Văn hóa Internet

08:03 SA @ Thứ Bảy - 15 Tháng Mười, 2005

Hãy bắt đầu bằng việc tưởng tượng ra một cuộc sống không có điện thoại...

Nếu tất cả mạng điện thoại ngưng hoạt động, một phút thôi, chắc chắn sẽ làm tất cả các thành phố trên thế giới náo loạn, công việc ngưng trệ, một sự tưởng tượng khủng khiếp... nhưng điều ấy lại gần như không tác động gì đến những vùng nông thôn xa xôi, nơi điện thoại dường như chẳng có vai trò gì trong cuộc sống của những nông dân. Điện thoại rõ ràng là thứ rất quan trọng với cuộc sống của một số người này nhưng lại chẳng có ý nghĩa gì đối với một số khác.

Internet ngày nay cũng thế, là một phần không thể thiếu được đối với một cộng đồng này nhưng đối với số đông khác lại gần như chẳng có ý nghĩa gì ngoài mấy từ Internet nghe quen tai hàng ngày.

Internet ban đầu là sự tiếp nối của thư tín, điện thoại, fax, simile.. như một phương thức giao tiếp mới của con người.

Internet trước hết cần được nhìn nhận như một phương thức liên lạc mới với Email và chating. Bắt đầu bằng việc gặp mặt nhau, giao tiếp qua vẻ mặt, cử chỉ và giọng nói, sau khi có điện thoại, lượng thông tin trao đổi chỉ còn thu lại ở giọng nói, đến chating thì gọn nữa, chỉ còn một cái tên và một sự xa lạ; chỉ còn những ý tưởng, sự cô đơn và những dòng chữ hiện lên… trên màn hình, không còn khoảng cách thông thường vì giới tính, tuổi tác, địa vị, điệu bộ, ngữ điệu. Sự ra đời của một phương thức liên lạc mới như thế ắt phải ảnh hưởng đến sự phát triển và xu hướng của văn hoá. Chẳng hạn, đó là sự giản đơn hoá trong các thư điện tử. Bất chấp ngữ pháp và những qui tắc về ngôn ngữ, email là cách mà người ta gửi cho nhau những bản thư nháp, thay dear bằng hi, thay see you bằng CU, thay cả câu cười bằng một ký tự :-). Năm ngoái, mẩu tin thất thiệt rằng sẽ có một loại virus máy tính làm hỏng tất cả các PC gửi và nhận các email sai ngữ pháp đã làm náo loạn thế giới bởi nếu thế, chắc là tuyệt đại đa số các máy tính trên thế giới sẽ tê liệt: Giá rẻ và sự tiện lợi của email khiến người ta sử dụng nó thường xuyên hơn như một phương thức liên lạc chính, và do vậy, đương nhiên con người cũng sẽ xích lại gần nhau hơn khi tần suất liên lạc giữa họ cao hơn. Khoảng cách địa lý bị xoá nhoà và mức chi phí thấp đến không ngờ khiến cho email -phát triển đến mức người ta có lúc nào đó, nghĩ rằng nó là tiện ích lớn lao nhất của Internet và internet chỉ giản dị là email.

Chating, forum1và teleconference2lại mang đến một sự hấp dẫn khác đố là sự tiếp xúc, làm quen và giãi bày mình trước màn hình, trong căn phòng kín của mình nhưng lại là trước toàn thế giới. Sự vô giới hạn, không biên giới và sự cô đơn của mỗi cá thể tham gia vào Internet đã đem lại cho những chating, forum và teleconference sự hấp dẫn đến mê muội. Và điều quan trọng nhất mà ai đã tham gia vào Internet cũng đều cảm nhận được đó là sự bộc lộ tính cách và văn hoá một cách mạnh mẽ của những người dùng Internet khi họ đối diện với màn hình đang nối từ nơi họ ngồi với thế giới ảo của Internet.

Một xã hội trong lòng những xã hội có thể có những khác biệt về văn hoá và chính kiến về địa lý, đấy là Internet.

