư Hoàng Tuỵ đã có những tâm sự rất chân về tham nhũng và chống tham nhũng của Việt Nam hiện nay...
  • Tham nhũng - vấn đề của phát triển

    11/10/2005Trần Ngọc ThơMức độ tham nhũng ở VN trong thời gian gần đây đã có những dấu hiệu không giống xu hướng chung so với các nước có cùng trình độ phát triển....
  • Những bộ mặt của tham nhũng

    07/10/2005Ngô Tự LậpMặc dù "tham nhũng" là thuật ngữ được sử dụng rất nhiều và tham nhũng là vấn đề đau đầu của mọi quốc gia, ở mọi thời đại, cho đến nay người ta vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất cho nó. Lý do là tham nhũng được tiếp cận từ nhiều quan điểm khác nhau, từ kinh tế, đạo đức, tôn giáo đến chính trị, xã hội và giai cấp, và các quan điểm này lại mang nặng dấu ấn lịch sử và cá nhân...
  • “Độc quyền chức vụ” cái gốc của tham nhũng

    01/10/2005TS. Phạm Anh TuấnTham nhũng ở Việt Nam hiện nay đã trở thành quốc nạn. Quốc nạn tham nhũng là một trong những dấu hiệu cảnh báo năng lực quản lý của bộ máy Nhà nước không còn phù hợp với sự phát triển của đất nước. Vì thế, dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng đang được Quốc hội đưa ra lấy ý kiến nhân dân để sớm ban hành, áp dụng. Tham nhũng, dù xảy ra ở đâu thì cũng là tội phạm đặc biệt, được thực hiện trước hết bởi các quan chức...
  • Chống tham nhũng

    21/07/2005Nguyễn Quang ATham nhũng là lạm dụng quyền được trao để mưu lợi cá nhân. Có uỷ quyền là có thể tham nhũng. Tham nhũng cổ gần như loài người và sẽ còn khi loài người còn. Chẳng ai tin vào hi vọng hão huyền về một xã hội không có người được trao quyền, không có nhà nước.
  • Toàn dân hiến kế chống tham nhũng

    21/07/2005Đỗ Lê TảoHôm nay (ngày 20.7), dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng được đưa ra lấy ý kiến đóng góp của mọi tầng lớp nhân dân, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể quần chúng... Theo tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng tại kỳ họp thứ 7 - Quốc hội khoá XI thì tình hình tham nhũng hiện nay của nước ta đang diễn ra rất phức tạp, trong nhiều lĩnh vực, có xu hướng tăng về quy mô, tính chất ngày càng nghiêm trọng...
  • Công cụ chống tham nhũng của Tổ chức minh bạch quốc tế

    18/07/2005Danh ĐứcCảnh sát điều tra sẽ có kết luận về những vụ việc đang làm công chúng buồn lòng, thậm chí nghĩ rằng mình đang bị lừa đảo, móc túi.
  • "Công ty" tham nhũng...

    09/07/2005Trần Bạch ĐằngBáo Tuổi Trẻ số ra ngày thứ hai 4-7-2005 đăng bài điều tra của Võ Hương - Như Hằng về "Hệ thống công ty một nhà được thành lập như thế nào?" phản ánh dòng vận chuyển của điện kế điện tử từ cơ quan đặt hàng là Công ty Điện lực TP.HCM đến người tiêu dùng điện. Đó là câu chuyện thời sự đang bức xúc dư luận thành phố.
  • xem toàn bộ

Nội dung khác