Với kho tàng khổng lồ về thông tin trên Web, Internet đã hoàn thiện sự hấp dẫn lẫn sự phức tạp của nó. Với Web, Internet chính là văn hoá, là kho tàng văn hoá, nơi chứa đựng một nguồn thông tin văn hoá khổng lồ. Nơi này có và chứa tất cả, từ cách nấu một món ăn đến cách mua một khẩu đại bác, từ tiểu sử của tổng thống Mỹ đến những hình ảnh khiêu dâm rẻ tiền. Nó có tất cả và buộc người dùng nó phải biết tự loại trừ những thông tin không cần thiết. Khi lang thang trong các trang Web, khả năng tự vệ, khả năng quyết định độc lập của con người bị thử thách và tấn công không thương tiếc. Chỉ khác nhau giữa .com và .gov, nhưng www.whitehouse.gov là website chính thức của Nhà trắng còn www.whitehouse.com lại là một web-site đẫy rẫy hình ảnh khiêu dâm. Bạn sẽ bị các trang web nuốt chửng nếu bạn không còn là bạn.

Trong xã hội Internet ấy có tất cả, từ sự thanh sạch đến sự nhơ bẩn, từ tranh luận nghiêm túc về khả năng chiến tranh hoặc cách nướng một củ khoai. Dường như mọi kiến thức của loài người đều đã được đưa hết lên mạng, lên đó là có tất cả, là nối liền với cả thế giới rộng lớn, thông minh và bao la.

Nhưng đó không phải là tất cả, sự tiện lợi ấy của Internet chỉ đơn giản là những tiện ích và kỹ thuật, còn sức hút và nền tảng của Internet lại là cộng đồng sử dụng chúng. Từ trước đến nay, ở mọi quốc gia, những người tham gia Internet đầu tiên đều có văn hoá cao, có học thức và ham hiểu biết. Cộng đồng những người sử dụng Internet để tạo ra Internet, tạo ra sức hấp dẫn cho thế giới cô độc và hoành tráng của Internet, tạo ra một xã hội ảo của một công đồng có văn hoá.

Có một câu châm ngôn là cần phải biết đứng trên vai những người khổng lồ, thì đây nhé, Internet vừa là người khổng lồ vừa là con ngáo ộp. Một kho tàng kiến thức rộng lớn, nguồn dữ liệu lớn nhất mà con người, thiết lập được trước đây, nó lại được chia sẻ cho mọi thành viên của cộng đồng. Một cộng đồng mà mọi cá nhân đều có khả năng chia sẻ. Mọi nền văn hoá, mọi vốn liếng văn hoá của con người đều bị thách thức. Nếu bạn là người có sẵn vốn văn hoá, bạn sẽ hoá, bạn sẽ tham gia quá trình kiến tạo và trở thành thành viên của xã hội Internet và văn hoá Internet. Một vốn liếng văn hoá bèo bọt sẽ làm bạn run sợ và hoặc sẽ quay lưng lại hoặc sẽ bị Internet nghiền nát hoặc làm bạn tha hoá đến cùng cực. Những người mang theo văn hoá vào Internet sẽ cao lớn lên trông thấy được, thấy cô đơn và sáng suốt và thanh sạch và hiểu biết hơn, những kẻ khác sẽ chẳng biết gì hơn một sự sợ hãi kiểu trẻ con sợ ông ngáo ộp hoặc trở nên tàn tạ về văn hoá.

Internet là một phương tiện kỹ thuật để tạo ra một xã hội ảo của một cộng đồng có văn hoá, một nền văn hoá không biên giới và chúng ta không nên dò xét quá, hãy bắt đầu bằng việc tự vũ trang cho chính mình một vốn kiến thức và "tan” vào Internet để thấy mình lớn lên và trẻ ra. Ngay cả người khổng lồ bất khả bại Microsoft có lẽ cũng đang bắt đầu thời kỳ cáo chung, không phải vì phán quyết của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mà bởi sự phát triển của phần mềm dân gian Linux3 trên Internet được phát triển hàng ngày bằng tri thức chung của toàn thế giới. Một nền văn hoá của cộng đồng Internet đang phát triển và không có lý gì chúng ta lại đứng bên ngoài nền văn hoá ấy.

1. forum: diễn đàn, trên đó một nhóm người dùng thảo luận về một hay một số vấn đề cụ thể nào đó, các thành viên tham gia thảo luận sẽ gửi thông tin cho từng người hoặc cho toàn nhóm.

2. Teleconference hay conference room: một kiểu "hội thảo" trên mạng, cho phép hai hay nhiều người sử dụng trực tuyên cùng lúc có thể trao đối hay bàn luận bằng cách lần lượt đánh và gửi các câu hỏi và trả lời.

3. Linux là tên của một hệ điều hành mới và được công khai mã nguồn trên Internet để mọi người tham gia Internet phát triển và sử dụng (có thể thay thế những hệ điều hành hiện tại như DOS hay Windows của Microsoft đang được dùng rất phổ biến).

Nguồn:
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Xã hội tri thức và vài suy nghĩ về con đường hội nhập

    15/05/2018Phan Đình DiệuSinh thời, Norbert Wiener, cha đẻ của Điều khiển học (Cybernetics) đã dự báo: "Chúng ta đang làm biến đổi môi trường của ta tận gốc rễ đến mức rồi ta phải tự biến đổi chính mình để tồn tại được trong môi trường mới đó".
  • Tính truyền thống và yêu cầu đổi mới trong thiên niên kỷ tới

    15/05/2016Lê Đăng DoanhChúng ta có nhiều đức tính để đón nhận sự thay đổi rất nhanh chóng khi bước vào thiên niên kỷ của sự sáng tạo và đổi mới, nhưng cũng rất rõ ràng là chúng ta cần xây dựng một tương quan lành mạnh giữa truyền thống với hiện đại, trong đó truyền thống phải tạo cơ sở để tiếp nhận cái mới, những tinh hoa của văn minh nhân loại.
  • Ai chịu trách nhiệm cho sự bền vững của cá nhân?

    13/02/2016Một khía cạnh nữa của phát triển bền vững thấy được phân tích thấu đáo. Đó là sự phát triển bền vững của mỗi cá nhân trong xã hội, của mỗi công dân trong một quốc gia. Tác giả Stephen Covey đã tổng kết, để bền vững mỗi cá nhân phải biết chăm lo cho 4 nhu cầu hay phương diện sống: thể lý, xã hội, trí não và tinh thần...
  • Thời đại ảo và những hệ luỵ mang tên @

    24/06/2015Dương Bình NguyênNhưng đã đến lúc, cần nhận thức một cách cụ thể rằng, có không ít người trẻ coi internet là một công cụ để thực hiện mục đích xấu và những hành vi đồi bại. Đã đến lúc cần phải tạo ra một môi trường để cho họ “tư duy lại tương lai” của mình. Nói như giáo sư Chu Hảo, rằng cho đến tận bây giờ để trả lời sòng phẳng câu hỏi “sống để làm gì?” thật không phải dễ dàng. Nhưng sống với ước mơ và vươn tới cái đẹp thì cũng không phải quá khó khăn. Có bao nhiêu người đã bội ước với tuổi trẻ của mình? Cái đó tuỳ thuộc vào tư duy của bạn. Nhưng @ thì phải đẹp, đẹp hơn rất nhiều ước mơ về một chiếc xe 5.900USD
  • Toàn Cầu Hoá như một xu thế văn hoá

    02/04/2014Nguyễn Trần Bạt,Toàn cầu hoá về kinh tế đã và vẫn đang là đề tài sôi nổi và nóng bỏng trên thế giới. Những cuộc họp của WTO luôn luôn kéo theo những cuộc biểu tình chống đối. Nhưng bất chấp tất cả những thứ đó, toàn cầu hoá đang tác động mạnh mẽ không chỉ đến các chính sách quốc gia mà còn len lỏi vào tận ngõ ngách đời sống toàn nhân loại...
  • A còng, A móc, những thành viên ưu tú và tính ì của cả một thế hệ

    21/09/2013Lê Đa NguyênChúng ta có thể không đủ tiền để mua một chiếc @, nhưng chúng ta có dư khả năng để tiếp nhận những bài học cơ bản về cung cách thể hiện là người có văn hoá, có tinh thần trách nhiệm với chính mình, với Quê  hương, Đất nước. Chúng ta có thể học để biết cổ xuý những giá trị như  Nhân ái, Can đảm và Trí tuệ đồng thời tiễu trừ những bất công, những lừa phỉnh, những cố bám vì tư lợi...
  • 12 quy luật của nền kinh tế số

    30/09/2005TS. Lê Trường TùngCác chuyên gia dự kiến nền kinh tế số sẽ kéo dài không quá một hoặc hai thế hệ. Khi mạng số lấp đầy mọi lĩnh vực trong đời sống của chúng ta thì sẽ xuất hiện nền kinh tế khác, với những quy luật hoàn toàn mới. Những quy luật mô tả sau đây nên xem như quy luật thời kỳ quá độ...
  • Toàn cầu hoá – Cơ hội và thách thức

    19/09/2005Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch / Tổng giám đốc, InvestConsult GroupKhông ai có thể phủ nhận được rằng toàn cầu hoá đem đến cho nhân loại, cả những nước phát triển lẫn những nước chậm phát triển, những cơ hội phát triển to lớn. Những nhà lãnh đạo sáng suốt đang ra sức lựa chọn những chiến lược phát triển vừa khôn khéo vừa kiên quyết để đưa đất nước mình tiến lên phía trước. Nhưng bên cạnh đó, chúng ta cũng nghe thấy nhiều giọng nói từ khắp các châu lục đang gióng lên những lời cảnh báo về mối đe doạ của lối sống phương Tây...
  • Bản sắc văn hoá - tính tương đối của sự đa dạng

    25/08/2005Ngô Tự LậpThế nhưng chúng ta cũng không thể không nói đến niềm hân hoan khi tiếp xúc với những miền đất lạ, những tiếng nói lạ hay những giai điệu xa xôi. Những gì diễn ra trong quan hệ giữa các nền văn hoá vào phút giây gặp gỡ gieo trồng những cảm xúc giống như tình yêu trai gái khi lần đầu ánh mắt giao nhau. Tất cả nói lên điều gì? Bản sắc đóng vai trò như thế nào trong đời sống nhân loại? Và sự đa dạng về bản sắc có cần đạt đến bằng mọi giá hay không?
  • CNTT biến đổi xã hội: 9 viễn cảnh và thách thức

    19/07/2005Việc phát triển mạng ở quy mô toàn cầu sẽ đụng chạm đến các mối quan hệ quốc tế khi dòng thông tin vô hình chảy xuyên biên giới và các công ty đa quốc gia sử dụng mạng toàn cầu phục vụ lợi ích riêng. Thách thức lớn nhất cho mọi thành viên xã hội là hiểu được mình cần tận dụng các thành tựu tiên tiến của truyền thông điện tử hiện đại trong giao tiếp như thế nào...
  • Toàn cầu hoá và sự đa dạng văn hoá

    18/07/2005Dương Thuấn, Mai Văn HaiVăn hoá Việt Nam đang có nguy cơ bị văn hoá nước ngoài lấn át và mất dần đi bản sắc dân tộc! Đã có không ít bài viết cảnh báo về vấn đề này và bày tỏ sự quan ngại đó. Thực tế có đáng lo như vậy hay không? Trước tình hình toàn cầu hoá nhanh chóng như hiện nay, hội nhập là tất yếu, không có con đường nào khác nếu muốn phát triển. Để làm sáng tỏ về vấn đề này, chúng tôi muốn nói đến việc toàn cầu hoá và sự đa dạng văn hoá.
  • Tin vào thế hệ @

    05/07/2005Liệu có cần thiết phải băn khoăn và lo âu quá nhiều như vậy về một thế hệ mới xuất hiện trong xã hội hay không? Thay vì hồ nghi, xin hãy tin tưởng. Thay vì xét nét chúng ta hãy hướng dẫn họ bằng những tấm gương cả tốt lẫn xấu của các thế hệ đi trước. Tôi rất phục các bậc tiền bối khi quyết định dựng Bia Tiến Sĩ trong Văn Miếu Quốc tử Giám với mục đích để răn đe hậu thế: Người thực tài có công với đất nước sẽ được vinh danh, người không thực tài sẽ chịu nhục vì cái hư danh của mình đến muôn đời...
  • xem toàn bộ